Վ. ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Նոյեմբերի վերջին Վիլնյուսում կայանալիք Արեւելյան գործընկերության գագաթաժողովին ընդառաջ մի այնպիսի իրավիճակ է ստեղծվել, երբ հայկական կողմը այսպես կոչված գնդակը համարում է եվրոպական դաշտում, Եվրոմիության կողմից էլ սպասում են, թե ինչ կասի Հայաստանը: Ամեն դեպքում, Վիլնյուսում Հայաստանի հետ որեւէ տարբերակով որեւէ տեսակի փաստաթղթի ստորագրումը, որին գրեթե չորս տարի պատրաստվում էին Հայաստանը եւ Եվրոմիությունը, նախատեսված միջոցառումների ցանկում չէ:
Սեպտեմբերի 26-ին ԵՄ արտաքին քաղաքականության եւ անվտանգության հարցերով բարձր ներկայացուցիչ Քեթրին Էշթոնն ու ընդլայնման եւ եվրոպական հարեւանության քաղաքականության հարցերով հանձնակատար Շտեֆան Ֆյուլեն ԵՄ-ում նախագահող Լիտվայի արտգործնախարար Լինաս Լինկեւիցիուսի հետ Նյու Յորքում հանդիպել են Արեւելյան գործընկերության երկրների ԱԳ նախարարների հետ: Եվրոպական հանձնաժողովի պաշտոնական կայքէջի համաձայնՙ քննարկել են Վիլնյուսի գագաթաժողովից առաջ իրավիճակը:
Այս հանդիպման մասին տեղեկացնում է նաեւ Հայաստանի արտգործնախարարությունը: Ըստ վերջինի հաղորդագրությանՙ սեպտեմբերի 26-ին արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանի` Նյու Յորք մեկնարկած աշխատանքային այցելության ընթացքում օրակարգի առաջին կետը Քեթրին Էշթոնի, Շտեֆան Ֆյուլեի եւ Արեւելյան գործընկերության երկրների արտգործնախարարների հանդիպմանը մասնակցությունն էր: Հանդիպման ընթացքում, ըստ Հայաստանի ԱԳ նախարարության, արծարծվել են Արեւելյան գործընկերության Վիլնյուսի գագաթաժողովի նախապատրաստական աշխատանքները:
Թե Հայաստանն այդ արծարծված աշխատանքներին ինչպիսի մասնակցություն է ունենալու, դժվար է գուշակել, հատկապես որ այդ մասին մամուլի հաղորդագրության մեջ ոչ մի բառ չկա: Այդ մասին նշված չէ նաեւ Եվրոպական հանձնաժողովի հաղորդագրության մեջ, սակայն այլ երկրների պարագայում նշումների առկայությունը վկայում է, որ Հայաստանը Վիլնյուսում, գոնե այս պահի դրությամբ, անելիք չունի` բացի թերեւս զուտ մասնակցության ձեւաչափից:
ԵՀ կայքէջը տեղեկացնում է, որ Էշթոնն ու Ֆյուլեն իրենց գործընկերներին վստահեցրել են Արեւելյան գործընկերության համընդհանրության առնչությամբ` հաշվի առնելով ընդհանուր արժեքներն ու անհրաժեշտ բարեփոխումներ իրականացնելու գործընկեր երկրների հանձնառությունը:
«Այս ամենի կոնկրետ արտահայտությունը պետք է լինի Արեւելյան գործընկերության վիլնյուսյան գագաթաժողովը` Ուկրաինայի հետ Ասոցիացման համաձայնագրի ստորագրման եւ Վրաստանի ու Մոլդովայի հետ համաձայնագրերի նախաստորագրման հետ միասին», ասվում է եվրոպական հաղորդագրության մեջ` ակնհայտորեն բաց թողնելով Հայաստանի պարագան:
Էշթոնն ու Ֆյուլեն ընդգծել են նաեւ ԵՄ վճռականությունը` գտնելու ուղիներ մյուս գործընկերներ (մնացին Հայաստանը, Բելառուսն ու Ադրբեջանը, որոնցից վերջին երկուսի պարագայում Ասոցիացման համաձայնագրին առնչվող ոչ մի քայլ չի արվում- Վ.Պ.) երկրների հետ համագործակցության ամրապնդման համար: Եվրոպացի դիվանագետները շեշտել են, որ Ասոցիացման համաձայնագրերից շահում են ոչ միայն ԵՄ հարեւանները, այլեւ հարեւանների հարեւանները, եւ որ անընդունելի են ճնշումները նրանց նկատմամբ, ովքեր ցանկանում են համաձայնագրեր ստորագրել ԵՄ-ի հետ:
