Վերջին մի քանի օրը, ԱԺ-կառավարություն հարցուպատասխանին ու ԱԺ-ում անցած տարվա բյուջեի կատարողականի ներկայացման ընթացքում ներառյալ, հասկանալի դարձավ, որ իշխանությունը գլխավոր ընդդիմադիր եւ իր հիմնական մրցակից է նշանակել Սամվել Կարապետյանի «Ուժեղ Հայաստանին», ու իշխանականները այն աստիճան են կենտրոնացել այս դաշինքի ու նրա փաստացի ղեկավար Սամվել Կարապետյանի վրա, որ մոռացել են (կամ` համարյա թե մոռացել են) Քոչարյանին, Ծառուկյանին, Վանեցյանին, Թաթոյանին, տո Էդմոն Մարուքյանին եւ անընդհատ խոսում են Սամվել Կարապետյանից: Թեկուզեւ` հիմնական հավակնորդ ընդդիմադիր երեք ուժերին ձեռքի հետ անվանում են եռագլուխ ընդդիմություն: Բայց նույնիսկ ԿԸՀ նախագահ Վահագն Հովակիմյանը թիմակից պատգամավորի` այլ երկրի քաղաքացիների գեներացրած ուժը չգրանցելու հետաքրքրությանն ի պատասխան ասաց, թե Հայաստանի ընտրական օրենսդրությունը բավական լոյալ է, եւ ԿԸՀ-ն խախտումներ թույլ չտված ուժերին չգրանցել չի կարող: Ի դեպ` մեր հարցին ի պատասխան էլ Աժ փոխնախագահ Ռուբեն Ռուբինյանն ասաց, թե հնարավոր չի համարում «Ուժեղ Հայաստանի» չգրանցումը:
Այսինքն Ընտրական օրենսգրքի փոփոխությունը` դաշինքի անվան մեջ անձնանունը բացառող, թանձր բառապաշարով հակակարապետյանական խոսույթը, դաշինքի անդամների եւ համակիրների բերման ենթարկելու փաստերը եւ այլն, բոլորովին չեն նշանակում, որ «Ուժեղ Հայաստանի» ցուցակն ու ընտրության մասնակցության հայտը ԿԸՀ-ն չի գրանցի:
Իսկ Սամվել Կարապետյանի կալանքն ու նրա շուրջ իրավական քաշքշուկն, ընդհակառակը, նպաստում են Կարապետյանի վարկանիշի բարձրացմանը: Եւ քաղտեխնոլոգիաներին հիանալի տիրապետող, անգամ խոհանոցներում շշնջացող մարդկանց խոսույթից տեղյակ ուժային կառույցներ ունեցող իշխանությունը չի կարող չպատկերացնել իր գործելակերպի ազդեցությունը հատկապես վերջին առումով: Մանավանդ` ժամանակից շուտ սկսած ընտրարշավը, որպես կառավարության ղեկավարի` մարզերում քարոզչական գործունեություն ծավալումը եւս իշխանությանը չսիրողներին նյարդայնացնում է, նպաստում այլընտրանքային հայացքի ձեւավորմանը:
Մնում է ենթադրել, որ իրականություն է դառնում բոլորից վաղ մեր կողմից կանխատեսված ընդդիմափոխությունը, եւ իշխանությունը խորհրդարան անցնելու գլխավոր ֆավորիտ, կամա, թե ակամա, հասկանալով , թե չէ, փորձում է դարձնել Սամվել Կարապետյանի ձեւավորած դաշինքը: Հավանաբար այլ չերեւացող գործընթացներ կան այս առումով, որ շուտով հայտնի կդառնան, ու այս բոլորով հանդերձ` իշխանության նյարդայնությունն այլ պատճառով է:
Տեսականորեն հնարավոր է 2018-ի կրկնությունը, երբ Սերժ Սարգսյանը վստահ էր, որ փողոցում կատարվողն ընդամենն ընդդիմության նոր շերտի մուտք է նշանակելու խորհրդարան, բայց ինչ-որ պահի կորցրեց վերահսկողությունը գործընթացների հանդեպ եւ իշխանությունը, ու սա կրկնելու գայթակղությունը ընդդիմության երեք մեծ միավորները (Փաշինյանի բնութագրմամբ` եռագլուխ նախկիններ) կարող են ունենալ: Իշխան Սաղաթելյանը «Հայաստան» դաշինքից հենց դա էր ասում, թե պետք է մի կողմ դնել տարաձայնությունները եւ միասնաբար գնալ ընտրություններին:
Բայց մեր կարծիքով դա հնարավոր չէ` երեք հիմնական ուժերի առաջնորդների հավակնությունների, վարչապետի սեփական թեկնածուների նրանց պատկերացումների, հին նեղացածությունների եւ տարբեր շահերի պատճառով, որքան էլ նրանք աշխարհաքաղաքական նույն ուղղվածության լինեն: Մանավանդ` Նիկոլ Փաշինյանը հենց մեկ օր առաջ խորհրդարանում ասում էր, թե ոչ մեկին չի հաջողվի կռվեցնել Հայաստանի եւ ՌԴ իշխանություններին, թե բա`«Մենք չենք վիճել ու չենք վիճելու ՌԴ-ի հետ»:
Բացի այդ իշխանությունը վերջին շրջանում այնպիսի հանրահաճո քայլեր է արել, որ դրանց ազդեցությունը չի կարող չեզոքացնել եւ ոչ մի ընդդիմություն` նրա տարբեր թեւերը փողի բույրը, թե ազգային գաղափարների խոսույթը կիրառեն: Նկատի ունենք առողջապահության ապահովագրության ծրագրի գործարկումը (դուք դեղատներում անվճար դեղ ստանալու եւ հիվանդանոցներում անվճար ծառայությունների հերթերը նայեք), իր թերություններով հանդերձ: Բանակում ծառայության ոլորտում փոփոխությունները, վիզաների ազատականացման խոստումները, գյուղական բնակավայրերում պարզ մարդկանց հետ շփվելու ձեւաչափերը նկատի ունենք: Մայիսի սկզբին գումարվելիք ԵՄ երեւանյան գագաթնաժողովի քարոզչական հետագիծը: Այս կարգի բաները անտեսել չի կարելի, չնայած համաձայն ենք այն կարծիքի հետ, որ ներկա իշխանությունն այդպես էլ չկարողացավ մտավորական շերտերի հետ շփման եզրեր գտնել, որոնք, բնականաբար, ընդդիմախոսում են իշխանությանը ե՛ւ Արցախի, ե՛ւ Եկեղեցու շուրջ տեղի ունեցածի, գերիներին Բաքվում մոռացության մատնելու եւ մյուս հանրահայտ թեմաներով:
Բայց ընտրելու են պարզ մարդիկ, ու, բնականաբար, պետք է արձանագրել իրողությունները, ոչ թե ընդդիմադիրների ցանկություններն ու երազանքները, մանավանդ որ նրանք, ներկա իշխանության հետ միասին, ամեն ինչ արեցին, որ չառաջանան նոր, անցյալն ու ներկան պատմության գիրկն ուղարկող իրական այլընտրանքային ուժեր, ու այդ ծանր գործը մնաց առաջիկա տարիներին:
Չնայած տարածաշրջանում կարող են դեռ լինել ֆորս -մաժորներ, որոնք կարող են փոխել նաեւ մեր ներքին իրողությունները:
Բայց որ իշխանությունը կարող է աջակցություն ստանալ համայնքային բնակչությունից, թոշակառուներից, զինծառայողների զգալի հատվածից` դա հնարավոր չէ նկատի չառնել:
Թեեւ ԿԸՀ-ն արդեն ստացել է Արման Թաթոյանի «Միասնություն թեւերի» հայտը, բայց ամեն ինչից պարզ է, որ Թաթոյանի, Մարուքյանի եւ մյուս ավելի փոքր ուժերը բալաստի դեր են կատարելու մեծ նավում, նրանք տանելու են ընդդիմության ձայներից եւ հետո դուրս մղվելով` թեթեւացնելու են մեծ նավի ընթացքը` խորհրդարան անցնելիք երեք ուժով: Թե ով դուրս կմնա ընտրապայքարից, կամ միգուցե ընդդիմությունից Քոչարյանին ու Ծառուկյանին հարող ուժերը մի ճակատով հանդես կգան, շուտով կերեւա: Բայց նկատի ունեցեք` գործարարները երբեք վտանգի տակ չեն դնի իրենց ունեցվածքը եւ երբեք ձվերը մեկ զամբյուղում չեն դնի: Էլ չասած, որ ընդդիմության (ասենք` կարապետյանական ընդդիմության) պատրանքներով` իրենք են գալու իշխանության, իշխանության պատրանքներով` բոլոր նախկիններն անցնելու են պատմության գիրկն ու չեն մտնելու խորհրդարան:
ՄԱՐԻԵՏԱ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Հեղինակի յութուբյան հրապարակումներին հետեւեք հետեւյալ հղումով.
