ԵՐԵՎԱՆ-ՎԱԼԱՆՍ, Ֆրանսիա – Հայազգի ֆրանսիական դերասան Միքայել Թաբոյանը (ծնվ. 1982) հարուստ փորձ ունի կինոյում, հեռուստատեսությունում եւ թատրոնում: Ուսանել է Մոնպելյեի կոնսերվատորիայում եւ մասնակցել դերասանական արվեստի մասնագիտական դասընթացների: Մոնպելյեում ստացել է նաեւ սոցիոլոգիայի մագիստրոսի աստիճան: Կարիերայի սկզբում աշխատել է «Գազոլին» թատերախմբում՝ մասնակցելով դասական ու ժամանակակից բեմադրությունների: Հանդես է եկել մի շարք ֆիլմերում՝ «Հրեշտակներ եւ ընկ.» (2024), «Երբեք առանց իմ հոգեբանի» (2023), «10 օր մայրիկի» (2022), «12-ի գիշերը» (2021): Հեռուստատեսությունում ծանոթ է «Էքստրա» (2023) եւ «Այնպիսի մեծ արև» (2022) սերիալներից: Թատրոնում աչքի է ընկել «Սեքսն առաջին էջում» (2023-2026) եւ «Ճղճղանների թագուհին» (2024-2026) ներկայացումներում, ինչպես նաեւ շրջագայել է իր հեղինակած «Ես Ալցեստն եմ» մենաներկայացմամբ (2023-2024): 2020-2025 թթ. համահեղինակել եւ ներկայացրել է «#ELP» պարային-դրամատիկական ստեղծագործությունը՝ նվիրված դպրոցական հալածանքներին:
–Միքայե՛լ, ֆրանսիական հումորն իր առանձնահատուկ ավանդույթներն ունի: Ձեզ համար ինչպիսի՞ն է անցյալ սերնդի ազդեցությունը, թե՞ ձեր ոճը ձեւավորվել է այլ գործոններից:
-Երիտասարդությանս տարիներին հաճախ էի լինում գրադարանում՝ կարդալով ֆրանսիացի երգիծաբանների ստեղծագործությունները: Այսպես ձեւավորվեց իմ կատակերգության մշակույթի հիմքը: Մասնավորապես ինձ վրա մեծ ազդեցություն ունեցավ Պիեռ Դեսպրոժը: Նրա գրական ոճը՝ աբսուրդի եւ սեւ հումորի համատեղմամբ, ինձ սովորեցրեց, որ կարելի է մարդկանց ծիծաղեցնել՝ մնալով վայելուչ ու ողջախոհ: Նրա գրական մակարդակը երկար ժամանակ ինձ ափիբերան էր պահում, քանի որ հաճախ մտածում էի՝ իսկ ես կարո՞ղ եմ հասնել այդ չափանիշներին: Սակայն այժմ կարծես կարողանում եմ հեռանալ այդ համեմատությունից եւ գտնել իմ սեփական ոճը:
–Ինչպե՞ս է պարն ազդել ձեր արվեստի եւ կյանքի վրա:
– Պարից առավել ինձ հետաքրքրում է հարաբերությունը մարմնի հետ, որին վերաբերվել եմ իբրեւ դերասան (եւ այսօր՝ որպես կատակերգու): Բացահայտեցի, որ հույզը կամ ծիծաղը հաճախ փոխանցվում են մարմնի լեզվով: Երբ դեռ ուսանող էի, մի տեսակ «փակվածություն» էի զգում այդ ոլորտում, ուստի մասնակցեցի ժամանակակից պարային մի քանի աշխատանոցների՝ բացվելու եւ ճկունություն ձեռք բերելու համար: Ես պրոֆեսիոնալ իմաստով պարող չեմ, բայց այդ փորձը շատ նպաստեց իմ մասնագիտական աճին:
–Դուք երրորդ սերնդի հայ եք: Ի՞նչ գիտեք ձեր ընտանիքի ու նախնիների մասին:
-Նախ պետք է նշեմ, որ ծնողներս ինձ ոչինչ չեն պատմել նախնիներիս մասին: Իրենք էլ քիչ գիտեն իրենց ընտանիքի պատմության մասին, ուստիեւ ստիպված էի ինքնուրույն հետաքննություններ կատարել: Արդյունքում պարզվեց, որ Թաբոյան (կամ Թեբոյան) ընտանիքը եղել է Խարբերդից, 1915 թվականի ցեղասպանությունից հետո արտագաղթել է Ֆրանսիա: Նախ հաստատվել էն Օբենա քաղաքում, քանի որ այնտեղ աշխատանք կար եւ կապ տեղի բողոքականների հետ: Պապս՝ Արմենակը, մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին՝ ֆրանսիական բանակի կազմում եւ զոհվել է հանուն Ֆրանսիայի: Հայրս՝ Գաբրիելը, որը ծնվել էր Ֆրանսիայում, հազիվ է ճանաչել նրան եւ իմ երկրորդ անունը դրել է Արմենակ: Մայրս՝ ծնունդով Աբելյան, իմ կարծիքով, ծագում է նույն տարածաշրջանից, ինչ Թաբոյանները:
–Ի՞նչ ես կարծում, հայկական բնորոշ որեւէ բան կա՞ քո հումորի կամ դերասանական ոճի մեջ:
– Կարծում եմ, դրանք շատ փոխկապակցված են: Ինձ բնորոշ փոքրիկ առանձնահատկությունն այն է, որ ես հաճախ իմ անձնական դժվարությունները վերածում եմ երգիծական արվեստի, հույզերս արտահայտում եմ՝ հաճախ կատակով, ինքնահեգնանքով կամ ինքնաերգիծմամբ: Այս թերությունն արտացոլվում է իմ ինչպես դերասանական, այնպես էլ հումորային աշխատանքներում, եւ նույնիսկ կյանքում:
– Հայկական ժառանգության ո՞ր կողմերն են ձեզ առավել հետաքրքրում: Լեզո՞ւն, մշակո՞ւյթը…
-Շատ եմ ամաչում, որ չեմ խոսում հայերեն: Հայրս ինձ սովորեցրել է մի քանի բառ, բայց երբեք չուզեց ամբողջովին սովորեցնել, չնայած գերազանց տիրապետում էր: Շատ եմ հետաքրքրվում հայկական մշակույթի հազարամյա պատմությամբ, երաժշտությամբ (դուդուկով), խոհանոցով եւ ցավը հաղթահարելու կարողությամբ:
–Ունե՞ք կապեր հայ համայնքի հետ:
-Ես ծնունդով Վալանսից եմ, որտեղ շատ մեծ հայկական համայնք կա: Հասկացա, որ հետաքրքրված եմ հայկական միջավայրով, երբ խաղում էի քաղաքի ֆուտբոլային ակումբում, որը ստեղծել էին հայերը: Մասնակցել եմ հայերի կազմակերպած դաշտահանդեսներին (այս բառը Միքայելն ասաց հայերեն – Ա. Բ.), հաճախել եմ Հոմենեթմենի մշակութային միջոցառումներին: Հայաստան դեռեւս չեմ այցելել, բայց ծրագրում եմ շուտով գալ…
ԱՐԾՎԻ ԲԱԽՉԻՆՅԱՆ
