Իրանական գազի մատակարարման սահմանափակումներ
«Ազգ»-ը ներկայացնում է իրանագետ Գրիգոր Առաքելյանի նոր հոդվածը՝ իրանական գազի մատակարարմանն առնչվող խնդիրների վերաբերյալ։
Իրանի գազի ազգային ընկերության բաշխիչ ցանցերի համակարգող տնօրեն Մոհամմադռեզա Ջուլայիի խոսքերով, Իրանում կենցաղային գազի սպառման ծավալը վերջին օրերին հասել է ռեկորդային 650 միլիոն խորանարդ մետրի։ Ըստ տնօրենի, եթե առաջիկա օրերին գազի սպառման ծավալը չնվազի, գազի ազգային ընկերությունն ստիպված կլինի լրացուցիչ սահմանափակումներ մտցնել սպառողների գազամատակարարման ժամանակացույցի մեջ։
Հունվարի 11-ի ԻԻՀ կառավարության նիստի ժամանակ, Իրանի նավթի նախարարը հայտնել է, որ երկրում գրանցվել է գազի սպառման առավելագույն ցուցանիշը, և ոլորտի պատասխանատուներն աշխատում են կառավարելի դարձնել ճգնաժամային իրավիճակը։ Ըստ նախարարի, կառավարության «կարմիր գիծը» կենցաղային գազի անխափան մատակարարումն է։ ԻԻՀ նավթի նախարար Ջավադ Օջիի խոսքերով, կենցաղային գազի սպառման ծավալն Իրանում ամենաբարձրն է աշխարհում։
Իրանական «Շարղ» օրաթերթի փոխանցմամբ, գազի դեֆիցիտի պատճառով, սահմանափակումներ են մտցվել երկրի արդյունաբերական ձեռնարկությունների գազամատակարարման գործընթացում, և չի բացառվում, որ սահմանափակումները տարածվեն նաև Իրանի տարբեր նահանգների սպառողների, այդ թվում՝ պետական հիմնարկների, բանկերի, ուսումնական հաստատությունների և այլ սպառողների վրա։
Բացի այդ, ըստ թուրքական պետական Botas ընկերության, իրանական գազի մատակարարման համակարգում գրանցված անսարքության պատճառով, 2023 թվականի հունվարի 1-ից իրանական գազի մատակարարումները Թուրքիա պլանավորվածի համեմատ կրճատվել են 70%-ով։ Botas ընկերության զեկույցում նշված է, որ իրանական կողմն աշխատում է խնդրի շուտափույթ լուծման ուղղությամբ։
Գազի մատակարարման ճգնաժամային պայմաններում, 2023 թվականի հունվարի 12-ին Բեյրութ այցելած Իրանի ԱԳ նախարար Ամիր-Աբդոլլահիանն իր գործընկերոջ՝ Աբդուլլահ Բու Հաբիբի հետ հանդիպման ժամանակ, գործընկերային պարտավորություններից ելնելով՝ առաջարկել է ձմռան կարիքները հոգալու նպատակով, ՋԷԿ-երի շահագործման համար Լիբանանին անվճար 600 հազար տոննա մազութ մատակարարել։
Հաշվի առնելով Հայաստանի էներգետիկ հաշվեկշռում «գազ՝ էլեկտրաէներգիայի դիմաց» ծրագրով նախատեսված Հայաստանին մատակարարվող իրանական գազի կարևորությունը, և փոխադարձաբար՝ Հայաստանից դեպի Իրան արտահանվող, այս ճգնաժամային օրերին Իրանի համար հույժ կարևոր էլեկտրաէներգիայի բացառիկ նշանակությունը, կարելի է հույս հայտնել, որ գործընկերային պարտավորություններից ելնելով, ձմռան ամիսներին այս փոխշահավետ բարտերային գործարքում խափանումներ չեն գրանցվի։
