«Տիգրան Մեծը» Իմ Տիգրանների շարունակությունն է (Վրեժ Մարկոսյանի հիշատակին)

Մայիսի 29- հունիսի 11-ը Դյուսսելդորֆը drupa-ի քաղաք էր դարձել: Տպագրության՝ աշխարհում ամենամեծ տոնավաճառ-ցուցահանդեսը քաղաքի հյուրերի թիվն այդ օրերին հասցրել էր 1,5 միլիոնի: Նրանց թվում էին եւ Հայաստանից ժամանածները: «Տիգրան Մեծ» հրատարակչատան տնօրեն Վրեժ Մարկոսյանին հանդիպեցինք այդ առիթով:

Ամառային արեւառատ մի երեկո, անշտապ երկար հարցեր, որ անկեղծ պատասխաններ «գողանալուց» ոգեւորվածՙ նորերն էին հունցում: Երբեք չէի պատկերացնում, որ այդչափ հարուստ մարդը նախ՝ երկնագույն, շատ բարի աչքեր ունի, հետո՝ համբերություն՝ ժպիտով պատմելու այն ամենի մասին, ինչ գրի առա անբռնազբոս մեր զրույցից հետո: Կեղծ կլիներ, որ մեր զրույցի անտառը գազոն դարձնեի, ուրեմն՝ համբերատար ընթերցանություն:

– Պարոն Մարկոսյան, նախ՝ drupa-ին Ձեր մասնակցության մասին:

– Մեր ֆիրմայից 5 հոգով ենք մասնակցում այս տոնավաճառին: Եկել ենք նորություններ տեսնելու, սովորելու եւ հնարավորինս նոր տեխնիկա ձեռք բերելու: Դյուսսելդորֆի ցուցահանդեսը դիտելով կարող ենք արձանագրել՝ մենք շատ հետ չենք մնում: Տոնավաճառում երկու սրահ զբաղեցնող «Հայդելբերգ» ֆիրմայից արդեն երրորդ տարին է, ինչ նոր մեքենա ենք գնում: Մեկ շաբաթ առաջ տեղադրել ենք վերջին մեքենան, որն արժե միլիոն 50 հազար եվրո: Այս այցի ժամանակ գնել ենք շվեյցարական արտադրության գունաբաժանող սարք, որը լրիվ նորություն է պոլիգրաֆ արտադրության մեջ, բավականին թանկ հաճույք է. աշխարհում առայժմ արտադրվել է 50 հատ: Գնեցինք նաեւ «Հայդելբերգ» ֆիրմայի ծալող մի նոր, իտալական թելակարող մեքենաներ: Էլ ավելի խորանում ենք դասագրքերի, գեղարվեստական ալբոմների, ամսագրերի արտադրության մեջ: Այսօրվա տեխնիկական մեր զինվածությամբ Գերմանիայի լավագույն տպարաններից համարյա հետ չենք մնում :

– Հայաստանում դուք միա՞կն եք:

– Երեւի այո: Չեմ ուզենա բառերս շռայլել, բայց մերը Եվրոպայի համեմատ բավականին հզոր տպարան է:

– Ձեզանից բացի Դյուսսելդորֆում Հայաստանից ուրիշնե՞րն էլ էին ներկա:

– «Մուսա լեռ» տպագրատունը, «Նոյյան տապանը», «Նուշիկյան» ասոցիացիան: Գիտեմ, որ վերջինս «Հայդելբերգ» ֆիրմայի մի նոր տպագրական մեքենա է գնել: Մյուսներն առայժմ դեռ ուսումնասիրում են: Թանկ հաճույք են եվրոպական մեքենաները: Ստույգ չգիտեմՙ գնեցի՞ն, թե՞ ոչ:

– Ինչպե՞ս կգնահատեիք պոլիգրաֆիայի վիճակը Հայաստանում:

