«Ապրում ենք այնպիսի մի ժամանկահատվածում, երբ որոշակի ուժեր դարձյալ փորձում են նենգափոխել մեր պատմությունը եւ ջնջել աշխարհի երեսից հայկական մշակույթի դարավոր հետքերը: Այդ փորձերին հակադրվելու միակ եւ ամենաարդյունավետ միջոցը լուսանկարչական արխիվների պահպանումն է: 2025-ին լրանալու է մեր հաստատության հիմնադրման 50-ամյակը: Այդ շրջադարձային տարեդարձին ընդառաջ «Լուսանկարների արխիվների պահպանման ծրագիրը» (Project Save Photograph Archives) նախատեսել է մի շարք միջոցառումներ, որոնք է՛լ ավելի կամրապնդեն մեր ինքնությունը որպես Հյուսիսային Ամերիկայում գործող կարեւորագույն եւ խոշորագույն լուսանկարչության թանգարանի», նշել է ԼԱՊ Ծրագրի գործադիր տնօրեն դոկտ. Արթո Վոնը (Dr. Arto Vaun):
Ծրագիրը որպես ոչ շահութաբեր նախաձեռնություն հիմնել է Ռութ Թոմասյանը 1975-ին, նպատակ ունենալով պահպանել եւ սերունդներին փոխանցել հայոց լուսանկարչության պատմությունը եւ մասնավորապես հայկական պատմական փորձառությունը՝ որպես ապացույց: Հավաքածուն ներառում է ավելի քան 8000 լուսանկարներ աշխարհասփյուռ հայկական համայնքներից: Գործադիր տնօրենի պաշտոնը ընդամենը երկու տարի առաջ ստանձնելով դոկտ. Վոնը կարողացել է նոր շունչ հաղորդել եւ ապագայի նոր հեռանկարներ բացել թանգարանային հաստատության առաջ: Բարձրացրել է նրա հեղինակությունը եւ մեծացրել նրանից օգտվողների եւ նրանով հետաքրքրվողների թվաքանակը՝ շնորհիվ ինտերակտիվ նոր հնարավորությունների ներդրմանը:
Նախաձեռնություններից ամենաուշագրավը հաստատության տեղափոխվելն է նոր հասցե, որն ունի լուսանկարների ցուցադրման նորագույն տեխնիկական հարմարություններով օժտված պատկերասրահ եւ ավելի ընդարձակ գրասենյակային տարածք: Այն հանրության համար իր դռները կբացի Ուոթերթաունում (600 Pleasant Street-ում) այս աշնանը:
Մյուսը հիմնադրումն է նոր խորհրդատու վարչության, որի կազմում են արխիավյին գործերի փորձառու մասնագետներ, կուրատորներ, գիտաշխատողներ, արվեստագետներ, լուսանկարիչներ աշխարհահռչակ հաստատություններից, ինչպիսիք են Գետտի եւ Սմիթսոնյան թանգարանները, Հարվարդը, Օքսֆորդը, Կոնգրեսի գրադարանը եւ Բոստոնի հանրային գրադարանը:
«Այն փաստը, որ քաջատեղյակ մասնագետներ ոգեւորությամբ միացել են մեր ծրագրին՝ վկայում է այն մասին, որ Project Save-ի հնարավորությունները ավելի լայն են, քան սոսկ հայկական աշխարհի վերաբերյալ մարտահրավերները: Նոր վայր տեղափոխվելն ընդամենը մի մասն է ընդարձակվելու մեր ծրագրերի: Պատմական ժառանգությունը պահպանելն ու փոխանցելը սերունդներին՝ չափազանց կարեւոր պարտականություն է, որը մենք պատվով պետք է կատարենք: Այդ նպատակով մենք «JumpStart» արշավն ենք մեկնարկել, որպեսզի նոր ներդնողների կարողանանք ներգրավել մեր տեսլական նախաձեռնությունների իրականացման համար: Զարմանալիորեն 48-ամյա տարիքում մենք մանկահասակ նորելուկի ենք նման, որը նոր-նոր սկսում է քայլել: Կարեւորագույն մի գործոն, ֆինանսականը, միշտ խանգարել է կյանքի կոչելու մեր երազանքները: Բայց կարծես հիմա առիթը ներկայացել է, եւ մենք ամուր կկառչենք դրանց՝ պահպանելու համար մեր պատմական եւ մշակութային ժառանգությունը», հավելել է դոկտ. Արթօ Վոնը:
Պատրաստեց՝ ՀԱԿՈԲ ԾՈՒԼԻԿՅԱՆԸ
(The Armenian Mirror-Spectator)
