Այս օրերին, երբ Հայաստանի սահմաններում իրական պատերազմ է, ու հակառակորդը ռազմական գործողություններ է իրականացնում հնարավոր բոլոր միջոցներով՝ կիրառելով իր ռազմական արսենալի մեծ մասը՝ անօդաչու թռչող սարքերից մինչեւ ծանր զրահատեխնիկա, հասարակությանը հուզող հարցերից է նաեւ այն, թե երկրի ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը 44-օրյա պատերազմից հետո բանակը վերազինելու մասով ի՞նչ է արել: Պաշտպանության նախկին փոխնախարար Արտակ Զաքարյանը վստահեցնում է՝ Զինված ուժերում պատերազմից հետո որեւէ բարեփոխում չի եղել: «Ոչ մի բարեփոխում, ոչ մի տեղաշարժ չի եղել, էական նշանակության որեւէ խնդիր չի լուծվել: Միայն պոպուլիստական բնույթի հայտարարություններ են հնչել պաշտոնյաների շուրթերից, ու բանակը պառակտող գործընթաց է մեկնարկել: Դրան զուգահեռ՝ քաղաքական դավաճանության ամբողջ մեղքը զինվորականության վրա բարդելու փորձեր են եղել»,- ասում է Զաքարյանն ու ավելացնում, որ իր տեղեկություններով՝ շարունակվում են բանակի գնումների ու տարբեր այլ համակարգերում ամենատարբեր պաշտոնյաներ շարունակում են ձեռքերը տաքացնել: Շեշտում է՝ սեփական գրպանների հարցերն են լուծում՝ այդպիսով շարունակելով մսխել ռազմական կարիքները, եւ Նիկոլ Փաշինյանը հասարակությանն ինչքան էլ ասի, թե իր ժամանակ բանակում ամենից շատ ռազմական ծախսերն են արել, իրական թվերը ճիշտ հակառակի մասին են վկայում:
«Ես շարունակում եմ պնդել՝ Փաշինյանի ժամանակ ամենամեծ մսխումներն են եղել բանակում. մնացածը թոզփչոցի է՝ ելակը, ճաշարանները մասնավորին բիզնեսին տալը, առանց հրթիռների «Սու-30»-ները, 3-րդ երկրներից դուրս գրված ու ոչ պիտանի հակաօդային համակարգերը եւ այլն: Եթե մի երկրի ղեկավար մեկ տարվա ընթացքում 150 մլն դոլար է մսխում բանակի վրա ու հետո հպարտանում, թե ամենամեծ ռազմական ծախսերն իր իշխանության ժամանակ են կատարվել, ապա ես հարց եմ տալիս՝ ո՞ւր են այդ ծախսերը: 44-օրյա պատերազմի ընթացքում եղե՞լ է գոնե մեկ օր, որ այդ ծախսերն արդարացված լինեն. ո՛չ, չի եղել: 44 օր շարունակ բանակը թուրք-ադրբեջանական տանդեմին ու իսլամա-ջիհադիստական խմբավորումների դեմ պայքարել, կռվել, մարտնչել է նախորդ իշխանություննների ժամանակ ձեռք բերված զինատեսակներով: էլ չասեմ, որ 4 միլիարդից ավելի արժողության զենք է գերության տրվել Ադրբեջանին, ու հենց դրանցով էր Բաքվի մոտակայքում հայկական զինատեսակների ցուցահանդես բացվել, ինչից հետո Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը զարմացել էր, թե Հայաստանին որտեղի՞ց այսքան զենք: Հիմա դուք ասում եք՝ ի՞նչ է փոխվել բանակում. ոչ մի բան էլ չի փոխվել դեպի լավը»,- հավելում է մեր զրուցակիցը:
Նա ուշադրություն է հրավիրում նաեւ այն հանգամանքի վրա, որ բոլոր տարիներին իրականացված սոցհարցումների տվյալներով՝ պաշտպանության նախարարությունը մշտապես ամենաբարձր վարկանիշն է ունեցել, բայց վերջին՝ «Միջազգային հանրապետական ինստիտուտի» կողմից հրապարակված սոցհարցումների տվյալներով՝ ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը ողբերգական ցածր վարկանիշ ունի, իսկ դա արդեն հստակ ցուցիչ է:
Զաքարյանի հետ համակարծիք է նաեւ ռազմական փորձագետ Կարեն Վրթանեսյանը, որ վստահ է՝ 2018-ից ի վեր Նիկոլ Փաշինյանը բանակը ոչ թե վերազինելով, այլ կազմաքանդելով, գեներալական ու սպայական կազմը ջախջախելով է զբաղված եղել ու շարունակում է լինել:
Հիշեցնում է՝ Նիկոլ Փաշինյանը մինչեւ 44-օրյա պատերազմը գլուխ էր գովում, թե Հայաստանը թերթել է 80-ականների զենքերի խայտառակ էջն, ու մեծ քանակությամբ զենք-զինամթերք ենք բերել: «Իշխանավորները, իրար հերթ չտալով, Փաշինյանի այդ թեզը բազմիցս շրջանառում էին նաեւ 2020-ի հուլիսյան մարտերի ժամանակ: Թե այդ խոսակցություններն ինչ արժեն, ապա հստակ երեւաց պատերազմի ժամանակ: Ու եթե 2 տարում հնարավոր չէր սպառազինություն ձեռք բերել, ապա հարց է առաջանում՝ ինչո՞ւ էր նա 2020-ին գլուխ գովում:
«Ամբողջությամբ վերազինել բանակը հնարավոր չէ ո՛չ երկու, ո՛չ էլ գուցե հինգ տարում, ավելին՝ նմանատիպ հրատապության կարիք գուցե չկա էլ, բայց առաջնահերթ ուղղություններ կան, որոնցով պետք էր զբաղվել: Փաշինյանը չի՛ զբաղվել անհրաժեշտ քանակի սպառազինության ու զինամթերքի ձեռքբերմամբ, գնմամբ, փոխարենն այդ գումարներն ուղղվել են ոստիկանների թիվն ավելացնելուն: Ու ես վստահ եմ, որ դա միտումնավոր է արվել»,- ամփոփում է մեր զրուցակիցը:
ՍԵՎԱԿ ՎԱՐԴՈՒՄՅԱՆ
