Ժողովրդական երաժշտությանը նվիրված նորվեգական folkemusikk.no կայքէջում մարտի 7-ին լույս է տեսել Աուդուն Ստոկկե Հոլեի «Ազգային նվագարանով՝ ճանապարհին» ընդարձակ նորվեգերեն հոդվածը դուդուկահար Արսեն Պետրոսյանի եւ հայ երաժշտության մասին: Հեղինակը նշում է, որ հայ երաժիշտը շրջում է աշխարհով մեկ իր երաժշտական գործիքով, որը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցանկում է: Արսեն Պետրոսյանն իրեն նվագակցող քառյակով (քանոն, սանթուր, դափ եւ դհոլ) ելույթներ է ունեցել Նորվեգիայի Բերգեն, Վոս, Թրոնդհայմ եւ Օսլո քաղաքներում: Նա առաջին անգամ Նորվեգիայում եղել է 2018-ին՝ ելույթներ ունենալով դաշնակահար Թորգեյր Կիննե Սոլսվիկի հետ: Հատկապես Գրիգի ծննդավայր Բերգենը Արսեն Պետրոսյանը համարում է դրախտ, երաժշտի համար ֆանտաստիկ մի վայր: Նա մեծ ոգեւորությամբ է սկանդինավյան երկրներում կատարում հայ երաժշտությունը, որը քիչ է հայտնի Արեւմուտքում:
Արսեն Պետրոսյանը ծնվել է 1994 թվականին, Չարենցավանում, ջավախեցիների ընտանիքում: 2010-2016 թվականներին սովորել է Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայում: Նրա առաջին ալբոմը թողարկվել է 2015 թվականին եւ կրում է հայրենի քաղաքի անունը: Երաժիշտն աշխատում է նաեւ լարային քառյակների, կամերային նվագախմբի եւ ավանգարդ ու էլեկտրոնային երաժիշտների հետ: Այժմ Պետրոսյանն ապրում է Ֆրանսիայում, ակտիվորեն տարածում է իր երաժշտությունը սոցցանցերում, հանդես գալիս հյուրախաղերով:
«Բյուզանդիայի, Պարսկաստանի եւ Չինաստանի միջեւ» ենթագլխում Աուդուն Ստոկկե Հոլեն ներկայացրել է հայ երաժշտությունը՝ նշելով, որ այն շատ ընդհանրություններ ունի փոքրասիական երաժշտության հետ, մեջբերել է Արսեն Պետրոսյանի խոսքը, որ հայ երաժշտությունն ազդվել է մասնավորապես հունականից եւ պարսկականից, նաեւ անդրադարձ կատարել հայկական խազագրությանը եւ հոգեւոր երաժշտությանը: Պետրոսյանը պատմել է, որ Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայի արխիվում գտել է իր դուդուկահար մեծ պապի երաժշտության ձայնագրությունը եւ պատմել Ջավախքի հայերի մասին:
Հոդվածի վերջին ենթագլուխը նվիրված է հայ ազգային պարարվեստին: Արսեն Պետրոսյանը, որ նվագել է պարային համույթների հետ, ասում է. «Մենք՝ հայերս, միշտ պարել ենք, հատկապես ավանդական հավաքույթներում: Հայկական պարերը նույնպես շատ են ուսումնասիրվել, եւ շատ ժողովրդական պարեր գտել են իրենց ճանապարհը դեպի բեմ: Հայկական հարսանիքներում վաղուց ի վեր սովորական է եղել, որ յուրաքանչյուրն իր ազատ ոճով պարի: Ամռանը տեսնում ես, որ իմ սերնդի մարդիկ հավաքվում են, ու ողջ քաղաքը պարում է»:
Պետրոսյանը նաեւ տեղեկացել է, որ Շպիցբերգեն կղզիներում համաշխարհային երաժշտական պահոց են կառուցում: Դա հիանալի եւ հնարամիտ գաղափար է, կարծում է նա, բայց համոզված է, որ ավելի պարզ ձեւերով եւս երաժշտությունը կպահպանվի: «Երաժշտությունը, որ ապրել է մի քանի հազար տարի, եւս մի քանի դար գոյատեւելու լավ հնարավորություններ ունի»,- ասում է երաժիշտը:
Ա. Բ.
Լուսանկարը՝ ԱՐՍԻՆԵ ՎԱԼԼԱԴՅԱՆԻ
