Ապրիլի 2-ը համաշխարհային տնտեսության մեջ կմնա որպես մաքսատուրքերի միանվագ բարձրացման օր։ ԱՄՆ նախագահը հայտարարեց, որ ԱՄՆ ապրանք արտահանող երկրների հետ նոր մաքսատուրքերով առևտուր է սկսում։
ԱՄՆ-ի առևտրային դեֆիցիտը 2025 թվականի փետրվարին կրճատվել է մինչև 122,7 միլիարդ դոլար՝ հունվարին գրանցված ռեկորդային 130,7 միլիարդ դոլարից և 123,5 միլիարդ դոլարի դեֆիցիտի կանխատեսումների համեմատ:
Ապրանքների դեֆիցիտը կրճատվել է $8,8 մլրդ-ով և կազմել $147,0 մլրդ, իսկ ծառայությունների հավելուրդը նվազել է $0,8 մլրդ-ով և կազմել $24,3 մլրդ։ Արտահանումն աճել է 2,9%-ով՝ հասնելով 278,5 մլրդ դոլարի՝ գլխավորելով ոչ դրամական ոսկին, մարդատար մեքենաները, համակարգչային պարագաները, բեռնատարները, ավտոբուսները և հատուկ մեքենաները, առևտրային ինքնաթիռները և ֆինանսական ծառայությունները: Մյուս կողմից՝ մազութի, տրանսպորտի, զբոսաշրջության և պետական ապրանքների ու ծառայությունների վաճառքները նվազել են։ Միևնույն ժամանակ ներմուծումը քիչ է փոխվել և մոտ է եղել ռեկորդային մակարդակին՝ 401,1 միլիարդ դոլար՝ գալիք մաքսատուրքերի ակնկալիքով անցած ամիս կտրուկ աճից հետո:
Ներմուծումը նվազել է պատրաստի մետաղական ձևաթղթերի, ոչ դրամական ոսկու և քաղաքացիական ինքնաթիռների համար՝ փոխհատուցելով բջջային հեռախոսների և կենցաղային այլ ապրանքների, դեղագործական ապրանքների, համակարգիչների, բժշկական սարքավորումների և զբոսաշրջության ավելի մեծ գնումներ:
Միացյալ Նահանգները շարունակում է ունենալ մշտական առևտրային դեֆիցիտ սպառողական ապրանքների բարձր ներմուծման պատճառով: 2022 թվականին ամենամեծ առևտրային դեֆիցիտը գրանցվել է Չինաստանի, Մեքսիկայի, Վիետնամի, Կանադայի, Գերմանիայի, Ճապոնիայի և Իռլանդիայի հետ, իսկ առևտրի ամենամեծ ավելցուկները գրանցվել են Նիդեռլանդների, Հոնկոնգի, Բրազիլիայի, Սինգապուրի, Ավստրալիայի և Միացյալ Թագավորության հետ։ Կանադան առաջատար առևտրային գործընկերն է, որը կազմում է ընդհանուր առևտրի 15 տոկոսը, որին հաջորդում են Մեքսիկան (14 տոկոս) և Չինաստանը (13 տոկոս)։
2024 թվականին Չինաստանից ԱՄՆ ապրանքների ներմուծումը կազմել է 438,9 միլիարդ դոլար՝ 2,8 տոկոսով (12,1 միլիարդ դոլար) ավելի, քան 2023 թվականին: Չինաստանի հետ ԱՄՆ ապրանքների առևտրի դեֆիցիտը 2024 թվականին կազմել է 295,4 միլիարդ դոլար՝ 5,8 տոկոսով (16,3 միլիարդ դոլար) 2023 թվականի համեմատ: Բավականին տպավորիչ են Մեքսիկայի, Վիետնամի, Կանադայի, հարավային Կորեայի հետ ձեւավորված առևտրային պակասորդները ևս։ Մեքսիկա՝172 մլրդ դոլար, վիետնամ’ 124 մլրդ դոլար, Կանադա՝ 64 մլրդ դոլար։
ԱՄՆ կողմից կիրառվող մաքսատուրքերի զգալի մասը կրում է պատասխան հարվածի բնույթ, որովհետև իսկապես մոտ քսանհինգ տարի բազմաթիվ երկրներ տրիլիոնների հասնող գումարներ են վաստակել՝ պրոտեկցիոնիստական մաքսատուրքեր կիրառելով ԱՄՆ ներմուծման վրա։
Համաշխարհային առեւտրային իրարանցման մեկնարկը արդեն տրված է, և ճիշտ կլինի քննարկել, թե այն ինչպիսի ազդեցություն կունենա ՀՀ և ԱՄՆ առևտրի վրա։
Կարծում եմ՝ ազդեցությունը լինելու է շատ թույլ, աննշան, քանի որ նախ առևտրի ծավալները շատ փոքր են և ՀՀ նկատմամբ կիրառվել է 10 բազիսային տոկոսադրույքով մաքսավճար։ Սակայն ընդհանուր առմամբ, մղվող առևտրային պատերազմները լավ տեղ չեն տանում, որի հիմնական ծանրությունը կկրեն ամերիկյան քաղաքացիները՝ արժեզրկման և գներ աճով պայմանավորված։
Հրայր Կամենդատյան, տնտեսագետ, «Հայաքվե» ազգային քաղաքացիական միավորման ներկայացուցիչ
