Տոն, թե՞ զոհաբերություն
Հայաստանում տոն է լինելու, տոն ու ցնծություն, որին առաջադեմ մարդիկ հատուկ ջերմեռանդությամբ են սպասում: Հայաստանցիների առավել աչքաբաց զանգվածն ու տոնախմբությանը մասնակցելու անհագ տենչով հեռո՜ւ հեռուներից Հայաստան շտապող մարդիկ պատրաստվում են ընդառաջ գնալ Snoop Dogg-ի երանավետ գալստյանն ու նրա հոգեցունց համերգին: Հայաստանում տոն է լինելու, ցնցող տոն:
Մենք էլ ընդառաջ գնալով մեր հոգու խորքերը սողոսկող այս հոգեպարար տոնին՝ ներկայացնում ենք ՏՈՆ բառի ստուգաբանությունն, ըստ մեծանուն հայագետ Հր. Աճառյանի:
«Հասարակաց հանդես եւ հանդիսավոր օր» իմաստներով հայերենում կիրառության մեջ մտած ՏՈՆ բառը նախապես նշանակել է «զոհ, զոհաբերություն, ողջակիզում…», որը մեզ է ավանդվել հնդեվրոպական նախալեզվի dapni ձեւից (բոլորովին կապ չունի հին հունարենից փոխառյալ անհայտ ծագումով հայերեն ԴԱՓՆԻ բառի հետ): ՏՈՆ ու ԶՈՀԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆ բառերի նույնիմաստ լինելու փաստն ապացուցելու համար Աճառյանն առաջարկել է հայերեն բառը համեմատել հին իսլանդերեն «զոհաբերության անասուն, զոհ, ողջակեզ» իմաստներով tafn, ինչպես նաեւ լատիներեն «աստվածներին նվիրաբերված զոհ» նշանակությամբ նույնարմատ pads, dapes բառերի հետ:
Տոն է լինելու, ցնցող տոն:
Հայերի ու իրանցիների լեզվամտածողության ընդհանրություններով պայմանավորված, ՏՈՆ իմաստով պարսկերեն bazm բառը նախապես «գինարբուք» է նշանակել, սակայն հնում գինու փոխարեն խնջույքին ԶՈՀԱԲԵՐՎԱԾ եզան արյուն են մատուցել:
Ու մենք շուտով ընդառաջ ենք գնալու մեծ գինարբուքին, որի մատռվակն է մեծն շոումեն Snoop Dogg-ը:
Տոն է լինելու, ցնցո՛ղ տոն:
ԳՐԻԳՈՐ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ
