Ն. Փաշինյանը փաստորեն ցուցադրաբար սկիզբ է դնում Հայաստանը թուրք-ադրբեջանական գաղութի վերածելու ծրագրին՝ ի լուր աշխարհի հայտարարելով, թե ՀՀ որևէ պետական պաշտոնյա այլևս իրավունք չունի Արցախի մասին անգամ ծպտուն հանելու կամ Արցախի (այսինքն՝ Հայաստանի այդ ցեղասպանված հատվածի) պատմության մասին գրքեր նվիրելու։ Ըստ Փաշինյանի և նրա ՔՊ-ի՝ հայերը և ընդհանրապես Հայաստանի քաղաքացիները պետք է ունենան ավելի քիչ իրավունքներ և ավելի ցածր կարգավիճակ, քան թուրքերն ու ադրբեջանցիները։ Հայերը պետք է ստորադասվեն իրենց ցեղասպանների համեմատ․ այն, ինչ թույլատրելի է թուրքերին ու ադրբեջանցիներին, պետք է արգելված լինի հայերին։
Այսպես, Բաքուն և Անկարան իրավունք ունեն իրենց ժողովուրդներին և ամբողջ աշխարհին ներկայացնելու Հայաստանի պատմության, Արցախյան հիմնահարցի և հայ-ադրբեջանական հակամարտության մասին ամբողջովին կեղծված ու աղճատված իրենց պատմագրությունը, իսկ հայերը՝ ոչ։ Հիշենք թեկուզ վերջին դեպքը, երբ Ալլահշուքյուր Փաշազադեն Հռոմի պապին գրքերի տեսքով ներկայացնում էր Հայոց պատմության և Հայոց եկեղեցու պատմության հարյուր տոկոսանոց խեղաթյուրումներ։
Պարզ է նաև, որ պետությունը չի ֆինանսավորելու Արցախի պատմությանը, մշակույթին և հայոց ազատամարտերին նվիրված գիտական ու գեղարվեստական գրականությունը, ինչպես նաև այդ թեմաներով մշակութային միջոցառումները, թանգարանային ցուցադրություններն ու հուշարձանաշինությունը։
Բաքվին և Անկարային կարելի է ոչնչացնել հայոց պատմական ու մշակութային հուշարձանները, պղծել մեր սրբությունները, իսկ Հայաստանին չի կարելի բողոքել այդ ամենի դեմ։ ՔՊ-ի իշխանության վերարտադրման դեպքում թուրքերն ու ադրբեջանցիները Հայաստանում դառնալու են տեր ու տիրակալ, ինչպես Օսմանյան կայսրությունում էր և այսօրվա Թուրքիայում է, իսկ հայերին արգելվելու է բողոքել ու ազգային իրավունքներից խոսել։ Հայաստանի հայերին ցանկանում են իջեցնել պոլսահայերի մակարդակին՝ վախվորած, սուսուփուս ապրելուն և ազգային արժանապատվության շարունակական ստորացումները հանդուրժելուն։
Փաստորեն ձևավորվում է քաղաքական-իրավական անհավասարության ռեժիմ, երբ երկրի տիտղոսակիր ազգը սեփական պետության ներսում դրվում է ավելի ստորադաս վիճակի մեջ, քան արտաքին թշնամական պետությունների քաղաքացիները։
Հայոց պատմության արցախյան հատվածի մասին գրքերի արգելքից Ն. Փաշինյանն ու ՔՊ-ն անցնելու են նաև Հայոց ցեղասպանության պատմության կեղծմանը, թեև այդ գործի ցրցամը նրանք արդեն տվել են՝ օտար ղեկավարությամբ։ Բավական է հիշել միլիոնավոր հայ նահատակների անունները գտնելու մասին Անդրանիկ Քոչարյանի թուրքածին շեղող գաղափարը։
Եվրախորհրդարանի բուռն ծափահարությունների ներքո Ն. ՓԱՇԻՆՅԱՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ԴՆՈՒՄ Է ԹՈՒՐՔ-ԱԴՐԲԵՋԱՆԱԿԱՆ ԱՊԱՐՏԵԻԴԻ ԵՎ ՖԱՇԻԶՄԻ ՀԻՄՔԵՐԸ։ Հայերի ճակատագիրը Հայաստանում սկսելու է նմանվել պաղեստինցիների ճակատագրին Գազայում։
Սա՛ է վտանգը։ Սա՛ է պետք հասկանալ — և գործել համապատասխանաբար։
Արմեն Այվազյան, պատմաբան, քաղաքագետ