-Այսօր Հայաստանում պոլիգրաֆիան ծաղկում է եւ գնալով էլ ավելի զարգացում կունենա: Չէի ասի, թե տպաքանակի հաշվին: Մեր արտադրության մասին ասեմ՝ տպագրում ենք 30-ից ավելի գունազարդ ամսագրեր, որոնք բավականին թանկ հաճույք են, արվեստի գրքեր, ալբոմներ, պատկերագրքեր: Վերջերս տպագրեցինք Երեւանի քաղաքապետարանի գիրքը՝ հայերեն-ռուսերեն, հայերեն-անգլերեն, հայերեն-ֆրանսերեն լեզուներով: Տպագրել ենք Ազգային պատկերասրահի ալբոմը, նոր գունավոր մանկական հանրագիտարան: Ցավոք, տպաքանակը քիչ է:

– Որակն ապահովվում են ոչ միայն որակյալ մեքենաներով, այլեւ որակյալ մասնագետներով: Դո՞ւք էլ այն քիչ պրոֆեսիոնալներից եք, որ պոլիգրաֆիական կրթություն ունեն:

– Մասնագիտությամբ տնտեսագետ-հաշվապահ եմ: Բայց երկար՝ 32 տարի եմ աշխատում նույն հիմնարկում, նախկինում Կենտկոմի հրատարակչությունն էր, 1997-ից սեփականաշնորհվել, «Տիգրան Մեծ» հրատարակչություն է կոչվում: Մեր կոլեկտիվում 150-ից ավելի աշխատող ունենք, 30-ից ավելին բարձրագույն կրթություն ունեն՝ Մոսկվայի պոլիգրաֆիական ինստիտուտն են ավարտել: Հիմնականում մասնագետներ պատրաստվում էին Մոսկվայում եւ Լվովում: Երիտասարդներ չեն, ցավոք:

– Հայաստանում մասնագիտության հանդեպ հետաքրքրություն չկա՞:

– Կա: Բայց ինստիտուտ ընդունվելը բավականին դժվար է, քանի որ այդ բիզնեսը շուկայական հարաբերությունների պայմաններում մեծ պահանջարկ ունի: Հայերը կարծես քիչ են ձգտում այդ մասնագիտությանը: Այսօր թե՛ որակական, թե՛ մասնագիտական հատկանիշներով մենք դեռեւս չենք զիջում: Առավել եւս Անդրկովկասում մեզ նման զինված տպարան, կասեի, քիչ կա:

– Պատվերներ ընդունում եք նաեւ հարեւա՞ն հանրապետություններից:

– Հաճախ ամսագրերի պատվեր Վրաստանից ենք ունենում: Սփյուռքահայ մեր ընկերներն են մեզ դիմում՝ հատկապես ԱՄՆ-ից. արվեստագետների, քանդակագործների, նկարիչների ալբոմների պատվերների երեւի թե 80 տոկոսը տպագրվում է Հայաստանումՙ մեզ մոտ: Գնային առումով ԱՄՆ-ի համեմատ 50 տոկոսով էժան է եւ որակը բացարձակապես չի զիջում:

– Պարոն Մարկոսյան, կարելի՞ է ասել, որ «Տիգրան Մեծ» հրատարակչությունը Եվրոպայում ներկայություն ունի: Գրքի միջազգային ցուցահանդեսներում՝ Մոսկվայում, Մայնի Ֆրանկֆուրտում Հայաստանն ունի իր տաղավարը, ուր «Տիգրան Մեծն» ակտիվ դերում է:

– 2007 թվականին Մոսկվայի գրքի միջազգային ցուցահանդեսին ներկայացրել էինք հայոց գրերի տարեգրության մասին մեր տպագրած մեծ ալբոմը, որը Ամենայն հայոց կաթողիկոսի պատվերն էր՝ խիստ սահմանափակ քանակությամբ՝ ընդամենը 500 հատ: Այդ գրքի տպագրությունն արժանացավ Գրան պրի մրցանակի: Բացի այդ, մեր մեկ ուրիշ գիրք էլ Մոսկվայում մրցանակակիր դարձավ: Մի 4 տարի առաջ մեր տպարանը Ֆրանկֆուրտի գրքի ցուցահանդեսում նույնպես մրցանակ էր շահել, նաեւ 10 հազար եվրո դրամական պարգեւՙ Հենրիկ Իգիթյանի սաների պատկերազարդ ալբոմի շնորհիվ:

– Հայաստանի թերթերի մեծ մասը Ձեր տպարանի արտադրանքն է: Գրքի հետ համեմատած թերթերի արտաքին տեսքը զիջում է: Գիտեմ որոշ պատճառներ. տպարանն այդտեղ մեղք ունի՞, թե՞ չունի:

– Ի սկզբանե մեր տպարանը եղել է թերթի տպարան՝ ՀԿԿ կենտկոմի հրատարակչություն, որը հիմնվել է կոմունիստական գաղափարների տարածման համար: 1997-ից հետո 99 տոկոսով վերազինել ենք մեր տեխնիկան. նույնիսկ 2006-ին գնել ենք թերթի տպագրության նոր գունավոր մեքենա՝ 16 անուն գունավոր՝ 4 գույն եւ 16 անուն՝ սեւ-սպիտակ՝ 32 էջանոց թերթ, այն, ինչ այսօր լույս է տեսնում Գերմանիայում: Ցավոք, թերթերի տպաքանակները շատ ցածր են, գունավոր տպագրելու պարագայում անհամեմատ թանկ կլինեն: Ունենք թերթեր, օրինակ՝ TV moll թերթը, որ տպագրվում է 15 հազարից ավելի, դրա ինքնարժեքն այդքան բարձր չէ: Հիշատակածս տպագրվում է 32 էջով՝ 4 գունանի տպագրությամբ, 16 սեւ-սպիտակ: Երիտասարդները թերթ քիչ են կարդում, նախընտրում են թերթը համակարգիչով կարդալ:

– Պարոն Մարկոսյան, Հայաստանում բոլորն ունե՞ն այդ հնարավորությունը:

– Կարծում եմՙ ունեն: Մի 15 տարի առաջ թերթի տպաքանակը բարձր էր, որովհետեւ համակարգչային ընթերցումը գրեթե չկար: Այսօր համակարգչային ընթերցումը թերթի տպաքանակն իջեցրել է, ցավոք, կարող է էլ ավելի իջնել:

– Դուք նաեւ ընթերցող եք: Ո՞ր օրաթերթն եք նախընտրում: ՀՀ-ին քարկոծում են ազատ մամուլ չունենալու համար: 90-ականներից հետո նահանջ զգու՞մ եք:

– Տպագրում ենք 35-36 անուն թերթեր, որոնցից՝ 8 օրաթերթ՝ «Հայաստանի Հանրապետություն», «Ազգ», «Երկիր»,«Առավոտ», «Իրավունք», «Հայոց աշխարհ»,«Ռեսպուբլիկա Արմենիի», «Գոլոս Արմենիի»: Հարկադրված եմ թերթերը կարդալ: Պարտադիր նայում եմ «Հայաստանի Հանրապետություն» թերթը՝ պետական, իշխանական օղակներում եղած նորություններն իմանալու համար: Ճիշտ ինֆորմացիայի տեսանկյունից կարդում եմ «Ազգը», նաեւ՝ ընդդիմադիր «Առավոտը»:

– «Առավոտն» ընդդիմադի՞ր եք համարում:

– Երեւի՝ այո: Նայում եմ «Հայոց աշխարհը»: Չեմ սիրում «Չորրորդ իշխանությունը»:

– Ինչու՞:

– Միայն բամբասանք է:

– Թերթերը մի քիչ էլ բամբասանքային մաս չպիտի՞ ունենան:

– Բայց որոշ մաս էլ պիտի համապատասխանի իրականությանը: Այդքան թույնով լցված չեմ պատկերացնում:

– Որտեղի՞ց եք սկսում նյութը կարդալ՝ վերնագրից, թե՞ նայում եք՝ ով է հոդվածագիրը:

– Թե նայում եմ սկզբից վերնագիրը, թե նայում եմ ով է լրագրողն ու …չեմ ուզում գրածը կարդալ: Կան լրագրողներ, ովքեր բացարձակ սուտ են գրում:

– Բայց նաեւ տեսնում եք անուն- ազգանուն ու ուզում եք կարդալ: Ո՞ւմ հոդվածն եք ուզում միշտ կարդալ:

– Չէի ուզենա անուններ տալ: Օրինակ՝ «Առավոտում», քանի որ ընդդիմադիր թերթ է, նայում եմ՝ հեղինակն ով է: Կարդում եմ Աննա Իսրայելյանի, Ռուզան Մինասյանի գրածները: Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ թերթն այսօր անկախ չէ, ասեմ՝ ընդհանրապես ով վճարում է, նա էլ պատվիրում է: Կան որոշ թերթեր, երեւի «Առավոտը», որ սեփական միջոցներով է գոյատեւում:

– Ինչպե՞ս:

– Դե նախ՝ 5000 տպաքանակ ունի, սպառվում է: Կարծում եմ՝ այդ դեպքում թերթն օգուտով է աշխատում, ոչ թե վնասով: Հայաստանի քաղաքացի եմ ու նախընտրում եմ կարդալ իսկությանը համապատասխան նյութեր: Այդպիսի ճիշտ տեղեկատվություն համեմատաբար «Ազգն» է տալիս, որը ո՛չ իշխանամետ է, ո՛չ ընդդիմադիր: «Երկիրն» էլ վատը չէ:

– «Ազգ» թերթը Ձեր աչքի առջեւ է՝ ինչպե՞ս կգնահատեք ընթացքը:

– 35 հազարից տպաքանակն այսօր իջել է 3000-ի: Առաջին համակարգչային շարվածքից բացի առաջինը «Ազգն» էր, որ նյութեր ստացավ համակարգչով, մինչ այդ Մոսկվայից ստանում էինք ֆոտոհեռագրի տեսքով՝ հեռապատճենով՝ այդպիսի սարք կար մեր տպարանի շենքում, որ փոստին էր պատկանում: Հաղորդում էին, փոստը ստանում, փոխանցում էր մեզ, մենք էլ գիշերը Մոսկվայից ստացած մեկ օրինակ ռուսական թերթի հետ համեմատելով տպագրում էինք: «Ազգ»-ն առաջիններից էր, որ նորամուծություն կատարեց մեր թերթերի տպագրության ոլորտում: Մի բան պատմեմ. ես արդեն մեկ տարվա տնօրեն էի, թերթը տպագրվում էր 35 հազար տպաքանակով, մի գեղեցիկ օր խմբագիր Հակոբ Ավետիքյանն եկավ ինձ մոտ, մի ծրար նվիրեց: Նկատեցի, որ ինձ հազար դոլար նվեր է թողել. ճիշտն ասած՝ մինչ այդ «ժիվոյ» դոլար կարգին չէի էլ տեսել եւ չէի էլ պատկերացնում, որ մի օր ինձ մեկը կարող էր դոլար տալ: Վախենալու էր նույնիսկ: Սովետական տարիներին իրավունք չունեի դոլար ունենալու, առավել եւս՝ երբ թերթի խմբագիրն է տալիս, այն էլ՝ արտասահմանի քաղաքացի:

– Դառնանք թերթերի տպաքանակի անկմանը: Երբեմն թերթ չկարդալու պատճառը հեռուստատեսությունն է: Լրատվական ո՞ր ալիքն եք նախընտրում:

– Եթե հայկական հեռուստատեսության մասին է խոսքը, հիմնականում «Հայլուր» եմ նայում:

– Իբրեւ թերթի մշտական ընթերցող գո՞հ եք «Հայլուրի» լրատվությունից:

– Ոչ այնքան, բայց նայում եմ գրեթե պարտադիր: Նաեւ «Շանթ» եմ դիտում, Հ1-ին չի զիջում: Դրսի նորություններն իմանալու համար նայում եմ «Եվրոնյուս»: Ավելի շատ դիտում եմ ռուսական՝ տարածման մեծ շրջանակ ունեցող RTR-ը: Հեռուստատեսությունը ընթերցող է խլում, որովհետեւ այդ փոքր երկրում այնքան ալիքներ կան, որ անկախ իրենց կամքից մարդիկ նորություններն իմանում են հեռուստատեսությունից: Այն, ինչ հեռուստատեսությամբ չի ասվում, ընդդիմադիր տեսակետ փնտրողները փորձում են ընդդիմադիր թերթերում կարդալ՝ բամբասանքներով լի «Հայկական ժամանակն» ու «Չորրորդ իշխանությունը»: Ում են հայհոյում, ում կպան, իշխանության որ ներկայացուցչին սկսեցին փնովելՙ գտնում են այնտեղ:

– Ասում են՝ մի կապ կանաչին Հայաստանում ավելի արժեք ունի, քան թերթը:

– Այդպես չէի ասի: Նախ՝ թերթերի գները ՀՀ-ում 1995 թվականից մնացել են անփոփոխ: Գնային այդքան մեծ փոփոխություններ եղան, բայց մեր թերթերի գները մնացին 100 դրամ: Շատ սխալ է, աշխարհում միայն մեր երկրում է, որ թերթերն այդքան ցածր արժեք ունեն, 99 տոկոսով վնասով են աշխատում, մի քիչ էլ որ թանկ լինեն, կփակվեն: Ցավոք, թերթ կարդում են 35-ից բարձր տարիք ունեցողները: Մինչ 30 տարեկանների մեջ երեւի 5 տոկոսն է թերթ կարդում:

– Մեր զրույցը «քաղաքականացնենք»: Ասում են՝ Հայաստանում գործող հայրենակցական միություններն ավելի շուտ քաղաքական կազմակերպություններ են: Դուք ղեկավարում եք «Նիգ-Ապարանը»: Այն քաղաքակա՞ն կառույց է, թե՞ հասարակական, բաժանո՞ւմ է Հայաստանը, թե՞ միացնում:

– Հայրենակցական միությունները, չէի ասի, թե տարանջատում են: Ինչ-որ չափով մեր շրջանի, տարածքի հանդեպ ավելի սրտացավ վերաբերմունք ենք ուզում սերմանել: Ստեղծման օրվանից՝ 2001-ի նոյեմբերից «Նիգ- Ապարանի» նախագահն եմ. բացի լավից վատ բան չենք արել: Փորձեցինք մի անգամ կուսակցություն ստեղծել, բայց մտածեցինք ավելի լավ է չքաղաքականանանք: Ասել, թե քաղաքականությունից լրիվ դուրս ենք, չի լինի, երբ գալիս է ընտրական շրջան, փորձում ենք մեր հայրենակիցներին մի քիչ կողմնորոշել:

– Ընտրությունների շրջանում քաղաքական աղմուկն ուղեկցում է «Տիգրան Մեծին». քվեաթերթիկները Ձեր տպարանն է տպագրում:

– Քվեաթերթիկների տպագրությունը մեր հայրենակցականի հետ բացարձակ կապ չունի: Նախ՝ տենդեր են հայտարարում. Հայաստանում 9 օրում քվեաթերթիկ տպել ոչ բոլորը կարող են ու ոչ միայն դա. ընտրության ժամանակ 6 միլիոն ծրար տպագրելը հեշտ բան չէ: Ուրիշներն այդ սեղմ ժամկետում չեն կարողանա կատարել: Քվեաթերթիկները տպագրվել են բոլոր կուսակցությունների ներկայացուցիչների ներկայությամբ եւ հետո եթե մի քիչ ռեալ մտածենք՝ ինչների՞ն է պետք մի քիչ ավել քվեաթերթիկ տպագրել, երբ 100 տոկոսով համոզված ես, որ 2 միլիոն 300 հազար ընտրողից լավագույն դեպքում 60 տոկոսը պիտի մասնակցի: Արդեն 40 տոկոս ավելցուկ կա, ինչների՞ն է պետք ավել տպագրելը: Իսկ եթե տպեն դրսում, ինչպես այս տարի էին փորձում, ի՞նչ տարբերություն՝ արտասահմանում էլ եթե ուզենան ավել քանակ, ավելի հեշտ կանեն: Եթե ինձ մոտ վերահսկելի է, (եկել են տարբեր կուսակցություններից տարբեր ժամերի եւ ստուգել են), արտասահմանում կթողնե՞ին գիշեր ու ցերեկ մտնեին տպարան, ինչպես մեզ մոտ են արել: Հավելենք, որ մի քանի անգամ ավելի թանկ կլիներ երկրի համար: Հաճելի է, որ ես գործ ունեմ, բայց մտածել, թե ես խիստ շահագրգռված եմ քվեաթերթիկ տպագրելու հարցում, մանավանդ որ այդքան պիտի հոլովվի, դատարկ խոսակցություններ են: Շահարկվեց, թե իբր աղբարկղում ծրարներ են գտել ընտրություններից հետո, մեր տպարանից այդպիսի բան բացառվում է, որովհետեւ տպարանում կան ընդդիմադիր թեւի աշխատողներ: 2008-ի քննական հարցաթերթիկները տպագրվել են Անգլիայում: Էնքան են խոսում, թե ավել են տպագրել, տեքստերն էսպես-էնպես են տպել: Ինչո՞ւ Անգլիայում՝ չգիտեմ: Նույն բանը կարող էին անել եւ Հայաստանում, պարտադիր չէ մեզ մոտ, գուցե ուրիշ տեղ էլ կարող էին տպագրել: Վերադառնանք «Նիգ-Ապարանին»: Այն քաղաքականացված չի եղել ու չի լինելու: Մեր միությունն անդամներ ունի նաեւ Գերմանիայում՝ Ստեփան Թաշչյանը, Ժիրայր Բասմաջյանը, Արթուր Աբրահամը…

– Կարող են նաեւ ոչ ապարանցինե՞ր էլ անդամակցել: Ո՞րն է խայծը՝ անեկդո՞տը:

– Կարող է անեկդոտն էլ լինել, հետո երեւի տեսնում են, որ նրանց հետ կարելի է ընկերություն անել, դրա համար:

– Մտադիր չե՞ք ապարանյան անեկդոտները գերմաներեն հրատարակել: Այստեղ շատերը Հայաստանի տեղը չգիտեն, բայց գիտեն «Ռադիո Երեւանի» հումորը:

– Ապրիլին ԱՄՆ-ում էի ու զարմացա, որ մեր հայկական մամուլում տպագրել էին ապարանյան անեկդոտները: Ցավոք, Գերմանիայում մեր սփյուռքը փոքրաթիվ է: Գերմանացիները գուցեեւ չհասկանան, բայց կուզենամ, որ ավելի շատ իմանան մեր սրտաբուխ անեկդոտները:

– ճի՞շտ են ասում, թե Երեւանում հիմա ղարաբաղցիների եւ ապարանցիների իշխանություն է:

– Բացի մի դատախազից ուրիշ իշխանավոր չունենք:

– Քի՞չ է:

– Չէ, քիչ չէ, բայց շատ էլ չէ: Ուղղակի ապարանցիների թիվն է շատ Երեւանում՝ 200 հազարից ավելի են. 30-ական թվականներից սկսած եկել են Երեւան, սովորել են, մնացել: 8 ամիս ձմեռ է Ապարանում: Տեսնելով դրախտի նման մի քաղաք, ուր 9 ամիս տաք է, մնացել են այնտեղ:

– Բա ո՞վ պիտի եզերքը պահի:

– Դե հիմա… էշ-էշ մնացել են:

– Այսօր յուրահատուկ հպարտությամբ է շեշտվում Բաշ-Ապարանի հերոսամարտի արժեքը: Հայրենակցականի՞ աշխատանքի արդյունքն է:

– Ապարանի ճակատամարտը շրջադարձային դեր է ունեցել: Եթե տանուլ տային, Սարդարապատը չէր լինի: Սովետական տարիներին մոռացության է մատնվել: Ինչ խոսք, հայրենակցական միությունն էլ իր դերն ունեցավ այդ ճակատամարտի վերածննդի հարցում:

– Հիմա Դուք օրհներգ էլ ունեք:

– 2005-ի շուրջպարի կազմակերպիչը հիմնականում «Նիգ-Ապարանն» էր: Խոշոր իրադարձություն էր, կարծում եմ, դժվար կլինի երկրորդ անգամ նմանը կազմակերպել, որ 300 հազարից ավելի մասնակից ունենա, գրեթե 25-30000 ավտոմեքենա դուրս գա քաղաքից ու ոչ մի վատ միջադեպ չլինի: Այդ ժամանակ գրվեց շուրջպարի երգը, հետո՝ Ապարանի օրհներգը, հետո՝ հերոսամարտին նվիրված երգը: Մեր սեփական բանաստեղծն ունենք՝ Սերգեյ Հարությունյանը, բավականին լուրջ կատարողներ էլ կան:

– Նույն տրամաբանությամբ շարունակեմ՝ ուրեմն շավիղցիներս՝ Սերգեյ Հարությունյանի սաներս էլ ինչ-որ տեղ ապարանյան գաղափարախոսության կրողներն ու տարածողներն ենք: Հայաստանի լրագրության վրա ապարանյան կնիք կա:

– Այո: Հաճախ եմ «Շավիղի» աղջիկներին «TV ալիքում» մեր միության մասին հարցազրույցներ տալիս: Մի հրապարակում էլ եղավ նաեւ այն ժամանակ, երբ Վիկ Դարչինյանը Հայաստանում էր. նա էլ մոր կողմից ապարանցու տղա է: Առիթներ ենք ման գալիս, որ մեր ապարանցիների միությունն ավելի բազմանդամ դարձնենք, ճանաչված մարդկանց ընդգրկենք:

– Ընտանիքում Դուք Տիգրաններով եք շրջապատված, աշխատավայրում՝ «Տիգրան Մեծ»: Ինչո՞ւ միշտ Տիգրան: Պաշտպանվա՞ծ եք զգում:

– Ունեցել եմ Տիգրան Վրեժի, հիմա ունեմ փեսա Տիգրան, ունեմ թոռնիկ Տիգրան, «Տիգրան Մեծ» հրատարակչություն: Ինչ խոսք, «Տիգրան Մեծը» շարունակությունն է Տիգրանների: Չմոռանալով արքա Տիգրան Մեծին՝ հիմնականում նվիրված է իմ Տիգրաններին:

– Կուզենայի՞ք, որ փոքրիկ Տիգրանը Ձեր գործը շարունակեր:

– Միանշանակ: Շատ կուզենայի, որ թոռներս ունենան իմ սերն ու նվիրումը:

ԱՆԱՀԻՏ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ, Գերմանիա

«Ազգ» թերթ- 29. 07. 2008 թվական