Վ. ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Որքան նոյեմբերի վերջին Վիլնյուսում կայանալիք Արեւելյան գործընկերության գագաթաժողովը մոտենում է, այնքան ավելի հստակ է հնչում գոնե եվրոպական կողմի դիրքորոշումն առ այն, որ Հայաստանի հետ որեւէ նախաստորագրման-ստորագրման միջոցառում-արարողություն օրակարգում չկա: Այդ մասին տարբեր մակարդակներից ու տարբեր խստությամբ ժամանակ առ ժամանակ հիշեցնում են ոչ միայն կենտրոնական դեմքերը, այլեւ Եվրոմիության անդամ երկրների տարբեր մակարդակի ներկայացուցիչներ:
Գրեթե չորս տարի տեւած ընդգրկուն եւ բարդ մի գործընթաց, ինչպիսին Ասոցիացման համաձայնագրի ու խոր եւ համապարփակ ազատ առեւտրի գոտու ստեղծման համաձայնագրի բանակցություններն էին, փաստացի ավարտին չհասավ, ավելի ճիշտ` չհանգեց իր տրամաբանական ավարտին: Սակայն որոշ գործընթացներ, որ ընթանում էին զուգահեռաբար եւ եվրոպական ինտեգրման մաս էին կազմում, թերեւս ավարտուն տեսքի հասցվեն: Այդպիսի փաստաթուղթ էլ Հայաստան-ԵՄ վիզաների դյուրացման եւ ռեադմիսիայի համաձայնագրերն են, որոնք հոկտեմբերի 9-ին արժանացան Եվրոպական խորհրդարանի հավանությանը:
Փաստացի, մուտքի վիզաների դյուրացման համաձայնագրով Հայաստանի քաղաքացիների համար նախատեսված վիզա ստանալու դյուրացված ընթացակարգերը շուտով կարող են դառնալ իրականություն հատկապես որոշակի խմբերի ներկայացուցիչների պարագայում, այն էլ` ներկայիս 60 եվրոյի փոխարեն 35-ով: Այս ամենը վերաբերելու է կարճաժամկետ այցելություններին, այսինքն` 180 օրվա ընթացքում 90 օր առավելագույն ժամկետով: Եվ սա այն դեպքում, երբ Հայաստանը այս տարվա հունվարի 10-ից արդեն իսկ ազատել է մեր երկիր այցելող ԵՄ անդամներին վիզա ստանալու անհրաժեշտությունից:
Եվրոպական խորհրդարանի հավանությանն արժանացած փաստաթուղթը հնարավորություն կտա հայաստանցիներին վիզա ստանալու ավելի կարճ ժամկետներում, հրատապության դեպքում անգամ 1-2 օրում` ներկայացնելով ավելի քիչ քանակով փաստաթղթեր, քան ներկայումս:
Հայաստանը Վրաստանից հետո Հարավային Կովկասում երկրորդն է, որ անցնում է այս գործընթացը, Ադրբեջանի պարագայում դեռ համաձայնագրերի բանակցություններն են ընթանում:
Ինչեւէ, Եվրոպական խորհրդարանի վավերացման առնչությամբ իր ուրախությունն է հայտնել ԵՄ ընդլայնման եւ հարեւանության քաղաքականության հարցերով հանձնակատար Շտեֆան Ֆյուլեն` «Թվիթեր»-յան իր էջում կարճ հաղորդագրության տեղադրմամբ: Ֆյուլեն շնորհավորել է վավերացման առնչությամբ ու նշել, որ փաստաթուղթը կնպաստի մարդկանց շարժունակությանը:
Այսպիսով` որոշ խմբերի ներկայացուցիչներ կկարողանան առավել դյուրին պայմաններով վիզա ստանալ ու այցելել Եվրոպական միություն, սակայն արդյոք մինչեւ Մաքսային միությանը միանալու որոշման մասին հայտարարությունը ստորագրված փաստաթուղթը ավելի հեռուն կտանի` մնում է մեծ հարցական, քանի որ առանց վիզայի ռեժիմի անցնելու հեռանկարը Հայաստանի համար ներկա դրությամբ ամբողջությամբ փակ թեմա է:
