Այս տարվա գինու փառատոնը մեծարում էր հայկական խաղողը
Այս տարվա գինու օրերը Երևանի սրտում՝ Սարյանի փողոցում, դարձավ ոչ միայն համտեսի, այլև՝ ազգային ինքնության և մշակութային հարուստ ժառանգության տոն։ Տարին մեկ անգամ մայրաքաղաքը վերածվում է բացօթյա գինետան, որտեղ հնձանները, նորարար գինեգործները և զբոսաշրջիկները միախառնվում են մեկ ընդհանուր առաքելության շուրջ՝ գինին դարձնել մշակույթի լեզու։
Փառատոնը, որն անցկացվեց հունիսի առաջին շաբաթավերջին, ընդգրկում էր ավելի քան 70 գինեգործական ընկերություն Հայաստանի տարբեր մարզերից՝ Արարատից մինչև Վայոց ձոր։ Յուրաքանչյուր տաղավար իր հետ բերում էր յուրօրինակ բույր, պատմություն և մոտեցում՝ ավանդականի ու ժամանակակալի համադրությամբ։
«Գինին մեզ համար պարզապես խմիչք չէ. այն հողն է, ջուրը, հայ մարդու աշխատանքը, մի ամբողջ տարվա սպասումը», – ասաց փառատոնի մասնակից գինեգործներից մեկը։
Սարյանի փողոցում տիրում էր տոնական մթնոլորտ։ Բացման պահին ելույթ ունեցան ֆոլկլորային խմբեր, իսկ երեկոյան բեմ բարձրացան ժամանակակից երաժիշտներ, որոնք ջազով, փոփով ու ֆյուժըն կատարումներով գինուն ավելացրին հնչողություն։ Փառատոնը բաց էր բոլորի համար՝ ներառյալ երեխաների, որոնց համար նախատեսված էին նկարչության և խաղային տարածքներ։
Բացի համտեսից, միջոցառման ընթացքում անցկացվեցին մի քանի կրթական սեսիաներ՝ գինու արտադրության, տեղական խաղողի տեսակների և ճիշտ համադրման թեմաներով։ Հյուրերը հնարավորություն ունեցան ծանոթանալու նաև բրուտագործության և ձեռագործ փայտամշակման վարպետների աշխատանքներին։
Այս տարի փառատոնը նաև ընդգծել էր էկոլոգիական կայունության թեման. մի շարք գինեգործներ ներկայացրին իրենց կենսաբազմազանությանը համահունչ արտադրական մոտեցումները, իսկ տաղավարներում հիմնականում օգտագործվում էին վերամշակվող պարագաներ։
Վերածնվող ավանդույթներ
Այս տարվա գինու փառատոնը ոչ միայն տոն էր, այլև հիշեցում այն մասին, որ գինին հնագույն արվեստ է, որը Հայաստանում ունի հազարավոր տարվա պատմություն։ Աշխարհի հնագույն գինու արտադրության ապացույցները հենց այստեղ՝ Արենիում են գտնվել, և այսօր՝ հազարամյակներ անց, հայ գինեգործները փորձում են վերագրավել այդ պատմական ժառանգությունը։
Գինին այս փառատոնին զրուցում էր մարդկանց հետ՝ իր բույրով, համով, պատմություններով ու լռությամբ։ Իսկ Սարյանի փողոցը, ինչպես միշտ, չդավաճանեց իր գունեղ բնույթին՝ այս անգամ պատված լինելով ոչ միայն գինու, այլև մշակույթի կարմիրով։
Քաղաքացիների տպավորությունները փառատոնից
Փառատոնի ժամանակ զրուցեցինք նաև Երևանի բնակչուհի Մարինե Ավագյանի հետ, որն իր ընկերների հետ ամեն տարի մասնակցում է գինու փառատոնին։
«Ամեն տարի կարծես ավելի կազմակերպված է դառնում։ Այս անգամ հատուկ ուշադրություն եմ դարձրել գինեգործների նոր սերնդին։ Նրանք համարձակ են, ստեղծագործ ու նորարար։»
«Վայոց ձորի կարմիր գինիները՝ հատկապես Սև Արենիից պատրաստվածները։ Ունեն շատ հստակ ու ընդգծված համ։»
«Երաժշտությունը։ Երբ գինին լցնում ես բաժակիդ մեջ, և միաժամանակ լսում ես կենդանի ջազ՝ համն ու հնչյունը դառնում են մի ամբողջ պատմություն։»
Քաղաքացիներն ասում են, որ նման փառատոնները միայն խմիչքի մասին չեն, դրանք նաև հանդիպման, շփման և մշակույթը վերաիմաստավորելու առիթ են։
Միլենա Արթենյան
ՀՊՄՀ ռադիոհեռուստալրագրության
3-րդ կուրսի ուսանող
