Մենք ենթադրում ենք, որ ճանապարհ կառուցելու անվան տակ ադրբեջանցիներն ավերել են Շուշիի պատմական հայկական գերեզմանոցը։ Անշուշտ, այս պահին չենք կարող ասել, թե քանի տապապանաքար է ոչնչացվել, որովհետև լուսանկարներն արբանյակային են։ Առնվազն պետք է տեղում լինել՝ հասկանալու և փաստագրելու, թե հայկական քանի տապանաքար է ավերվել, Azg.am-ի թղթակցի հետ զրույցում ասաց Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի փոխտնօրեն Րաֆֆի Քորթոշյանը։
Հիշեցնենք, որ Կովկասյան ժառանգության պաշտպանության միջազգային կազմակերպությունը (Caucasus Heritage Watch) X-ի իր միկրոբլոգում լուսակարներ է հրապարակել, որտեղ երևում է, որ հոկտեմբերի 5-ից մինչև նոյեմբերի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում ադրբեջանցիները բուլդոզերներով ճանապարհ են հարթել Շուշիի պատմական գերեզմանատան միջով, որը հայտնի է որպես Երևանյան դարպասների մոտի գերեզմանոց։ Գերեզմանոցը շրջապատված է խիտ անտառով, ծառերի միջև կա առնվազն 78 տապանաքար՝ հայերեն տապանագրերով, որոնք թվագրվում են 1802-1913 թվավականներին։
«Ադրբեջանի մշակութակործան գործողությունները շարունակում են մնալ նույնը, և սա առաջին դեպքը չէ, որ Ադրբեջանը տարբեր պատրվակներով ավերում է հայկական հուշարձանները։ Դեպի Շուշի տանող ճանապարհը կառուցելու ժամանակ Սղնախի գերեզմանոցն էին նույն կերպ ավերել՝ թեկուզ այն գտնվում էր ճանապարհից մի քանի կիլոմետր հեռու։
Այդ ժամանակ ևս արբանյակային լուսանկարները ցույց տվեցին, որ գերեզմանոցն ավերվել է»,- ասաց մեր զրուցակիցը։
Րաֆֆի Քորթոշյանի խոսքով՝ Ադրբեջանն ամեն օր ցույց է տալիս, որ ցանկանում է ոչնչացնել հայկական հուշարձանները, ինչպես որ հաշված օրերի ընթացքում տեղահանեց և հայրենազրկեց արցախահայերին։
«Ադրբեջանը տարիներ շարունակ ցույց է տալիս, որ ցանկանում է վերացնել հայի հետքը։ Սա մենք ակնհայտորեն տեսնում ենք ամեն օր՝ թեկուզ այս պահին Ադրբեջանն ավելի զգույշ է աշխատում. նախկինում, երբ ադրբեջանցի զինվորներն ավերում էին հայկական հուշարձանները, տեսագրում և լուսանկարում էին իրենց գործողությունները և տարածում։ Այժմ ավելի զգույշ են, բայց միևնույն է՝ շնորհիվ արբանյակային լուսանակարների՝ մենք ադրբեջանցիների վայրագությունները տեսնում ենք։ Իհարկե, տեսնում ենք մեծ մասշտաբի ավերումները, բայց չենք տեսնում, օրինակ, եկեղեցիների պատերից հայերեն արձանագրությունները քերելը, փոքր խաչքարերի ոչնչացումը»,- նշեց ասաց Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի փոխտնօրենը։
Մեր զրուցակիցն ընդգծեց՝ Ադրբեջանի մշակութասպան ձեռքը բռնելու և նոր բարբարոսություններ թույլ չտալու համար պետք է միջազգային փաստահավաք խմբեր մուտք գործեն Արցախ։ Ավելին, դրանց անդամները պետք է ուղևորվեն ոչ թե այն տարածքներ, որոնք Ադրբեջանն է ցանկանում, այլ այն վայրեր, որտեղ հայկական հուշարձաններն ավերվել են։
«Հայկական կողմը պետք է անընդհատ պահանջի սա, որովհետև կա նաև Հաագայի դատարանի որոշում, որի հիման վրա պահանջներ պետք է ներկայացնենք նաև ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին։ Եթե մենք դադարենք ներկայացնել Ադրբեջանի կողմից հայկական հետքի վերացման դեպքերը, մեկ-երկու ամսից Արցախում որևէ հայկական հուշարձան չի մնա։ Մենք պետք է ժամանակ շահենք. այս պահին մեր հնարավորությունները միջազգային ատյանները և մեր հզորացումն են»,- ամփոփեց Րաֆֆի Քորթոշյանը։
