Հակոբ Չաքրյան
Օգոստոսի 27 -ին կառավարության նիստում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, թե տարածաշրջանային քաղաքականության թեմայով որոշակի հրապարակային դրական ազդակներ կան Թուրքիայի կողմից: Այնուհետև նա ավելացրել է. “Մենք այդ ազդակները կգնահատանք և դրական ազդակներին դրական ազդակներով կպատասխանենք”: Թեև ՀՀ վարչապետը չի մանրամասնել, թե ինչ ազդակներ են դրանք, սակայն առանց մանրամասնելու էլ ակնհայտ է, որ նա նկատի է ունեցել Թուրքիայի նախագահ Էրդողանի օգոստոսի 25-ի ելույթը:
Ասենք, որ Փաշինյանի վերոհիշյալ խոսքերը լայն արձագանք են գտել թուրքական մամուլում: Օր. ընդդիմադիր “Սյոզջու” թերթը դրանց օգոստոսի 27-ի համարում անդրադարձել է “Հայաստանի վարչապետ Փաշինյանի Թուրքիային առնչվող հայտարարությունը. “Արձագանքելու ենք դրական ազդանշաններով” վերնագրով: Գալով Էրդողանի ելույթին, նա, ,ինչպես վկայում է “Սյոզջուն”, ասել է. “Տարածաշրջանում տիրող լարվածությունը խաղաղությամբ լուծելու համար ձեռնարկել ենք երկկողմ և բազմակողմ բազում քայլեր: Նշել ենք, որ Լեռնաղին Ղարաբաղում օկուպացիայի վերացումը մեր տարածաշրջանում մնայուն խաղաղության համար մի պատուհան է բացել: Եթե Հայաստանն օգտգործի այս առիթը, մենք էլ համապատասխանաբար կանենք այն, ինչ անհրաժեշտ է”:
Փաշինյանի ելույթը Էրդողանի ելույթի հետ համադրելու դեպքում ակնհայտ է դառնում, որ ՀՀ վարչապետն ընդառաջում է Թուրքիայի նախագահին: Խնդիրը, սակայն, ընդառաջումը չէ, այլ վարչապետի խոսքերի հնարավոր հետևանքները մեր երկրի համար: Ի՞նչ հետևանքներ են դրանք: Մինչ հարցին պատասխանելը, նշենք, որ յուրքանչյուր պատության համար պարտավորեցնող են նախագահի, վարչապետի և արտգործնախարարի խոսքերը գրավոր, թե բանավոր, ընդ որում միջազգայնորեն:
Ընդառաջել նախագահ Էրդողանին, նշանակում է օրինականացնել Թուրքիայի ՌԴ նախագահ Պուտինի հետ համագործակցությամբ մասնակցությունը 44-օրյա պատերազմին ընդդեմ Արցախի, Սիրիայից ու Լիբիայից վարձկան ահաբեկիչների ներգրավումը այդ պատերազմում, Իլհամ Ալիևին երկուստեք ցուցադրվուղ քաղաքական և ռազմական աջակցությունը, Արցախի Հանրապետության բզկտումը, Ադրբեջանի զինումն ու Հայաստանի ինքնիշխանությանը և տարածքային ամբողջականությանն ուղղված ոտնձգությունները, ինչպես նաև Էրդողանի ավելի քան լկտի հայտարարությունը, թե “Թուրքիան այս պատերազմին մասնակցում է, որ վերջնական ավարտին հասցնի 1915-ին երիտթուրքերի կիսատ թողած գործը”:
Ի դեպ՝ Թուրքիան սկսած 1991-ից, առաջադրելով միջազգային պրակտիկային անհարիր նախապայմաններ, համառորեն հրաժարվում է Հայաստանի հետ դիվանագիտական հարաբերություններից, ընդ որում Ադրբեջանի պատճառաբանությամբ: Երրորդ երկրի պատճառաբանության դիվանագիտական հարաբերություններից հրաժարվելը, այն էլ անմիջական հարևանի հետ, միջազգային իրավունքի նորմերով թշնամանքի ակնհայտ դրսևորում է: 1991-ից Թուրքիայում փոխվել են բազմաթիվ կառավարություններ, բալց Հայաստանի հանդեպ Թուրքիայի որդեգրած թշնամական դիրքորոշումը մնացել է նույնը:
Հատկանշական է, որ անցած տասնամյակներին Հայաստանին բազմիցս շատ դրական ազդակներ հաղորդել են նաև Էրդողանի նախորդները: Կարծում եմ, վերջինի “դրական ազդակներին դրական ազդակներով պատասխանելու” պետք է դեպքուն Փաշինյանը, բացի Էրդողանից նաև Պուտինին հաճոյանալու հնարավորություն կստանա: Սակայն, հաճոյանալը երբևէ քաղաքական գործոն չի եղել, ոչ էլ կլինի: Էլ չենք խոսում ադրբեջանական գերության մեջ գտվող մեր տասնյակ զինվորների և Հայաստանի ինքնիշխանության ոտնահարման դրսևորումների և սահմաններում տիրող խիստ վտանգավոր իրավիճակի մասին:
