Քաթար, որտեղ Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն է, միաժամանակ՝ ընդվզում

Քաթարի քաղաքականությունը քննադատության է ենթարկվում մի քանի հարթություններում. մասնավորապես, ԼԳԲՏ անձանց նկատմամբ հետապնդումների պատճառով։ Երկրի կառավարությունը չի ճանաչում միասեռ ամուսնությունները, իսկ արտամուսնական կապերի (այդ թվում՝ միասեռականների) համար Քրեական օրենսգիրքը նախատեսում է մինչև յոթ տարի ազատազրկում։ Բացի այդ, Քաթարում գործում է, այսպես կոչված, կանխարգելիչ անվտանգության վարչությունը, որի սպաները բազմիցս ձերբակալել և դաժան վերաբերմունք են ցուցաբերել ԼԳԲՏ անձանց նկատմամբ:

Այնուամենայնիվ, 2022 թվականի սեպտեմբերին The Guardian-ը հայտնեց, որ Քաթարում կայացած Աշխարհի գավաթի ժամանակ ԼԳԲՏ անձանց ձերբակալելու պլաններ չեն եղել, քանի դեռ նրանք «տեղական մշակույթի հանդեպ անհարգալից վերաբերմունք չեն ցուցաբերել», օրինակ՝ մզկիթների առջև ծիածանի դրոշներ ցուցադրելը:

Այնուամենայնիվ, անվտանգությունը երաշխավորված չէ: 2022 թվականի ՖԻՖԱ-ի աշխարհի առաջնության դեսպան և Քաթարի նախկին ֆուտբոլիստ Խալիդ Սալմանը ասել է. «Երբ նրանք գալիս են Քաթար, նրանք (ԼԳԲՏ մարդիկ) պետք է ընդունեն մեր կանոնները: Ես խիստ մուսուլման չեմ, բայց դուք հարցնում եք, թե ինչու է սա հարամ: Որովհետև դա մտքի արատ է։

Սալմանի այս խոսքերից հետո գերմանական ZDF հեռուստաալիքն ընդհատել է նրա հետ հարցազրույցը։

Միգուցե իրավիճակը ինչ-որ կերպ կփոխի ՖԻՖԱ-ի հասարակայնության հետ կապերի տնօրեն Բրայան Սուոնսոնի կարծիքը: Նա դա արել է մրցաշարի մեկնարկից առաջ կազմակերպության նախագահ Ջանի Ինֆանտինոյի մամուլի ասուլիսի ժամանակ։ Սուոնսոնն ասաց. «Ես այստեղ նստած եմ արտոնյալ դիրքում, համաշխարհային բեմում՝ որպես միասեռական տղամարդ Քաթարում: Մենք հավաստիացումներ ենք ստացել, որ բոլորը ողջունվում են այստեղ, և ես հավատում եմ, որ բոլորը ողջունելի կլինեն այս աշխարհի առաջնությունում»:

Բայց Քաթարի նկատմամբ պահանջները չեն ավարտվում ԼԳԲՏ անձանց իրավունքների ոտնահարմամբ։ Առաջնության մեկնարկից շատ առաջ համաշխարհային լրատվամիջոցները հաղորդում էին բազմաթիվ չարաշահումների մասին Աշխարհի գավաթի 2022-ի օբյեկտների շինարարության մեջ աշխատող աշխատանքային միգրանտների նկատմամբ՝ գերաշխատանք, երկար ամիսների աշխատավարձերի ուշացումներ, անվտանգ աշխատանքի համար պայմանների բացակայություն և այլն։

Այսպիսով, 2021 թվականին The Guardian-ը հայտնել է, որ 2010 թվականից ի վեր Քաթարում մահացել է մոտ 6500 աշխատող Հնդկաստանից, Նեպալից, Բանգլադեշից, Պակիստանից և Շրի Լանկայից: Ավելի ուշ հրապարակումը պարզաբանել է, որ նրանցից 37-ը մահացել են 2022 թվականի աշխարհի առաջնության համար նախատեսված  շինարարության ժամանակ։

Միևնույն ժամանակ, Քաթարի իշխանությունները պնդում էին, որ հենց մարզադաշտերի կառուցման ժամանակ  մահացել է ընդամենը երեք մարդ, ևս 34-ը մահացել է այն ճամբարներում, որտեղ ապրում են բանվորները։ Պաշտոնական տեղեկատվության համաձայն՝ նրանք մահացել են շոգից առաջացած սուր շնչառական անբավարարությունից, սակայն Քաթարը չի հավատում, որ նրանց մահը կապ ունի աշխարհի առաջնության նախապատրաստության հետ։ Հստակ հայտնի չէ, թե ևս քանի աշխատող կարող էր մահանալ և լրջորեն վիրավորվել անհրաժեշտ ենթակառուցվածքների, օրինակ՝ ճանապարհների կառուցման ժամանակ։

Ֆուտբոլային աշխարհում Նորվեգիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներն առաջիններից էին, ովքեր դեմ էին աշխատողների նկատմամբ նման վերաբերմունքին։ Ջիբրալթարի հետ հանդիպմանը նրանք դուրս էին եկել սպիտակ մարզաշապիկներով՝ «Մարդու իրավունքներ՝ խաղադաշտում և դրանից դուրս» գրությամբ։ Բացի այդ, Նորվեգիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիան խոստացել էր բոյկոտել մրցաշարը, սակայն, ի վերջո, թիմը, այնուամենայնիվ, չստացավ աշխարհի առաջնության ուղեգիր։

Նմանատիպ ակցիա է իրականացրել նաեւ Գերմանիայի հավաքականը։ Իսլանդիայի հետ խաղից առաջ ֆուտբոլիստները խաղադաշտ են դուրս եկել սև մարզաշապիկներով և շարվել այնպես, որ տառերը կազմել են «Մարդու իրավունքներ» արտահայտությունը։ Իսկ ահա գերմանացիները մրցաշարը բոյկոտելու կոչ չեն արել և ելույթ են ունենալու աշխարհի առաջնությունում։

Դանիայի հավաքականը նույնիսկ ցանկացել է մրցաշարում հանդես գալ շապիկներով, որոնց վրա տպված է եղել «Մարդու իրավունքներ բոլորի համար» արտահայտությունը։ Սակայն ՖԻՖԱ-ն արգելեց ակցիան՝ պատճառաբանելով ֆուտբոլում քաղաքական կարգախոսների օգտագործման սահմանափակումները: Ահա թե ինչպես է նկարագրել իրավիճակը Human Rights Watch-ի տնօրեն Մինկի Ուորդենը.

*Վերջին 10 տարիների ընթացքում դուք պետք է ապրեիք ժայռի տակ, որպեսզի չտեսնեիք Քաթարում ենթակառուցվածքներ կառուցող աշխատանքային միգրանտների հարյուրավոր կամ նույնիսկ հազարավոր մահվան դեպքերի պատկերներ:

*(Որպես անձի) ԼԳԲՏ նույնականացումը քրեականացված է. Դու հանցագործ ես, երբ հասնում ես Քաթար։

*Կանայք իրավունքներ չունեն. Նրանք ունեն արական խնամակալության համակարգ. կանայք պետք է թույլտվություն ստանան արական սեռի հարազատներից՝ ամուսնանալու, արտասահմանում սովորելու, որոշակի աշխատանքի անցնելու համար։

Աղբյուր՝ meduza.io