Ֆրանսիական եւ ֆրանսահայ լրատվամիջոցները հայտարարում են Ֆրանսիայում գործող երկու հայկական համույթների առաջիկա համերգների մասին:
Մարսելի «Գեղամ» (Keram) համույթը հոկտեմբերի 13-15-ին համերգներով հանդես է գալու ֆրանսիական Պերտյուի, Շատոնյոֆ լը Մարտիգ եւ Լա Սեն սյուր Մեր համայնքներում: Նախկինում այն մեծ հաջողություն է ունեցել «Իմ հերթն է» վերնագրված համերգաշարով: 1980-ին ստեղծված «Գեղամը» Ֆրանսիայում հայ ավանդական երաժշտության ամենամեծ համույթն է: Վոկալ կատարումներին նվագակցում են հայկական ավանդական գործիքները (դուդուկ, քամանչա, քանոն, ուդ, բամբիռ, քամանի, շվի, թառ, դհոլ), երկացանկն ընդգրկում է Սայաթ-Նովա, Կոմիտաս, Գուրջիեւ, Բաբաջանյան, Ավետիսյան, Մազմանյան: Նվագախումբը տարիների ընթացքում օգտվել է այնպիսի ականավոր հայ երաժիշտների պարապմունքներից եւ խորհուրդներից, որպիսիք են Խաչատուր Ավետիսյանը, Գագիկ Մուրադյանը, Եղիշե Մանուկյանը, Արայիկ Բարթիկյանը, Խաչիկ Մուրադյանը, Լյուդվիգ Ղարիբյանը, Գրիգոր Առաքելյանը: «Գեղամ» համույթը պարբերաբար հանդես է գալիս ինչպես Ֆրանսիայում, այնպես էլ նրա սահմաններից դուրս:
Իսկ 2024 թվականի փետրվարի 9-ին Փարիզում հանդես է գալու Ֆրանսիայում հայ ավանդական երաժշտության ամենահին համույթը՝ «Ջիվանին» (DjiVani): Համույթի հիմքը դրել է քամանչահար Ժան-Պիեռ Ներկարարյանը տակավին 1963-ին, Փարիզում, երեք հոգով, 1983-ին վերջնական ութ հոգուց կազմված խումբը կոչվել է «Ջիվանի»: Այս կոլեկտիվի անդամներն են Ժան-Պիեռ Ներկարարյանը (քամանչա), Պերճ Գույումճյանը (ուդ), Վարդան Արսլանյանը (ուդ, սազ, վոկալ), Աիդա Ներկարարյանը (քանոն), Ֆիլիպ Շահբազյանը (բլուլ, շվի, դուդուկ, պարկապզուկ, զուռնա), Զատիկ Փանոսյանը (դհոլ), Ռոստոմ Խաչիկյանը (դուդուկ), Սիրանուշ Հուրդանը (վոկալ): Ինչպես նշված է https://www.unidivers.fr կաքէջում. «Հայ երաժշտությունը, որ հարուստ է բազմաթիվ աղբյուրներով՝ մշակութային, էթնիկ, կրոնական, պատմական եւ աշխարհագրական, ընդգրկված է դարերի ու կյանքի իրադարձությունների ծեսերի բազմաթիվ ձեւերի մեջ: Հոգեւորից մինչեւ գյուղական, ողբերգականից մինչեւ տոնական, ժողովրդականից մինչեւ գիտական, դասականից մինչեւ ջազային, էստրադայինից մինչեւ քնարական երգեր եւ այլն… Կովկասի եւ Անատոլիայի շրջանների այս ավանդական երաժշտությունը, որի մեջ այս բազմաթիվ հնչողությունները՝ հին կամ ավելի նոր, բախվում են արեւելյան մերձավոր ինքնությունների սահմաններին, հաճախ ունեն ընդհանուր եւ տոկուն պատկանելություն՝ միախառնվելով եւ միահյուսվելով գործիքների ու երաժշտության հնչյուններին եւ այս ժողովուրդների համար ընդհանուր միեւնույն ուղղությանը: «Ջիվանին» արդեն շատ տարիներ կատարում է հայ ավանդական երաժշտություն: Ոճը՝ առանց հատուկ տարիքի, Արեւելքի հազարամյա գմբեթի ներքո, որտեղ յուրաքանչյուրը կճանաչի հուզվելու աստիճան ծանոթ մի շնչառություն»:
Ա. Բ.
