ՎԱՐՈՒԺԱՆ ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Վրաստանը տնտեսական ինտեգրման մի տիրույթում, Հայաստանը` մեկ այլ
Եվրոպական միությունն ու Ուկրաինան կստորագրեն Ասոցիացման համաձայնագրի, այսպես կոչված տնտեսական հատվածը, իսկ Վրաստանի հետ կստորագրվի ասոցիացման համաձայնագիրը, նույնը նաեւ Մոլդովայի հետ: Եվրոպական խորհրդի պաշտոնական հաղորդագրության համաձայն, դա տեղի կունենա այսօր` հունիսի 27-ին, Բրյուսելում` Եվրոպական խորհրդի հանդիպմանը, քանի որ Եվրոպական միության խորհուրդն արդեն ավարտել է այս երկրների հետ ասոցիացման համաձայնագրի ստորագրման տեխնիկական նախապատրաստման աշխատանքները:
Անկախ 2013-ի նոյեմբերին Վիլնյուսում տեղի ունեցած Արեւելյան գործընկերության գագաթաժողովից, ուկրաինական իրադարձություններից հետո մռայլ կանխատեսումներից` այս երեք երկրների պարագայում հայտարարություններն ու գործնական քայլերը չտարբերվեցին, մինչդեռ Հայաստանի պարագայում 3.5 տարվա բանակցությունների ավարտին ամեն ինչ եւ ակնթարթորեն փոխվեց: Մաքսային միության ուղղությամբ շրջված Հայաստանն այդպես էլ չի կարողանում եվրոպական ուղղությամբ ինչ-որ փաստաթուղթ ստորագրելու համաձայնությանը հասնել, մինչդեռ Արեւելյան գործընկերության նշված երեք երկրներն այսօր իրականություն կդարձնեն տարիների աշխատանքի նպատակը:
Ուկրաինայի հետ համաձայնագրի քաղաքական մասն արդեն իսկ ստորագրվել էր մարտի 21-ին, եւ հունիսի 27-ին ըստ էության կամբողջացվի ստորագրման գործընթացը այն դեպքում, երբ Վրաստանի եւ Մոլդովայի հետ կստորագրվի փաստաթուղթն ամբողջությամբ` խորը եւ համապարփակ ազատ առեւտրի համաձայնագրի հետ միասին:
«Նոր համաձայնագրերը նշանակալիորեն կխորացնեն ստորագրող կողմերի քաղաքական ու տնտեսական կապերը` երկարաժամկետ առումով ավելի սերտ քաղաքական ասոցիացման ու տնտեսական ինտեգրման հեռանկարով», ասվում է մամուլի հաղորդագրությամբ: Այդուհետեւ, ինչպես Եվրոմիության, այնպես էլ անդամ առանձին երկրների հետ կսկսվեն աշխատանքներ տարբեր ոլորտներում համագործակցության նպատակով` պայքար կոռուպցիայի դեմ, իրավունքի գերակայության ապահովում, մարդու իրավունքների եւ հիմնարար ազատությունների հանդեպ հարգանք, ժողովրդավարական ինստիտուտների հզորացում եւ այլն:
Վրաստանի ու Մոլդովայի պարագայում հակամարտությունների, ճգնաժամերի կառավարման ու տարածաշրջանային կայունության առնչությամբ կարեւոր դրույթներ կկիրառվեն, իսկ Ուկրաինայի պարագայում առանձին դրույթ կա Ղրիմի առնչությամբ:
Համաձայնագրերի ստորագրմանը կհետեւի ԵՄ անդամ 28 երկրների, նաեւ Ուկրաինայի, Վրաստանի եւ Մոլդովայի խորհրդարանների կողմից վավերացման գործընթացը:
Իսկ մինչ այդ փորձագիտական հաշվարկներով նշվում է, որ համաձայնագրերի ստորագրումից հետո Մոլդովայի մասնակցությունը ազատ առեւտրի գոտուն կարող է խթանել մոլդովական արտահանումը ԵՄ մոտ 16 տոկոսով, իսկ ներկրումը ԵՄ-ից` մոտ 8 տոկոսով: Ավելին, եթե բարեփոխումներն իրականացվեն ու ամբողջացվեն, Մոլդովայի ՀՆԱ-ն տարեկան կարող է աճել մոտ 5.4 տոկոսով:
Ուկրաինայի պարագայում Եվրոպական հանձնաժողովի գնահատականներով ուկրաինական արտահանումը դեպի ԵՄ կաճի տարեկան 1 մլրդ եվրոյով:
Վրաստանի պարագայում տնտեսական աճը, բոլոր բարեփոխումների իրականացման դեպքում, կկազմի տարեկան մոտ 4.3 տոկոս: Ընդ որում, Վրաստանի պարագայում ԵՄ բնութագրականներում հստակորեն նշվում է նաեւ, որ համաձայնագրի ստորագրմամբ ոչ միայն նոր հնարավորություններ կբացվեն Եվրոմիության հետ առեւտրի առջեւ, այլեւ այլ երկրների, որտեղ կիրառական են ԵՄ նորմերն ու ստանդարտները: Ասել է, թե Հայաստանի հետ առեւտուրը կարող է ոչ այնքան հարթ լինել` Վրաստանի ԵՄ, իսկ Հայաստանի` Մաքսային միության ուղղությամբ շարժվելու հետեւանքով:
