Հայաստանն իր աշխարհաքաղաքական դիրքով Իրանի ու Վրաստանի համար տրանզիտային նշանակություն չունի։ Միայն Թուրքիայի ու Ադրբեջանի համար Հայաստանն ունի տրանզիտային ներուժ։
Հայաստանի տարածքի միայն այն մասը, որն ունի տրանզիտային ներուժ, կառավարման է տրվում ԱՄՆ-ին՝ երկարատև պայմանագրով։
Ինչ ակնկալիքներ կարող ենք ունենալ Թրամփի ուղուց։ Ի՞նչն է մեր շահն այստեղ։ Եթե Երասխ-Ջուլֆա-Իրան երկաթուղին աշխատի, Իրանի հետ երկաթուղի կստանանք, եթե սա Հայաստանը չի ստանում, ամբողջ պրոյեկտը Հայաստանի համար դառնում է վտանգավոր. այսօրվա ասուլիսին ներածական խոսքում ասաց ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը։
Կարս-Իգդիր-Նախիջևան երկաթուղու կառուցումը նշանակում է, որ երկաթուղային կապն այս միջանցքով դեպի Նախիջևան և Թուրքիա կարող է անխափան աշխատել։ Իսկ մենք զրոյական վիճակ ենք ունելու Իրանի ու Ռուսատանի հետ կապի առումով։
«Ի՞նչ կարող էր անել Հայաստանը. կարող էր պնդել, որ Թրամփի ճանապարհը լինի ոչ թե 42 մետրանոց, այլ 4-5 անգամ երկար՝ հասնելով Իրան։ Հե՞շտ էր հասնել սրան։ Այո, հեշտ էր։ ԱՄՆ-ն ավելի մեծ նախագծին կհամաձայներ։ Ալիևն ստիպված կլիներ ճանապարհներ գտնել՝ նախագիծը կամ հետաձգելու կամ մերժելու։ Սա պարզ է։ Ինչո՞ւ Նիլոլ Փաշինյանը չի արել սա, որովհետև նա Հայաստանի մասին չէր մտածում, այլ նկարի մասին, որ օգտագործի ներքաղաքական նպատակներով։ Ես էլ նկար ունեմ Քլինթոնի հետ՝ Սպիտակ տանը, բայց դրա դիմաց ոչինչ չեմ ստորագրել»,- ասաց Քոչարյանը։
Նա իրավիճակից ելքեր տեսնում է, եթե այդ ելքերը Նիկոլ Փաշինյանի «շահերից բխեն»։
Փորձել մեծացնել այս նախագիծը, առաջարկել, որպեսզի Թրամփի ուղին ավելի երկար լինի, ոչ թե 42 կմ։ ԱՄՆ-ի հետաքրքրությունն ակնհայտ կլինի նաև այս դեպքում։ Ճանապարհի անունը կմնա Թրամփի ուղի, բայց ավելացված հատվածի վերահսկողությունը կմնա Հայաստանին ու այդ ճանապարհի լինելը կբխի մեր շահերից, մենք ճանապարհ կստանանք դեպի Իրան։
Իրանը 7 երկրի հետ սահման ունի, միայն Իրան-Հայաստան սահմանին են հայտնվելու ամերիկացիներ։ Իրանում երջանի՞կ են սրա համար։ Իրանի համար ի՞նչն է վտանգավոր. ԱՄՆ-ի ներկայությո՞ւնը, թե Ադրբեջանի ներկայությունն այդ սահմանին։ Այսօրվա վիճակը մեծապես կախված է Իրանի դիրքորոշումից։
Ես պնդում եմ, որ այս պրոյեկտից ՀՀ-ն ոչինչ չի շահելու, եթե ճանապարհը չմտնի Իրան։
Իրանի համար ո՞րն է նախընտրելի՝ իր սահմանին լինեն ադրբեջանցինե՞րը, թե ամերիկացիները։
Իրանը այս պրոյեկտից ի՞նչ է շահում։ Բայցի այն, որ ամերիկյան ընկերությունը հայտնվում է նրա ամբողջ սահմանին։
Մի ուրիշ հարց՝ ի՞նչ գումարներ են պետք ճանապարհը կառուցելու համար։ Փաշինյանն ասում է՝ մեկ միլիարդ դոլար կարժենա, դրա համար պատվիրակելու են ԱՄՆ-ին։
Ռոբերտ Քոչարյանը հավաստիացրեց, որ այդ ճանապարհը սեփական միջոցներով կառուցելու համար 40 միլիոն դոլարն էլ բավական է։ Եթե անգամ ավելի շատ լինի, Հայաստանի իշխանությունները հայտարարում են, որ պահուստային ֆոնդեր ունեն, ինչո՞ւ այդ ճանապահի կառուցումն արտապատվիրակել ԱՄՆ-ին։
