Այն բանից հետո, երբ Իսրայելը բացեց անցակետերը Գազայի հատվածում, հարյուր հազարավոր պաղեստինցիներ վերադարձան անկլավի հյուսիս: Տուն դառնալով՝ նրանք ո տարբեր զգացողություններ են ունենում՝ ուրախություն և ավերածությունների պատճառով առաջացած հուսահատություն։
Գազայի հատվածում անցակետերի բացման առաջին երկու օրվա ընթացքում ավելի քան 376 հազար պաղեստինցիներ կարողացել են մտնել անկլավի հյուսիս. հայտնում են արևմտյան լրատվամիջոցները՝ վկայակոչելով ՄԱԿ-ի հումանիտար հարցերի համակարգման գրասենյակը։ Տուն տանող ճանապարհով երկար քայլելով՝ բնակիչները հայտնվում են պատերազմից ավերված քաղաքներում:
Գազա վերադարձած պաղեստինցի մի տղամարդ պատմել է. «Կարծես բուլդոզերով քանդած լինեն՝ ոչ հյուրասենյակ, ոչ խոհանոց, ոչինչ չկա: Մնացել է ընդամենը երկու սենյակ և լոգարան»,- ասում է Բարթավին։
48-ամյա Իմադ Ալի ալ-Զայնը՝ հյուսիսային Ջաբալիյա քաղաքից, պատմել է, որ ավերածությունները անհնար է նկարագրել բառերով։ Իր տան տեղում ավերակներ է հայտնաբերել. Նա ստիպված է եղել վրան խփել ապրելու համար։ Մինչ պատերազմի սկսվելը, Ջաբալիայում ապրում էր մոտ 200 հազար մարդ։
«Ես ուրախ էի, երգում էի վերադարձի ճանապարհին, բայց երբ տուն հասա, հիասթափվեցի սարսափելի տեսարանից։ Զղջում եմ, որ վերադարձել եմ»,- իր զգացումները նկարագրել է Իմադ Ալի ալ Զայնը:
2023 թվականի հոկտեմբերին Իսրայելի և ՀԱՄԱՍ-ի պատերազմի մեկնարկից ի վեր Գազայի հատվածի երկու միլիոն բնակիչների մեծ մասը ստիպված է եղել լքել իրենց տները։
Պաղեստինցիները սկսեցին զանգվածաբար վերադառնալ երկուշաբթի՝ հունվարի 27-ի վաղ առավոտյան: Իսրայելը բացեել է անցակետերը այն բանից հետո, երբ ՀԱՄԱՍ-ը համաձայնեց այս շաբաթ հանձնել վեց պատանդների, այդ թվում՝ իսրայելցի Արբել Յեհուդին: Նրա ազատ արձակումը Գազայի հյուսիսային հատված վերադառնալու պայմանն էր։
Շատ պաղեստինցիներ վերադառնում են լիակատար ավերած վայրեր: ՄԱԿ-ի տվյալներով՝ 2023 թվականի հոկտեմբերից ի վեր Գազայի հատվածում շենքերի մոտ 70%-ը վնասվել կամ ավերվել է։ Դրանց մեծ մասը գտնվում է անկլավի հյուսիսում։ Վերականգնումը կարող է տևել տասնամյակներ:
Այժմ ՀԱՄԱՍ-ը հայտնել է, որ Գազային անհրաժեշտ է 135 հազար վրան՝ պաղեստինցի ընտանիքներին տեղավորելու համար։
Կատարի «Ալ Ջազիրա» հեռուստաալիքի փոխանցմամբ՝ որոշ պաղեստինցիներ անցակետերն անցնելուց հետո սկսել են հետ վերադառնալ անկլավի կենտրոնական հատված։ Այնտեղ հասանելի են ջուրը, սնունդը և քաղաքային ծառայությունները:
Հյուսիսում ավերակներից բացի ոչինչ չկա։ Հեռուստաալիքը նշում է, որ Գազայում և հարակից քաղաքներում հումանիտար շատ ծանր իրավիճակ է հատկապես երեխաների և տարեցների համար։
