Փաստորեն Վիլնյուսում ինչ-որ փաստաթուղթ Հայաստանի եւ ԵՄ-ի միջեւ ստորագրվելու է, դա կլինի ինչ-որ հուշագիր, ինչ-որ մտադրությունների նոր հռչակագիր, թե այլ անունով մի թուղթ` արդեն կարեւոր չէ: Մերոնք մի բան ստորագրելու են, մի թղթի կտոր, որի վերաբերյալ առաջին դեմքերը բան չեն ասում, կուսակցապետներն էլ բան չգիտեն, իսկ ահա Ազգային ժողովի պաշտպանության, ներքին գործերի, ազգային անվտանգության հանձնաժողովի երիտասարդ ղեկավար Կորյուն Նահապետյանը շատ լավ գիտե, որ այդ ուղղությամբ բանակցություններ կան տարբեր պաշտոնյաների մասնակցությամբ եւ եվրոպացիների հետ էլ նոր իրողությունների համատեքստում պիտի Հայաստանը այսուհետեւ հարաբերություն զարգացնի:
Այսինքն` քառամյա բանակցված խոր ու համապարփակ փաստաթուղթը (Ասոցիացման եւ Խոր ու համապարփակի մասին)` հեչ, հիմա մի թեթեւ թուղթ կունենանք, դե ձեւի համար, որ իբր Եվրոպայի հետ վատ չենք, դուռը չենք փակում, իսկ Մաքսային միություն մտնելուց հետո` կտեսնենք ինչն-ինչպես: Չնայած` մեկ օր առաջ, երբ Կ. Նահապետյանը զուգահեռում էր Վիլնյուսի հնարավոր թուղթն ու Մաքսային միություն մտնելը, նրա կողքին նստած Թեւան Պողոսյանը, որ հիմա, ճիշտ է, «Ժառանգությունից» է, բայց նրան պատահական մարդ չես համարի բոլոր տեսակի ընթացակարգերը եւ դրանցից բխող բուն բովանդակությունը ենթատեքստերից անգամ գլխի ընկնելու առումով, քանի որ նախագահի նստավայրով անցած-լավ փորձարկված մարդ է, լրիվ այլ բան էր ասում. նա վստահ էր, որ ԵՄ-ի հետ ամեն ինչ նորից հին ճամփով գնալու է: Գուցե հենց նրա պետական փորձառությունն էր հուշում այն վստահությունը, որ Մաքսային միությունը եւս դեռ օդում մի բան է, ու ինչ իմանաս, դրանից էլ հազիվ թե մի բան դուրս գա:
Ահա այս թեական վիրտուալ միությունների եւ համագործակցությունների առումով տատանվող օդի ելեւէջներին էլ հենց ապրում է երկիրս` օրը կամ մի քանի օրը մեկ մի կարճատեւ ցունամի ապրելով, Զարուհուց անցնելով Զորիին, Զորիից Մանուչարյանին եւ կրկին հետ` ավելի վաղի «Վճարում ենք 100 դրամ» շարժմանը կամ հանուն Փակ շուկայի` հակալֆիկական շարժմանը: Նոր-հին զբաղեցնողների պակաս չկա. մի պահ Իսագուլյանն էր Հայաստանի երեք նախագահներին ուզում համախմբել-հանդիպեցնել Արցախում (Ղարաբաղյան հարցի վերաբերյալ Մինսկի խմբի նոր առաջարկներից վա՞խն էր էլի ցեմենտը), դա չի ստացվում, հիմա հայ արի Արմեն Ավետիսյանն է նոր-հին Բարբի տվել հասարակության ձեռքը` «այ, համասեռամոլ պաշտոնյաների ցուցակները կհրապարակեմ» սպառնալիքի տեսքով, դա միշտ եւ հիմա ակտուալ պահելով: Դե, հրապարակի, պրծնենք, էլի, եթե մշտական այդ մահակն այլ նպատակներ չունի իր մեջ` ճիշտ ժամանակին, ճիշտ տեղում, ճիշտ թելը ձգելու մշտական հնարավորությամբ:
Հա, գրողներին մոռացանք, թեեւ նրանցից հազիվ թե ողջ հասարակության համար զբաղմունք դուրս բերենք` այնքան հեռացան-հեռացան-հեռացան նրանք մեր հասարակությունից վերջին քսան տարում, որ ոչ մեկի անունը փաստորեն լայն շերտերը չգիտեն: Բայց դե էլի` երեք թեկնածու, ու ամեն մեկն իր փրկիչ ծրագրերով, ասել է թե` այլընտրանքային ընտրությունների ռեսուրսով գնում են դեպի կիրակի, երբ Լեւոն Անանյանից հետո մեկը երկարորեն Հայաստանի գրողների միությունը կառավարելու հույսը մանդատով կստանա: Դեռ մի ինտրիգ էլ կա, թեկնածուներից մեկն էր ասում` կիրակի համագումարին ով ասես կարող է առաջադրվել. քոռանամ, Վանոն չբուսնի՞ հանկարծ ու առաջադրվի` մի ցունամի եւս առաջացնելով հայոց գրական երկնակամարում:
Դե իսկ օրենսդիրն էլ «Արի տուն» ծրագրի իրականացմամբ է զբաղված այս օրերին` ներողություն ռադմիսիայի համաձայնագիր է քննարկում, որ դաշնակցական Արմեն Ռուստամյանի սրամտելով «Արի տուն» ծրագրի նոր փուլ անվանվեց, քանի որ «Հայաստանի եւ ԵՄ միջեւ առանց թույլտվության բնակվող անձանց հետընդունման վերաբերյալ այս համաձայնագիրը նոր քառօրյայում որ հավանության արժանանա, հենց Եվրոպաներից արտաքսված անձանց վերադարձի պայմաններն է ամրագրելու: Իսկապես` ինչո՞վ «Արի տուն» չէ, չնայած ամեն վերադարձողի համար այն վերածվելու է երեւի անձնական ողբերգության, քանի որ արդեն տարիներ կորցրել ու հարմարվել էին եվրոպաներում, իսկ հիմա տարիների նոր կորստով ու աստված գիտե` մեր երկրում նրանց սպասվող անորոշությամբ ինչի՞ն ենք մոտեցնելու նրանց` կյանքին, թե՞ մահին: Բայց Եվրոպա է, իր պահանջներն է դնում, մենք էլ քաղաքակիրթ եվրոպացի լինել հավակնող` բա չվավերացնե՞նք այդպիսի համաձայնագիր: Իսկ թե «անօրինական» միգրանտներին արտաքսելուց հետո երկիրը պայման ունի՞ նրանց ընդունելու, սա թերեւս հազիվ թե խորությամբ որեւէ մեկին հետաքրքրի, դե` մենք մեր ընտրյալ խավին վիզաների տրամադրումը Եվրոմիության կողմից դյուրացնելուն համաձայնում ենք, բա մեզ հետաքրքի՞ր են եվրոպաների հայ «անօրինական» միգրանտները:
Թարսի պես էլ ԵԺԿ նախագահ Վիլֆրեդ Մարթենսը մեռավ, ով լավ էր տրամադրված Հայաստանի եւ հայ ղեկավարների հանդեպ: Ու ոչ ոք չգիտի` նրա փոխարեն նոր եկողը նույն կերպ կհովանավորի՞ հայերին ու Հայաստանի ղեկավարությանը, թե մի դառնահամ մարդ կգա, ով նոր պրոբլեմներ կստեղծի հայ պաշտոնյաների համար: Չնայած` մեր հայերն էլ պակաս խնդիրներ չեն ստեղծում հայերիս համար, օրինակՙ Բրյուսելում վերջերս Եվրոպահայերի համագումարին ԱԺ նախագահի մի դիտողությունից հետո դահլիճը ցուցադրական լքել են «Եվրոպայի հայկական կազմակերպությունների ֆորումի նախագահ» Աշոտ Գրիգորյանն ու իր տեղակալ (պինդ կառչեք աթոռից) Հարություն Առաքելյանը, որոնք չեն դիմացել մեր ԱԺ նախագահի այն ճիշտ քննադատությանը, թե ելույթի հնարավորությունը պետք չէ օգտագործել օրակարգից դուրս ինչ-ինչ ելույթներ ունենալու, Հայաստանին քննադատելու ու Հայաստանում ինչ-որ հարցեր լուծելու համար: Դե, մեզ, ինչպես ասում են, գերեզմանը կփոխի միայն, բոլորս ու միաժամանակ` հնարավոր բոլոր թելերն ու վերմակների ծայրերը ձգում ենք միայն մեր ուղղությամբ: Լավ է` այս հարցով էլ ցունամի չի առաջացել:
