Հնարավո՞ր է բախում Իսրայելի և Ռուսաստանի միջև:
Սիրիայում Իսրայելի պաշտպանության բանակի ռազմական գործունեությունը և Թել Ավիվի հայտարարությունները Իրանին հարվածելու պատրաստակամության մասին կարող են առաջիկայում լիարժեք ռազմական հակամարտություն առաջացնել Ռուսաստանի և Իսրայելի միջև: Այս արմատական կանխատեսումն արել է ամերիկյան ազդեցիկ պահպանողական The National Interest ամսագիրը:
The National Interest ամսագրի հոդվածի հեղինակ Մայքլ Պեկը կարծում է, որ Իսրայելը չի պատրաստվում հրաժարվել Սիրիայի Արաբական Հանրապետության (SAR) տարածքում օդային և հրթիռային հարվածներից: Միևնույն ժամանակ, Թել Ավիվը ռազմավարական նպատակ է հետապնդում թուլացնել իր ազդեցությունը Իրանի SAR- ում, որի ռազմական խորհրդականներն օգնում են պաշտոնական Դամասկոսին իսլամիստների և զինված ընդդիմության դեմ պայքարում: Այս խորհրդականների ներկայությունը Սիրիայում մեծ մտահոգություն է առաջացնում Իսրայելի համար: Պեկը նշում է, որ «միևնույն ժամանակ, հազարավոր ռուս զինվորականներ գտնվում են Սիրիայում կառուցված հենակետերում և կա փոխհրաձգության վտանգ»: Նման միջադեպը կարող է հանգեցնել իսրայելական և ռուսական ուժերի միջև հակամարտության:
Դրանով Մայքլ Պեկը վկայակոչում է 1973 թվականի Յոմ Կիպուրի պատերազմի փորձը արաբական պետությունների կոալիցիայի և Իսրայելի միջև: Հետո ԽՍՀՄ -ը սպառնաց զորքեր ուղարկել Եգիպտոս, եթե Իսրայելը չհամաձայնի հրադադարին: The National Interest- ի այս անալոգիան լավ չի ընկալվում: Նախ, չնայած ծայրահեղ դժվարին հարաբերություններին, այն չի հասել բացահայտ հակամարտության ԽՍՀՄ -ի և Իսրայելի միջև: Երկրորդ, իրավիճակն այսօր արմատապես տարբերվում է 1973 -ից:
«Այսօր Ռուսաստանի և Իսրայելի հարաբերությունները, փաստորեն, միակ բանն է, որը որակապես տարբերվում է սառը պատերազմին բնորոշ իրավիճակից», – բացատրեց Ռուսաստանի Գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, IMEMO միջազգային անվտանգության կենտրոնի ղեկավար Ալեքսեյ Արբատովը:
«Ինքներդ դատեք: Ռուսաստանը, ինչպես սառը պատերազմի տարիներին, առճակատման մեջ է ԱՄՆ -ի և Եվրոպայի հետ: Եվ նաև այն երկրների հետ, որոնք կողմնորոշված են դեպի նրանց և կախված են նրանցից: Առճակատման եզրագիծը մեծ մասամբ կրկնվում է: Բացառությամբ մեկ տարրի `միայն Իսրայելի հետ հարաբերությունները, որոնց հետ ԽՍՀՄ -ը նույնիսկ դիվանագիտական հարաբերություններ չուներ: Սա Ռուսաստանի և Արևմտյան աշխարհի միջև փոխգործակցության կարևոր ուղի է: Կարևոր է ինչպես Մոսկվայի, այնպես էլ Թել Ավիվի համար », – շարունակեց Արբատովը: Ակադեմիկոսը նշել է, որ իրավիճակը Սիրիայում կպահպանվի «շատ լարված», բայց նույնիսկ նման շփման դեպքում կողմերը կփնտրեն սուր և ցավոտ հարցերի լուծման ուղիներ, և ոչ թե կգնան դրանց սրացմանը:
Որպես օրինակ ՝ Արբատովը մեջբերեց Ռուսաստանի օդատիեզերական ուժերի (ՎՍԿ) Իլ -20 էլեկտրոնային հետախուզական ինքնաթիռի միջադեպը: Ինքնաթիռը խփվել է 2018-ի սեպտեմբերին ՝ խորհրդային С-200 համալիրի կողմից, որը ծառայում էր սիրիական բանակին, այն բանից հետո, երբ իսրայելական F-16 կործանիչները հարձակվել էին Սիրիայի Լաթաքիա նահանգի թիրախների վրա:
Պաշտպանության նախարարությունը պաշտոնական հայտարարության մեջ մեղադրեց իսրայելական կողմին Իլ-20-ի կործանման համար `մեղադրելով Իսրայելի ռազմաօդային ուժերին նախապես նախազգուշացնելու ծրագրված հարձակման և ռուսական ինքնաթիռի վրա սիրիական կրակ հրահրելու մեջ: Այնուամենայնիվ, չնայած բարձրագոչ հայտարարություններին, հակամարտությունը չզարգացավ: «Մոսկվան և Թել Ավիվը փորձում են կանխել սրումը և կշարունակեն դա անել», – ամփոփեց Արբատովը:
The National Interest- ում իր հոդվածում Մայքլ Պեկը հղում է կատարում նաև IDF- ի անանուն աղբյուրին, որը խոսում է SAR- ում տեղակայված ռուս զինվորականների նկատմամբ IDF զինծառայողների զգուշավոր և նույնիսկ բացահայտ թշնամական վերաբերմունքի մասին: Նման քննադատական վերաբերմունքը ենթադրաբար կարող է դառնալ լրացուցիչ գործոն, որը կարող է ազդել լայնածավալ հակամարտության առաջացման վրա:
«Մեղմ ասած, ռուսները մեր դաշնակիցները չեն: Մենք ունենք մեկ դաշնակից, դա ԱՄՆ -ն է: Ռուսներն այստեղ են եկել բոլորովին այլ նպատակներով »,- ասում է The National Interest- ի անանուն աղբյուրը:
Այս հայտարարությունը առնվազն վիճելի է: «Իսրայելի պաշտպանության բանակում շատերը նախկին ԽՍՀՄ հանրապետություններից են», – ասաց Իսրայելի տեխնոլոգիական ինստիտուտի (Technion) գիտաշխատող, ՊԲ թոշակի անցած փոխգնդապետ Բորիս Լեյբինը: – Նրանցից շատերը խոսում են ռուսերեն, նրանց ընկերներն ու հարազատները բնակվում են Ռուսաստանում, մինչ համաճարակը նրանք այնտեղ էին մեկնում այցով և գործերով: Չնայած Սիրիայում առկա բոլոր դժվարություններին, նյարդայնությանը և շատ դժվարին իրավիճակներին, իսրայելական բանակում հակառուսական տրամադրություններ չկան ինչպես բարձրաստիճան, այնպես էլ գեներալների մակարդակով »:
«Մարդիկ պարզապես վախենում են և չեն ցանկանում ռուսների հետ հնարավոր ավելորդություններ: Ոչ թե այն պատճառով, որ նրանք վախենում են պայքարել նրանց դեմ, այլ այն պատճառով, որ նրանք ռուսներին թշնամի չեն համարում: Իսրայելը շատ այլ թշնամիներ ունի տարածաշրջանում », – եզրափակել է Լեյբինը:
