Հարցազրոյցներ՝ կարճ ու երկար, ձգձգուած եւ անորոշ

Հեռատեսիլի լրատուական կայաններու հարցազրոյցները զիս շատ կը հետաքրքրեն, ուր հիմնական նիւթէն աւելի հարցադրողին եւ հարցադրուողին վարպետութիւնը կը գրաւէ զիս: Երբ հարցադրողը առանց կմկմալու նախապատրաստուած հարցումը ամփոփ կերպով կը ներկայացնէ ու կը սպասէ դիմացինի պատասխանին, իսկ դիմացինը եթէ հարցուած նիւթին մասնագէտն է, կ՛ակնկալուի որ շատ արագ եւ յստակ պատասխանէ: Օտարները գիտեն կարճ եւ յստակ բառերով պատասխանել եւ անմիջապէս վերջակէտ դնել եւ լռել, իսկ արաբներու պարագային,- քանի որ արաբական գերզարգացաղ կայաններու շարք մը կայ Ծոցի երկիրներուն պատկանող եւ յաճախ կը դիտեմ զանոնք արաբերէն գիտնալուս համար,- լրիւ տարբեր է, նախ՝ անոր համար որ արաբները խօսիլ շատ կը սիրեն, հակառակ որ արաբական ասացուածք մը կ՛ըսէ. «Երկու մաքուր բառ աւելի լաւ է քան աղտոտ լրագիր մը»: Օտարը քիչ բան կ՛ըսէ՝ շատ բան հասկցնելով, մինչ արաբը հակառակն է՝ շատ բան կ՛ըսէ, քիչ բան հասկցնելով, ան ալ՝ լաւագոյն պարագային:

 Երբեմն արաբական կայանի մը հարցազրոյցը վարողը նախապէս պատրաստուելով  հազիւ հպանցիկ ակնարկ մը նետած կ՛ըլլայ հիմնական նիւթին վրայ ու հարցազրոյցի ատեն այնքան երկար կ՛ըլլայ անոր հարցադրումը, որ դիտողը կը սկսի ջղայնանալ, մասնաւորաբար երբ հարցումը պատասխանէն շատ աւելի երկար ու տարածուն կ՛ըլլայ, չըսելու համար՝ Ճապաղ:
Հարցազրոյցները աշխարհի բոլոր հեռատեսիլի կայաններուն գլխաւոր յայտագիրները կը հանդիսանան, որոնց համար հրաւիրուած կ՛ըլլան զանազան բնագաւառի մասնագէտ մարդիկ, իսկ նիւթին եւ հրաւիրեալին մակարդակին համեմատ ալ կ՛ընտրուի հարցազրոյց վարողը:

Վստահ եմ, հաղորդավարները հեռատեսիլային լրագրութեան յատուկ դասընթացքներու կը հետեւին, որպէսզի լաւագոյնը ներկայացնեն եւ տուեալ կայանին հետեւողներուն քանակը մրցանշային դառնայ: Այսօր աշխարհի ամենանշանաւոր կայաններուն մէջ համաշխարհային վարկ վայելող հարցազրոյց վարողներ կան, ինչպէս CNN-ի Քրիստիան Ամանփուրը (Christian Amanpour): Ասոնց մտիկ ընելը իսկական հաճոյք է: Արաբական կայաններն ալ մեծ ճիգ կը թափեն լաւագոյն հաղորդավարներ ու հարցազրոյց վարողներ պատրաստելու համար, պարզապէս կայանին վարկը բարձրացնելու եւ հետեւորդներուն քանակը բազմապատկելու համար:

Բայց եկուր տես որ արաբ հաղորդավարը ազատ կը զգայ ժամանակը իր հարցումներով լեցնելու, քանի արաբին մօտ լակոնական ըսուածը գոյութիւն չունի ու մէյ մը որ առիթը ձեռքը անցաւ, զայն բաց չի ձգեր, իր «հունարները» ցուցադրելու համար: Հարցազրոյց վարողը հասկցանք, վերջիվերջոյ արհեստավարժութենէ անցած մարդ է, իսկ հարցադրուողը այդպէս չէ, եւ մէյ մը որ սկսաւ պատասխանել, ալ վերջակէտ դնել չի կրնար եւ անդադար գիտելիքները պարպել կ՛ուզէ, մասնաւորաբար որ կը զգուշանայ  «չըսուելիք» բաներ ըսել, այլ անդադար նիւթին շուրջ կը դառնայ ու կը դառնայ, մինչեւ որ հարցադրողին համբերութիւնը հատնի եւ ստիպուած միջամտէ ու պարտադրէ որ վերջացնէ:

Մեր մօտ արաբներուն նման պատասխանները երկարող եւ առաձգական նախադասութիւններով ակնդիր- ունկնդիրը շուար վիճակի մէջ ձգող վարպետ մըն է մեր վարչապետը: Մտիկ կ՛ընես, հարցումը պարզ եւ յստակ է, կ՛ակնկալես որ մի քանի բառով տայ պատասխանը, ապա, եթէ անհրաժեշտ է, մանրամասնէ: Երբ հարցումը «ականապատուած» է, եւ վարչապետը նեղ կացութեան կրնայ մատնուիլ ուղղակի իրականութիւնը խոստովանելով: Այն ատեն ան կը սկսի անվերջանալի բառամթերքով նիւթին շուրջ դառնալ, մինչեւ որ ունկնդիրը զզուի ու վազ անցնի մտիկ ընելէ: «Լասթիկլի պատասխաններ» կը սիրէ որակել ժողովուրդը այսպիսի պարագաներու, այսինքն՝ ձգախէժային, կրնաս քաշքշել ու ձեւափոխել եւ ուզած տեղդ տանիլ հարցումը: Այս պարագային հարցում տուողը կը հասկնայ եղածը եւ կա՛մ յամառօրէն կը կրկնէ հարցումը, կա՛մ ալ վազ կ՛անցնի եւ ուրիշ հարցում մը առաջ կը քշէ:

ՅԱԿՈԲ ՄԻՔԱՅԷԼԵԱՆ