Զինադադարը տևեց մի քանի ժամ… Թրամփը, հավանաբար, մի փոքր ավելի երկար կտևի…
Կարծես թե, լայնորեն գովազդված զինադադարն ընդամենը մի քանի ժամ տևեց։
Նախ Իսրայելը հայտարարեց, որ Լիբանանը զինադադարի մաս չի կազմում, և Լիբանանում մարտերը շարունակվեցին։ Միայն այսօր Լիբանանում 182 մարդ է սպանվել, և, բնականաբար, «քաղաքակիրթ Արևմուտքը» դրա վրա նույնիսկ ուշադրություն չդարձրեց։ Այժմ Լիբանանում ավելի քան 1,1 միլիոն մարդ փախստական է դարձել։
Իրանը պահանջել է, որպեսզի Լիբանանը, Պաղեստինը և Իրաքը նույնպես ներառվեն զինադադարի համաձայնագրի մեջ։
Երկրորդ՝ գիշերը վերսկսվել են Իրանի ռմբակոծությունները, ինչպես նաև հարձակումները Իսրայելի վրա։ Իրանը կրկին սկսել է ետ դարձնել նավերը Հորմուզի նեղուցում։ Այսպիսով, կարծես թե զինադադարը փլուզվում է։
Ամերիկյան պատվիրակությունն ուղևորվում է Իսլամաբադ, որտեղ պետք է հանդիպի իր իրանցի գործընկերների հետ։ Այսինքն՝ նրանց հետ, ովքեր դեռ չեն հայտնվել ամերիկյան ռումբերի ու հրթիռների տակ։ Մնում է միայն հուսալ, որ զինադադարը կպահպանվի մինչև նրանց այնտեղ ժամանելը։
Զինադադարը ձեռք է բերվել Պակիստանի միջնորդությամբ՝ Թուրքիայի, Եգիպտոսի և Օմանի հետ խորհրդակցություններից հետո։ Շատ աղբյուրներ նշում են, որ Չինաստանը նույնպես կարևոր դեր է խաղացել և ոչ հրապարակային ճնշում գործադրել կողմերի վրա, որպեսզի նրանք համաձայնության գան։
Նախագահ Թրամփը շարունակեց X հարթակում մանկամիտ գրառումներ անելու իր սովորությունը և հայտարարեց, որ ԱՄՆ-ը հասել է իր նպատակներին, և ռեժիմի փոփոխությունն արդեն տեղի է ունեցել, ինչն, իհարկե, ծիծաղելի է։ ԱՄՆ-ի գլխավոր պահանջը՝ Հորմուզի նեղուցի անհապաղ բացումը, նախ կատարվեց, իսկ հետո Իրանի կողմից կրկին մերժվեց։
Թրամփը հայտարարեց, որ Իրանի 10 կետերը կարող են ընդունվել որպես «աշխատանքային հիմք», և Իրանին ուղղված ամերիկյան 15 կետերը նույնպես փոխանցվել են Թեհրանին։
Ըստ երևույթին, Իրանի որոշ պայմաններ ընդունվել են։ Իրանին կթույլատրվի վճարներ գանձել Հորմուզով անցնող նավերից, ինչը կօգնի միջոցներ հավաքել երկրի վերականգնման համար։ Թրամփը հայտարարել է, որ «կդիտարկի» պատժամիջոցների չեղարկման հարցը։ Իրանը չի շարունակի ուրանի հարստացումը։
Նեթանյահուն, հակառակը, հայտարարել է, որ Իսրայելի նպատակներն իրագործված չեն, և դրանք կիրագործվեն դիվանագիտության կամ ուժի միջոցով։
Իրանի Ազգային անվտանգության բարձրագույն խորհուրդը և Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի հրամանատարները հայտարարել են, որ Իրանի մատը ձգանի վրա է։ Հաշվի առնելով, որ բանակցությունների ընթացքում Իրանը երկու անգամ հարձակման է ենթարկվել, դա զարմանալի չէ։
Իրանական պետական հեռուստատեսությունը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ը սրընթաց և պատմական պարտություն է կրել։ Իրանում հանրային տոնակատարություններ են տեղի ունեցել։
Այս պատերազմը կարող է դրդել Իրանին միջուկային զենք մշակել։ Շատ փորձագետներ ասում են, որ Իրանն ունի բավարար քանակությամբ հարստացված ուրան՝ 10-14 մարտագլխիկ արտադրելու համար։
ԱՄՆ-ում նավթի գները նվազել են ավելի քան 15%-ով՝ հասնելով մոտ 95 դոլարի մեկ բարելի դիմաց արևելյան ժամանակով (ET) 14:59-ի դրությամբ, նույնիսկ այն դեպքում, երբ փխրուն զինադադարի համաձայնագիրը, կարծես, կարող էր տապալվել։
Արթուր Խաչիկյան, ԱՄՆ Սթենֆորդի համալսարանի քաղաքագիտության դոկտոր
