«Հայահավաք» ծրագրի շրջանակներում Երեւանում կայացավ անգլիաբնակ հայազգի Սիփան Օլահի, Հակոբ Ջեք Մուրադյանի եւ Մարիա Փալազյանի միացյալ բեմելույթը:
Ակնարկիս խորագիրը քաղեցի Անտոնիո Կալդարայի օպերայից, որից մի արիա տենոր Սիփան Օլահը կատարեց Կոմիտասի անվ. կամերային երաժշտության տանը կայացած համերգին: Միջանձնային հարաբերություններին վերաբերող այս տողը տպավորվեց, քանի որ միտքս հակված էր այն մեկնելու մեր օրերի խորհրդով. հայրենիքի եւ նախնիներից ժառանգված հողի ու հայրենի սրբությունների հանդեպ հայերիս սիրո զորությամբ հավատարմությունը հաղթելու է դավաճանությանը: Նաեւ այդ սիրո ուժի դրդմամբ էին Անգլիայում ապրող, ուսանող եւ իրենց ապագան կերտող երեք երիտասարդ երաժիշտները եկել Հայաստան՝ ներկայացնելու ոչ միայն իրենց արվեստը, այլ նաեւ ասելու, որ հեռուներում հայ երաժշտական մշակույթը հանրահռչակելու գործով են զբաղված եւ շարունակաբար գալիս են դեպի իրենց արմատները ո՛չ պատահաբար:
Համերգով, որ այս եռյակը հանդես եկավ Հնագույն երաժշտության «Տաղարան» համույթի լարային նվագածուների հետ, անվանվում էր «Մոնտեվերդիից Սարյան»: Բարոկկո երաժշտության փայլուն ներկայացուցիչների՝ Կ. Մոնտեվերդիի, Ջ. Ջիորդանիի, Ա. Կալդարայի, Դ. Սքարլատիի, Գ. Ն. Հենդելի, Ք. Վ. Գլյուկի, Ջ. Կարիսիմիի, Ջ. Բոնոնչինիի, Ա. Վիվալդիի ստեղծագործություններից հայտնի արիաների եւ Ա. Մարչելոյի՝ հոբոյի համար կոնցերտի ընտրությունն արել էր Միացյալ Թագավորությունում հիմնադրված «Քլինգեն երգչախումբ եւ մշակութային ասոցացիա»-ի ղեկավար եւ դիրիժոր Սիփան Օլահը՝ այս նմանատիպ համերգների համար ընտրված գործերը հատուկ փոխադրելով լարային քառյակի, որոշ դեպքերում էլ՝ հոբոյի համար: Սիփանի փափուկ, գեղեցկահունչ տենորով երգված արիաները սիրո, բարձր զգացմունքների, հանուն սիրելիի զոհողության, աստվածային կամոք իրարու նվիրյալ սրտերի վերակենդանացման, ազատության մաքուր շնչի մասին էին, իսկ Հենդելի «Ombra mai fu» արիան՝ «Սերսե» օպերայից, վերերկրային զգացման վերաբերյալ էր՝ պարսից արքա Քսերքսեսի սիրո եւ հիացման՝ սոսիների ստվերների հանդեպ (ի՜նչ պատկեր, ի՜նչ գեղագիտություն): Ա. Մարչելլոյի գլուխգործոց համարվող եռամաս կոնցերտը՝ հոբոյի համար, կատարեց հոբոյահար Ջեք Հակոբ Մուրադյանը՝ լարային քառյակի, կլավեսինահար Մարիա Փալազյանի հետ. դիրիժորն էր Ս. Օլահը: Ջեք Հակոբը ծնունդով Բրիտանիայից է, նախնիները եղեռնապուրծ, դեգերումներով հասել են Անգլիա, եւ ահա իրենց շառավիղը, որ, նախ, պատանության տարիներին որպես զբոսաշրջիկ եղել է հայրենիքում, հիմա առաջին անգամ հանդես եկավ հայաստանյան հանդիսականի առջեւ, եւ դա հուզիչ ու նշանակալից էր երիտասարդ, խոստումնալից հոբոյահարի համար, որ շուտով իր բարձրագույն կրթությունը կավարտի Լոնդոնի թագավորական երաժշտության ակադեմիայում: Նույն ակադեմիայի շրջանավարտն է նաեւ Սիփանը, որն իր՝ օպերային երգչի կրթությունն Անգլիայում շարունակել է Երեւանի Կոմիտասի անվ. կոնսերվատորիան ավարտելուց հետո:
Վերոնշյալ արիաների եւ կոնցերտի հնչմանը հաջորդեցին Ղազարոս Սարյանի «Սերենադ» սիմֆոնիկ պատկերները (հոբոյի, դաշնամուրի եւ լարային քառյակի մասնակցությամբ) եւ «Երեք պոստլուդը»՝ Մարիա Փալազեանի դաշնամուրային մենակատարմամբ: Մարիան էլ ծնունդով Բեյրութից է եւ այնտեղ է ստացել իր երաժշտական սկզբնական գիտելիքները, ապա եւ Անգլիա տեղափոխվելով՝ զարգացրել է դաշնակահարի իր կարողությունները: Մարիայի համար էլ սա անդրանիկ բեմելույթն էր հայրենիքում:
Լոնդոնում լարային քառյակի կազմը, որի նվագակցությամբ ելույթ են ունենում Սիփանը, Ջեք Հակոբը եւ Մարիան, բաղկացած է բրիտանացիներից: Մեզանում Մեծ Բրիտանիայից ժամանած եռյակին նվագակցեցին ջութակահարներ Կարինե Առաքելյանը, Դավիթ Հակոբյանը, ալտահար Ալբինա Մալիշենկոն եւ թավջութակահար Ներսես Գեւորգանը:
Հայրենաբաղձ երիտասարդների երեւանյան համերգը եզրափակվեց Ալեքսանդր Սպենդիարյանի «Վարդը» եւ Ալեքսանդր Հարությունյանի «Երգիր ինձ համար» երգերի կատարումներով: Հայրենիքի սիրով լեցուն, նրանով հպարտ, նրանով ապրող եւ ապրեցնող, լավատեսական բարձր հունչով «Երգիր ինձ համար»-ը՝ համերգային ծրագրի մնացած գործերի հետ բրիտանացի հանդիսականին Լոնդոնի Գյուլբենկյան դահլիճում ներկայացվեց երեւանյան բեմելույթից ընդամենը օրեր անց՝ համադրված Մարտիրոս եւ Ղազարոս Սարյանների արվեստին նվիրված դասախոսությամբ:
ՀԱՍՄԻԿ ՍԱՐԳՍՅԱՆ
