Երևանում ծառերի փոխարինման ծրագրի ողջ ընթացքում բարձրաձայնվել է՝ հանրային առողջության տեսանկյունից այդ ծրագիրը հնարավոր և նպատակահարմար չէ իրականացնել, այսօր կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ ասաց Երևանի ավագանու «Ազգային առաջընթաց» խմբակցության անդամ, «Կանաչապատում և շրջակա միջավայրի պահպանություն» ՊՈԱԿ-ի տնօրենի նախկին տեղակալ, ԵՊԲՀ հիգիենայի և էկոլոգիայի ամբիոնի դոցենտ Քրիստինա Վարդանյանը։
«2020-21 թթ. մենք գրեթե որևէ ծառ չենք հատել, իսկ ծառերի փոխարինման մասին սկսել ենք խոսել Մաշտոցի պուրակում, երբ հատել ենք 5 մահացած և մահամերձ թեղի։ Այսօրվա տնօրենը մեզ դասեր էր տալիս, թե ծառերը պետք է առողջացնել, բուժել, այլ ոչ թե հատել։ Անհասկանալի է՝ իր վերադարձից հետո հանկարծ պարզվեց, որ փողոցների երկայնքով բոլոր ծառերը պետք է կտրվեն։
Հարավային քաղաքներում այս մեթոդաբանությունն ինչո՞վ է հղի. մենք վերացնում ենք ստվերային ծածկը և բերում ենք նրան, որ կարծր մակերեսները՝ ասֆալտը, բետոնը, շենքերի ֆասադները գերտաքանում են, և առաջանում են ջերմային կղզիներ։ Փողոցների ծառերն ու կանաչապատումը հենց այնպես չեն. սրանք քաղաքի էկոլոգիական կմախքի մեջ ունեն կարևորագույն դեր. դրանք հանդիսանում են օդափոխության միջանցքներ։ Դրանք հատելով՝ մենք փաստացի փողոցները մոտակա տարիներին թողնում ենք առանց այդ ֆունկցիայի, թողնում ենք եռացող փողոցներ, ուլտամանուշակագույն ճառագայքների հետևանքով բնակչության շրջանում չարորակ նորագոյացությունների առաջացման ռիսկ»,- նշեց Քրիստինա Վարդանյանը։
Ըստ բանախոսի՝ հարավային քաղաքներում կանաչապատման հիմնական դերը ջերմային սթրեսի դեմ պայքարն է։ Իսկ ջերմային սթրեսի հետևանքներից են ջրազրկումը, արյան մածուցիկության ավելացումը, սիրտ-անոթային համակարգի աշխատանքի ծանրաբեռնումը, ինսուլտների և ինֆարկտների դեպքերի ավելացումը։
«Ես բազմիցս ասել եմ, որ կանաչապատումն առողջության մասին է, թե ինչ է պետք տնկել և ինչ նպատակներով։ Գեղազարդ ծառերը պետք է տնկվեն այգեպուրակային տարածքներում, ինչպես արվում էր ԽՍՀՄ տարիներին, իսկ փողոցներում պետք է տնկել լայնասաղարթ, բարձրաբուն ծառեր, ինչը ևս արվել էր խորհրդային տարիներին։
Այժմ ուղղակի ապշեցուցիչ է, որ Ագրարային համալսարանի դոցենտներն արտոնում են ծառերի սխալ փոխարինումը, և այնպիսի ծառատեսակ, ինչպիսին Ղրիմին բնորոշ ալբիցիան է, ընտրվել է Ալեք Մանուկյան փողոցի համար՝ որպես հիմնական ծառատեսակ։ Ծառը տալիս է թափանցիկ ստվեր, այսինքն՝ չի իջեցնում ջերմաստիճանը, ցրտի նկատմամբ շատ անկայուն է»,- նշեց Քրիստինա Վարդանյանը՝ հավելելով, որ -20 ջերմաստիճանի պայմաններում մի ամբողջ փողոցի ծառեր կարող են ուղղակի անդարձ վնասվել, մինչդեռ մենք իրավունք չունենք մայրաքաղաքի փողոցները փորձադաշտ դարձնել։
Երևանի ավագանու «Ազգային առաջընթաց» խմբակցության անդամը միաժամանակ ընդգծեց՝ Երևանում ծառերի փոխարինման ողջ ընթացքում ինքը քաղաքապետին խնդրել է ծրագրի գիտական հիմքերը, ինչին ի պատասխան՝ միշտ նշվել է, որ գիտաժողովներ են կազմակերպվել, գիտնականների հետ են խորհրդակցել։
«Բայց ոչ մի գիտնականի կարծիք պետության համար չի կարող ծառայել որպես ելակետային որոշում. որոշում կայացնելու համար կա ինստիտուցիոնալ մոտեցում, այսինքն՝ Երևանի քաղաքապետարանը դիմում է Առողջապահության ազգային ինստիտուտին, Բուսաբանության ինստիտուտին»,- ասաց բանախոսը։
Անդրադառնալով վերջին օրերին համացանցում տարածված տեսանյութերին, որտեղ անհայտ անձն ինչ-որ հեղուկ է լցնում ծառերի տակ՝ Քրիստինա Վարդանյանը նկատեց՝ ծառերը ժավելի սպիրտով չորացնելու վարկածը քաղաքապետարանը նախկինում ևս շրջանառել է, սակայն անհայտ է՝ հանցագործին ի վերջո բռնեցի՞ն, պատժեցի՞ն, թե ոչ։
«Այժմ դիմել ենք դատարան, որովհետև ծրագիրը չի անցել այն գործընթացները, որոնցով պետք է անցած լիներ։ Դատարանի որոշմամբ ունենք արգելք, որը վերաբերվում է ծառերի փոխարինման ծրագրին։
Ինչ վերաբերում է սակուրաներին, ապա եթե Երևանում դրանք տնկվեին այգեպուրակային տարածքներում՝ փշատերև ծառերի հետ մեկտեղ, շատ լավ կլիներ, իսկ ահա Մոսկովյան փողոցում դրանք ոչ մի կերպ չեն նայվում։ Ալեք Մանուկյան փողոցում էլ ալբիցիաներն են սխալ տնկվել. ծառն աճելու է դեպի փողոցի երթևեկելի մասը և ստիպված են լինելու անընդհատ ճյուղերը կտրել. այդ ծառը չի բարձրանում, այլ լայնանում է։ Այն զուտ դեկորատիվ ծառատեսակ է, չունի սանիտարական որակներ»,-ասաց ավագանու անդամը։
Քրիստինա Վարդանյանը տեղեկացրեց, որ դեռ 2020 թվականից իրենք մեծածավալ ծառատնկման աշխատանքներ են իրականացրել Եռաբլուրում և Ծիծեռնակաբերդում։
Մասնավորապես 4,5 հա տարածքի վրա Եռաբլուրում տնկվել են ամենատարբեր ծառատեսակներ՝ ստեղծելով անտառային գոտի և ստվերային ծածկ։ Ծիծեռնակաբերդում ևս հսկայածավալ աշխատանքներ են տարվել, որոնք որոշակի պահի քաղաքային գործող իշխանությունները վերագրել են իրենք։ Բանախոսը հորդորեց առավել ազնիվ գտնվել և չխեղաթյուրել փաստերը՝ իրենց կատարած մեծածավալ աշխատանքները վերագրելու Երևանի գործող իշխանություններին։
Ամփոփելով՝ «Կանաչապատում և շրջակա միջավայրի պահպանություն» ՊՈԱԿ-ի տնօրենի նախկին տեղակալն անդրադարձավ նաև իշխանությունների՝ հանրապետության տարածքում 5 միլիոն ծառ տնկելու խոստմանը։
«Կարծում եմ՝ ծրագրի պատասխանատուներն ազնիվ չեն եղել և վարչապետին գրագետ չեն ներկայացրել, թե տնկարանային ինչ հզորություններ են պետք 5 միլիոն ծառ տնկելու համար։ Այս ամնեը, կարծում եմ, գիտելիքի սակավության պատճառով էր»,- ամփոփեց Քրիստինա Վարդանյանը։
