Արագ են անցնում այն ժամանակները, երբ բարեկամի կամ ընկերոջ տուն այցելելիսՙ տան երեխաները դիմավորում էին հյուրին կամ հյուրերին, նստում հետները, հետեւում մեծահասակների խոսակցությանը, իսկ խնդրելու դեպքումՙ արտասանում, երգում կամ նվագում: Հիմա նրանք հազիվ են հայացքով դիմավորում մեզ: Հիմա նրանք գերզբաղված են, գերուշադիրՙ հակված իրենց պլանշեթին, սմարտ-ֆոնին կամ նոթբուքին: Աչքերը կենտրոնացրած ձեռքի գերժամանակակից սարքին, մատիկներըՙ աջ ու ձախ շարժումների վրա: Նրանք մեր նոր սերունդն են, ինտերնետի՛ սերունդը:
Դա լա՞վ է, թե՞ վատ:
Անշուշտ ես չէ, որ պիտի թվարկեմ համացանցի հրաշալի առավելությունները: Սակայն, ինչպես շատ-շատերը, ինքս էլ մտահոգ եմ համացանցի անպատեհություններով, վնասակար եւ նույնիսկ վտանգավոր ազդեցությամբ:
Առաջինըՙ ինտերնետից կախվածությունը: Շատ երեխաներ չեն կարողանում կտրվել համակարգչից: Ժամերով անշարժ դրանով զբաղվելու ֆիզիկական վնասակարությունից բացի, ինչպես նշում են հոգեբան-մանկավարժները, համակարգիչը կարծեք փոխարինում է նրանց ուղեղին: Միեւնույն երեխան առանց համակարգչի եւ համակարգչովՙ բոլորովին տարբեր են իրարից:
Երկրորդՙ հոռի ազդեցությունները: Մասնագետներն այս պարագայում հիշեցնում են անչափահասների ֆիզիոլոգիական առանձնահատկություններից մեկը: Ըստ նրանցՙ անչափահասի մոտ դեռեւս հասունացած չէ կշռադատելու, սեփական ցանկությունն ու դրանից բխած արարքները զսպել-արգելակելու կարողությունը, որը պարտականությունն է ուղեղի նախաճակատային կեղեւի եւ որը առողջ երեխաների մոտ մինչեւ 20 տարեկան դառնալը դեռեւս լրիվ կազմավորված չի լինում: Այլ խոսքովՙ երեխաներն ու պատանիները դյուրավ ընկնում են ազդեցությունների տակ: Համակարգչից կախվածության մեջ գտնվող անչափահասը, մանավանդ տպավորվող անչափահասը, կարող է ընկնել համացանցով մատուցվող հոռի նյութերի ազդեցության տակ, առանց իրեն հաշիվ տալու հետեւանքների մասին:
Ու որպեսզի խոսքս մերկապարանոց չթվա, հիշեմ Մ. Նահանգների Ուիսկոնսին նահանգի Միլուոքի քաղաքի արվարձաններից մեկում 2014 հունիսի 5-ին պատահած սարսափելի դեպքը, որի մասին առայսօր խոսում են ամերիկյան լուրջ լրատվամիջոցները: Այդ օրը 12 տարեկան երկու աղջնակներՙ Մորգան Գեյզերն ու Անիսա Ուեյերը, խաբեությամբ անտառ են տանում իրենց տարեկից ընկերուհուն եւ դանակով 19 անգամ ծակծկում նրա մարմինը: Բարեբախտաբար երեխան չի մահանում: Մի հեծանվորդ նրան փրկում էՙ ահազանգելով շտապօգնությանը: Փոքրիկ ոճրագործուհիներին սպասում է մինչեւ 65 տարվա կալանք:
Պատճա՞ռը քստմնելի այդ արարքի. ինտերնետային սարսափ պատմություններից մեկը, որի հերոսը սարքովի մի կերպար է, այլանդակ մի հրեշՙ Սլենդըր Մեն (Slender Man) անվանյալ: Վտիտ, բարակ, բարձրահասակ, անդեմ ու սեւազգեստ մի հրեշ, որի ձեռքերը երկարում են ցանկացած չափով եւ որը հպատակեցնում է դիտողին, խրախուսում կամ պատժում ըստ կամս: Պարզվում էՙ ոճրագործ աղջնակներն իրենց ընկերուհուն դանակահարելով ցանկացել են իրենց հավատարմությունը փաստել Սլենդըր Մենին…
Գուցե ոմանք առարկենՙ Ամերիկան մեծ երկիր է, ամեն արտառոց բան էլ կարող է պատահել այնտեղ: Այո, բայց…
Բայց նկատի ունենալով նման երեւույթների դեմ մեր երկրի, այս պարագայումՙ մեր երեխաների անպաշտպանվածությունը, կարծում եմ, որ մեր հասարակությունն ու պետությունը պետք է լրջորեն մտահոգվեն անչափահասի վրա համացանցի տիրապետության խնդրով, դրա հետեւանքներով: Այս կապակցությամբ ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ի միայնակ ջանքերը անբավարար են: Անհրաժեշտ է հասարակության լայն իրազեկվածություն:
Անջրպետը արագորեն մեծանում է ծնողների ու երեխաների միջեւ, իրական ու վիրտուալ աշխարհների միջեւ:
