ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆԸ ԶՈՀ ԳՆԱՑԱԾ ՀԱՅ ԳՐՈՂՆԵՐԻ ԺԱՌԱՆԳՈՒԹՅՈՒՆԸՙ ԳԵՐՄԱՆԵՐԵՆ

ԱՆԱՀԻՏ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ, Գերմանիա

Հալլեում գերմաներեն լույս են տեսել երկու ժողովածու, որ արծարծում են Հայոց ցեղասպանության թեման, գրում է գերմանական «Միթթելդոյչե ցայթունգը»ՙ ներկայացնելով Blutige Briefe einer Freundin («Արյունոտ նամակներ մի ընկերուհու», որ Սիամանթոյի «Կարմիր լուրեր բարեկամես»-ի թարգմանված տարբերակն է (Ան. Հ.) եւ Eine Handvoll Asche («Ափ մը մոխիր») հատորները: Աղետը դրոշմվեց հայ ժողովրդի գիտակցության մեջՙ որպես աննախադեպ իրողություն, գրում է թերթը հավելելովՙ գրքերը կարդալով կատարվածի մասին կարելի է միայն կռահել, այո, կռահել, քանի որ փաստացի վերապրել այդ սարսափը հնարավոր չէ: Արմենուհի Դրոստ-Աբգարյանի, Յուրգեն Յանկովսկու եւ Էդվարդ Միլիտոնյանի հրատարակած «Ափ մը մոխիր» ժողովածուն ամփոփում է Հայոց ցեղասպանությանը զոհ գնացած 10 գրողների քնարերգությունն ու արձակը: Ով ուզում է իմանալ, թե 1915- ին գրականությունն ինչ է կորցրել, կարող է շատ լավ պատկերացում կազմել ծանոթանալով հատորում ներկայացված գրողների լուսանկարներին, կենսագրականներին, նրանց ընտրյալ երկերին: Թերթը ներկայացնելով նշանավոր հայ բանաստեղծ Սիամանթոյիՙ Արմենուհի Դրոստ-Աբգարյանի թարգմանությունների հիման վրա չափածոյի հեղինակ, հալլեաբնակ գրող Վիլհելմ Բարթչի աշխատանքը, գրում էՙ համաշխարհային գրականության մի կտոր հաջողվեց գերմանախոսների սեփականությունը դարձնել:Քնարերգության թեման թուրքական ահաբեկչությունն է: «Արյունոտ նամակներ մի ընկերուհու» գերմաներեն եւ հայերեն ժողովածուն, որ նկարազարդել է Բրունո Ռաեթչը, ուղեւորություն է իրապատում ահաբեկչության խելահեղ աշխարհ, մի կողմիցՙ պոետական լեզուն սանձվում է, մյուս կողմիցՙ լիովին ծավալվում: Սիամանթոյի ստեղծած բանաստեղծական շարքը, որ մահվան, հուսահատության, դիմադրության մասին է, հայոց հիշողությանն է պատկանում: «Ամռան անձրեւի նման թափվող ճիչեր», գրում է Բրեխտը, որ իրավունք է տալիս ասել նաեւՙ կուտակված, անտեսանելի դարձած ոճիրներ: Սիամանթոյիՙ սարսափը, ոճիրը նկարագրող քնարերգությունը հավերժ արդիական է, գրում է գերմանական թերթը: Սիամանթոյի «Արյունոտ նամակներ մի ընկերուհու» 72 էջանոց գիրքը հրատարակել է Ցիիթեն հրատարակչությունը (Ziethen Verlag): Գինըՙ 14, 99 եվրո: «Ափ մը մոխիր» 188 էջանոց անթոլոգիան դարձյալ նույն հրատարակչության դեկտեմբերյան նվերն է ընթերցողներին, գինըՙ 19,99 եվրո: