2013-ի մայիսի 1-ից հանրապետությունում մեկնարկեց ծննդօգնության եւ երեխաների առողջության պետական հավաստագրերի տեղայնացման գործընթացը, որի համաձայն` մարզում բնակվող հղի կինն անվճար ծննդաբերելու իրավունք ունի միայն մարզի վարչական տարածքի իր նախընտրած բուժհիմնարկում: Գործընթացն արդեն սկսված է. չնայած դրա վերաբերյալ քննարկումներն ու իրար հակադարձող կարծիքները շարունակում են հնչել, սակայն գործընթացը շարունակվում է անկախ նրանից` Հայաստանի բոլոր մարզերն ապահովվա՞ծ են ծննդօգնության անհրաժեշտ պայմաններով, թե՞ ոչ: Համենայն դեպս, առողջապահության նախարարությունը գտնում է` մարզերն ապահովված են ծննդօգնության պայմաններով, եւ տեղայնացումն անհրաժեշտ է: Իսկ եթե կա բժշկական ցուցում, կամ հղի կինը ընդգրկված է ռիսկային խմբում, ապա կնոջն ուղեգրում են Երեւանի համապատասխան ծննդատուն:
Տեսնելու եւ ավելի պարզ հասկանալու համար, թե հավաստագրերի տեղայնացումն ի՞նչ հետեւանքների է հանգեցրել մարզերում, ՄԱԿ-ի բնակչության հիմնադրամի նախաձեռնությամբ հուլիսի 16-17-ին կազմակերպվել էր լրագրողների այց մարզային 4 հիվանդանոց: Նախաձեռնությանը միացել էր նաեւ առողջապահության նախարարությունը, որի ներկայացուցիչը նույնպես եղավ 4 հիվանդանոցում:
Առաջին այցելությունը Արարատի մարզի Արտաշատ քաղաքում էր: Արտաշատի բժշկական կենտրոնի հղի կանանց կոնսուլտացիայի բաժնում առաջին հայացքից հերթից բացի ուրիշ ոչինչ աչքի չընկավ:
Ավետիք Չատինյանի կինը մտել էր կոնսուլտացիայի սենյակ. 2 ժամ սպասելուց հետո հերթը հազիվ հասել էր նրա կնոջն էլ: Ամուսինը սպասում էր դրսում, իսկ կինը` ներսում. հիմա էլ բժշկուհին էր սենյակից դուրս եկել: Ավետիք Չատինյանը դժգոհեց` ամեն անգամ, երբ կնոջ համար կոնսուլտացիայի են գալիս, ստիպված շուրջ երկու ժամ սպասում են: Զրուցակիցս կարծիք հայտնեց նաեւ ծննդօգնության անվճար հավաստագրի տեղայնացման մասին, չհամաձայնելով նոր որոշմանը` նշեց. «Եթե կինը Հայաստանի քաղաքացի է, իսկ ծննդօգնությունն անվճար է, ապա կինն իրավունք ունի անվճար ծննդաբերելու իր նախընտրած բուժհիմնարկում: Որոշումն արհեստական է, քանի որ, այսպես թե այնպես, փող ունեցողը գնալու է Երեւան»:
Կոնսուլտացիայի սենյակի առջեւ շարունակ գոյացող հերթերից, հիվանդանոցի սանիտարահիգիենիկ պայմաններից դժգոհեց 23-ամյա Պետրոսյան Մարիամը , որը 5 ամսվա հղի է: Ըստ Մարիամի` հղիների համար հատկացրել են սոնոգրաֆիայի միայն մի ապարատ, որը բավարար չէ: Իր բժշկուհուց Մարիամը շատ գոհ է, բայց նույնը մյուս բժշկուհիների մասին ասել չի կարող: Հավաստագրի տեղայնացմանը Մարիամը նույնպես համաձայն չէ, բայց շուտով ինքն էլ ստիպված է լինելու հղիության հետագա վարման համար ուղեգրվել Երեւան, իսկ ուղեգրումները, ինչպես նշեցինք, դարձյալ սպասարկվում են պետպատվերով:
Հղի կանանց կոնսուլտացիայի բաժնում գոյացած հերթի պատճառը թերեւս ոչ թե մասնագետների պակասն է, այլ չհամակարգված աշխատանքը, որ ամեն մեկին չեն կանչում առանձին-առանձին ժամերի: Հիվանդանոցի կադրերի վերաբերյալ մոր եւ մանկան գծով փոխտնօրեն Ֆրունզիկ Ղազարյանը ասում է` կադրային ներուժն իրենց մոտ բավարար է. «Միայն վերապատրաստման առումով «կապը կտրվել է», բայց ոչինչ, մեր բժիշկները հին, փորձառու բժիշկներ են»:
Իսկ Արտաշատի բժշկական կենտրոնի տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար Վարդան Հովհաննիսյանը կարծում է` առաջին հերթին պետք է հավասարապես բարելավել բոլոր հիվանդանոցների պայմանները, ոչ թե հրաման տալ, որ ուրիշ տեղ չգնան պետպատվերով ծննդաբերելու: Հարցին` որքանո՞վ է ինքն համաձայն ծննդօգնության պետական հավաստագրերի տեղայնացմանը, Վարդան Հովհաննիսյանը պատասխանում է նախ որպես բժշկական կենտրոնի տնօրեն. «Որոշումը հօգուտ մեզ է, ընդհանրապես հօգուտ մարզային հիվանդանոցների»: Սակայն հիվանդանոցից դուրս` պարզապես որպես քաղաքացի պարոն Հովհաննիսյանը կարծում է, որ պետպատվերով ծննդաբերելու հավաստագիրը ստանալուց հետո կինը ինքը պետք է որոշի` որտեղ ծննդաբերել. «Քաղաքացին պետք է ազատ ընտրության հնարավորություն ունենա»:
Տեղայնացման գործընթացի արդյունքներն Արտաշատի բուժկենտրոնում արդեն իսկ երեւում են. մի ամսվա ընթացքում բուժկենտրոնում ծնունդները գրեթե կրկնապատկվել են: Այս տարվա մայիսին եղել է 25 ծնունդ, իսկ հունիսին` արդեն 48 ծնունդ: Փաստերը ցույց են տալիս` հիվանդանոցում ծնունդների թիվն աճելու միտում ունի: Իսկ գումարները, որոնք պետությունը հատկացնում է մարզերի հղիների համար, այսուհետեւ ուղղվում են հենց մարզային հիվանդանոցներին: Միայն թե ժամանակը ցույց կտա, թե այդ գումարներով ի՞նչ բարելավումներ կլինեն մարզային հիվանդանոցներում: Իսկ ներկայումս, ինչպես նշեց Արտաշատի հիվանդանոցից մի մանկաբարձ, հղիները, երբ ցավեր են ունենում, էլ չեն նայում` պառկած են լա՞վ, թե՞ վատ մահճակալին:
Մարզային հիվանդանոցներ կատարած այցելություններին կանդրադառնանք «Ազգի» նաեւ հաջորդ համարներում:
