Հավաստի աղբյուրներից հայտնի է դարձել, որ Ադրբեջանի նախկին վարչապետ Սուրեթ Հուսեյնովին «խորհուրդ են տվել մինչեւ նախագահական ընտրությունների ավարտվելը չվերադառնալ հայրենիք»: Moderator.az-ը նշում է, թե «հայտնի չէ` նախկին վարչապետը Ռուսաստանի՞, թե՞ Ադրբեջանի քաղաքացիություն ունի կամ երկքաղաքացի՞ է, բայց նա տարվա զգալի մասն ապրում է Մոսկվայում, մի քանի ամիս էլ` Գյանջայում, որտեղ ընտանիք ունի»:
Լրատվամիջոցը մեջբերել է Սուրեթ Հուսեյնովի պատասխանը, որ իրեն «ոչ ոք ոչինչ թելադրել չի կարող, ինքն է որոշում որտեղ եւ երբ գտնվել»: Նշանակո՞ւմ է դա, որ նախկին վարչապետը որոշել է նախագահական ընտրությունների շրջանում գտնվել Գյանջայում, եւ այդ մասին հայտնի է դարձել իշխանություններին` մնում է ենթադրել:
Սույն տեղեկատվությունը, սակայն, կարեւորվում է նրանով, որ Սուրեթ Հուսեյնովը մեկ անգամ արդեն Ադրբեջանի ներքաղաքական կյանքում վճռական դերակատարություն ունեցել է: 20 տարի առաջ նա իր հրամանատարության ենթակա զորքերով Գյանջայում ապստամբություն էր բարձրացրել, որը ճնշելու համար Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատի կառավարությունը մշակել էր «Թայֆուն» ռազմագործողությունը:
Կառավարական ուժերը ծանր պարտություն էին կրել, ապստամբները պատանդ էին վերցրել գլխավոր դատախազ Իխտիար Շիրինովին եւ ստիպել, որ ստորագրի նախագահ Էլչիբեյին ձերբակալելու որոշումը: Գլխավոր դատախազի որոշումն ի կատար ածելու համար Սուրեթ Հուսեյնովը զորք էր ուղարկել Բաքու: Հենց այդ ճակատագրական պահին Էլչիբեյն ստիպված էր եղել Նախիջեւանից հրավիրել Հեյդար Ալիեւին: Վերջինս Բաքվից ուղեւորվել էր Գյանջա, տետ-ա-տետ բանակցել Սուրեթ Հուսեյնովի հետ:
«Ընտրվելով» խորհրդարանի խոսնակ եւ ստանձնելով նախագահի պաշտոնակատարի պարտականություններըՙ Հեյդար Ալիեւը Սուրեթ Հուսեյնովին նշանակել էր վարչապետ, բայց կարճ ժամանակ անց պաշտոնանկել, ապա մեղադրել «պետական հեղաշրջում կազմակերպելու» մեջ: Հուսեյնովը ձերբակալվել էր, ապա ԱԱ նախարարության մեկուսարանից «փախել» Մոսկվա, ենթարկվել արտահանձման, դատապարտվել նախ մահապատժի, ապա` ցմահ ազատազրկման, հետո արժանացել ներման:
Եվ եթե երկու տասնամյակ անց Իլհամ Ալիեւը չի ցանկանում, որ շնորհազրկված Սուրեթ Հուսեյնովը նախագահական ընտրությունների շրջանում գտնվի Ադրբեջանում, ապա վստահաբար կարելի է ասել, որ նրանից երկյուղում է: Իսկ դա իր հերթին վկայում է, որ նախկին վարչապետը, որ ղարաբաղյան պատերազմի մասնակից է եւ արժանացել էր Ադրբեջանի ազգային հերոսի կոչման, առնվազն հայրենի Գյանջայում դեռեւս հեղինակություն է եւ «նավակ ճոճելու» լուրջ հնարավորություններ ունի:
Ադրբեջանի նախագահական ընտրություններում կարծես ռուսաստանյան կողմի ազդեցության գործոնը գնալով ավելի է կարեւորվում: Հնարավոր է` իշխանությունները փորձեն Սուրեթ Հուսեյնովին Մոսկվայում արգելափակել Ռուսաստանի պատկան մարմինների միջոցով: Բայց դրա համար հարկ կլինի հասնել քաղաքական ամենաբարձր մակարդակի համաձայնության:
Իրադարձությունները, մինչդեռ, թվում է, զարգանում են բոլորովին այլ ուղղությամբ: Haqqin.az-ը հարցում է արել ՌԴ նախագահին առընթեր քաղաքացիության հարցերով հանձնաժողովին` կապված Ադրբեջանի նախագահի հավանական թեկնածու Ռուստամ Իբրահիմբեկովին Ռուսաստանի քաղաքացիությունից զրկելու ընթացակարգի հետ:
Հետեւել է այսպիսի պատասխան. «Գոյություն ունի քաղաքացիների դիմումների քննարկման որոշակի ընթացակարգ… Հաջորդ քննարկումը տեղի կունենա հուլիսի 20-ից հետո: Եվ եթե քաղաքացի Ռուստամ Իբրահիմբեկովից ստացվել է դիմում, ապա, իհարկե, կքննարկվի մյուսների հետ հավասար»:
Ասվածից հետեւում է, որ մոտակա օրերին Ռուստամ Իբրահիմբեկովն ամենայն հավանականությամբ կզրկվի ՌԴ քաղաքացիությունից, եւ կվերանա նրան Ադրբեջանի նախագահի թեկնածու գրանցելու հիմնական խոչընդոտը: Մինչեւ վերջին պահ Բաքվի իշխանահաճ փորձագետները պնդում էին, որ քաղաքացիությունից զրկելու «ընթացակարգը վեցամսյա ժամանակաշրջան է նախատեսում»` նկատել տալով, որ ՌԴ իշխանությունները «կձգձեն այնքան, մինչեւ Ադրբեջանում կավարտվի թեկնածուների գրանցման համար օրենքով սահմանված ժամկետը»:
Ինչպես տեսնում ենք, պաշտոնական Մոսկվան հակված է Ռուստամ Իբրահիմբեկովի միջոցով Իլհամ Ալիեւի դեմ «տակառ գլորելու»: Այս տրամաբանությամբ` ռուսաստանյան կողմը հազիվ թե աջակցի Սուրեթ Հուսեյնովին Մոսկվայում արգելափակելու ջանքերին: Ադրբեջանում, այսպիսով, հնարավոր է, որ «նախագահական ընտրություններ» թատերախաղը բոլորովին այլ «բեմականացում» ունենա:
