Իրանական աղբյուրները անդրադարձել են Վաշինգտոնում կնքված եռակողմ հռչակագրին՝ մանրամասներ ներկայացնելով կուլիսային բանակցությունների մասին: Թրամփի ճանապարհի մասին քննարկումները սկսվել են դեռևս մարտ ամսին ԱՄՆ առաջարկով, երբ Սպիտակ տան հատուկ դեսպան Ուիթկոֆը Մոսկվայից անսպասելիորեն մեկնել էր Բաքու:
Հիշեցնեմ, որ մարտի 21-ին Պուտինի հետ գիշերային փակ հանդիպումից հետո Ուիթկոֆը մի քանի ժամ անց վայրեջք կատարեց Բաքվում, ըստ որում, այցի մասին որոշ ժամանակ անց տեղեկատվություն հրապարակեց Jerusalem Post-ը՝ նշելով, որ իր աղբյուրների հաղորդմամաբ ամերիկյան դիվանագետի այցը ամենևին պատահական չէ, այլ «Վաշինգտոնի, Բաքվի և Թել-Ավիվի կողմից համաձայնեցված դիվանագիտական քայլ»: Իրանական աղբյուրների տեղեկություններով եռակողմ բանակցություններում ներգրավված է եղել Քաթարը, նույնն է թե Թուրքիան, որի առաջարկության հիմք են հանդիսացել ԱՄՆ-Իսրայել միասնական դիրքորոշման ձևավորման համար:
Նշված հանգամանքները, կարծում եմ, լրացուցիչ մեկնաբանության կարիք չունեն: Ուիթքոֆի այցից հետո համաձայնեցումների հետագա ընթացքը համակարգել է Իսրայելի և արաբական երկրների միջև տնտեսական հարաբերությունների նորմալացման հարցերով Սպիտակ Տան հատուկ հանձնակատար Արյե Լայթսթունը, ով, ի դեպ, ներկա էր եռակողմ համաձայնագրի ստորագրման արարողությանը: Լայթսթոունը Թրամփի փեսա Ջարեդ Քուշների մտերիմ ընկերն է և ամենավստահելի անձնավորություններից մեկը, ով նախկինում եղել է Իսրայելում ԱՄՆ նախկին դեսպան Դեյվիդ Ֆրիդմանի ավագ օգնականը:
Լայթսթունը այս ամիսներին 5 անգամ այցելել է տարածաշրջան: Իրանցիները հաղորդում են, որ ամերիկացիները համոզել են Փաշինյանին ընդունել Զանգեզուրով անցնող միջանցքի ծրագրի ամերիկյան լրամշակված տարբերակը, ինչի դիմաց ինքը կստանա հզոր ընկեր Վաշինգտոնում, Թրամփի քաղաքական աջակցությունը և երաշխիք, որ Սյունիքն անեքսիայի չի ենթարկվի Ադրբեջանի կողմից:
Ամիսներ տևած գաղտնի բանակցությունների վերոնշյալ մանրամասները բացահայտում են իրականությունը Վաշինգտոնում ստորագրված հռչակագրի բովանդակության և աշխարհաքաղաքական ենթատեքստի մասին: Ինչպես ասում են՝ սա երգի հետ կապ չունի, բայց գրել ենք, որ բռնի: Այս ամենը որևէ կերպ կապ չունի Հայաստանի ազգային շահերի հետ, որոնք, ըստ էության, որևէ ձևով ստորագրված փաստաթղթում արտացոլված չեն:
Վարդան Բալյան, քաղաքագետ
