Տիգրան Սուչյան. Վայելելով նավարկությունս՝ սպասում եմ նավահանգիստ հասնելուն

Նոյեմբերի 30-ին Երեւանի ճարտարապետների միության դահլիճում տեղի ունեցավ Արցախի պետական ջազ նվագախմբի համերգը: Համերգին ընդառաջ՝ զրույց ունեցանք նրա նորանշանակ գեղարվեստական ղեկավար, տաղանդավոր շեփորահար Տիգրան Սուչյանի հետ: Նա ծնվել է Երեւանում, ավարտել է Ալեքսանդր Հեքիմյանի անվան երաժշտական դպրոցը, այնուհետեւ՝ Երեւանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան: Նվագել է Հայաստանի պետական ջազ նվագախմբում, Հայաստանի ռադիոյի սիմֆոնիկ եւ էստրադային նվագախմբում, «Armenian Navy Band», «Կատուներ», «Սոնետ», «Quintet» խմբերում: Հանդիսանում է «Դիալոգ» նախագծի հիմնադիրը, ներկայումս ղեկավարում է Արցախի պետական ջազ նվագախումբը:

-Տիգրա՛ն, երաժիշտ հանրությանը դուք հայտնի եք առավելապես որպես շեփորահար, իսկ այժմ ղեկավարում եք Արցախի պետական ջազ նվագախումբը: Պատմե՛ք նախ, ինչպե՞ս կայացավ ձեր մուտքը երաժշտական աշխարհ եւ երբեւէ պատկերացնո՞ւմ էիք ձեզ որեւէ կոլեկտիվի ղեկին:

-Որքան ինձ հիշում եմ՝ երաժշտության մեջ եմ իմ ամբողջ էությամբ: Միշտ երգել եմ ու շատ եմ սիրել: Մայրս վերջապես ինձ տարավ երաժշտական դպրոց՝ երգեցողության: Վեց տարեկանից երգել եմ երգչախմբում: Իսկ 11 տարեկանից սիրահարվել եմ շեփորի ձայնին եւ ընդունվել փողային նվագախումբ: Շեփորն ինքս եմ ընտրել: Իսկ երբեք չէի պատկերացնի, որ կարող եմ նման՝ որպես ղեկավար հանդես գալ: Սա շատ պարտավորեցնող է եւ միաժամանակ մեծ պատիվ, հատկապես պատերազմից հետո` այս պատասխանատու պահին:

-Հետեւելով ձեր գործունեությանը՝ հիշում եմ 2020-ի պատերազմից հետո արցախցի երեխաների հետ իրականացվող նախագիծը: Ընդհանրապես, ինչպե՞ս սկսվեց Արցախի հետ ձեր երաժշտական առնչությունը:

-Պատերազմի օրերին «Նեքսուս» արվեստի կենտրոնում ծանոթացա Արցախից տեղահանված երաժշտական կրթություն ունեցող երեխաների հետ եւ շատ հարազատացանք: Նրանց միջից ընտրեցի համեմատաբար ավելի տաղանդավոր երեխաների եւ ստեղծեցինք «Արցախիկներ» խումբը: Այնուհետեւ փորձեցինք Արցախում ելույթներ կազմակերպել այդ խմբով: Կարծում եմ՝ շատ հաջողված մտահղացում էր: Այն շատերին դուր եկավ, եւ մենք որոշեցինք շարժվել ավելի պրոֆեսիոնալ ուղիով: Այժմ նրանք ինքնուրույն եւ հասուն երաժիշտներ են: Եվ ես, որպես նրանց ավագ ընկեր, շատ եմ հպարտանում իրենց հաջողություններով:

-Ունե՞ք արդյոք Արցախի հետ կապող որեւէ հանգամանք՝ մասնագիտական գործունեությունից բացի: Ինչպե՞ս եք կարողանում համատեղել Երեւան-Արցախ ուղիները:

-Բացարձակ չկա ազգակցական ու նման որեւէ կապ: Եվ կարծում եմ՝ դա պայման չէ: Իսկ համատեղելը, իմ կարծիքով, շատ լավ է ստացվում, քանզի երաժշտի կյանքը հետաքրքրական է դառնում ճանապարհորդելով: Իմ ամբողջ կյանքն է այդպես անցել, եւ ես ինձ լավ եմ զգում:

-Գալով արդեն Արցախի ջազ նվագախմբի հետ ձեր գործունեության նոր հանգրվանին՝ պատմե՛ք, ի՞նչ առիթով կամ գուցե՝ ո՞ւմ հրավերով կայացավ ձեր հանդիպումը եւ որոշումը՝ ղեկավարել նվագախումբը:

-Երեւի մարդիկ ինձ նկատեցին, եւ օրերից մի օր ԱՀ ԿԳՄՍ նախարարությունից զանգահարելով՝ առաջարկեցին ղեկավարել ջազ նվագախումբը: Ինձ համար շատ անսպասելի էր, բայց մեծ հաճույքով համաձայնեցի:

-Ինչպիսի՞ն էր արցախցի երաժիշտների պատրաստվածությունը մասնագիտական եւ հատկապես՝ ջազի բնագավառում: Ի՞նչ խնդիրների բախվեցիք կամ ի՞նչ փոփոխություններ եղան կամ չեղան:

-Շատ տաղանդավոր երաժիշտների հանդիպեցի, որոնք ինձ շատ լավ ընդունեցին: Նախքան իմ ղեկավարելը՝ նվագախումբը մոտ 15 տարվա փորձ ուներ: Սակայն ես ավելի շատ գնացի ոչ ավանդական ոճի ճանապարհով, այլ՝ ավելի ժամանակակից եւ ստեղծագործական ոճով: Խնդիրները շատ էին ու բազմապրոֆիլ: Բայց երբ միասնական ենք՝ բոլորն էլ հաղթահարելի են: Իմ ընկերները միշտ իմ կողքին են եւ հավատում են ինձ, ինչն ինձ համար շատ կարեւոր է, եւ այս դեպքում ոչ մի խնդիր անլուծելի չէ: Կան խանգարող եւ նախանձի մեջ խորտակված մարդիկ, որոնք անճարությունից ու փոքրոգությունից դրդված՝ փորձում են խնդիրներ ստեղծել: Բայց մենք դա լավ հասկանում ենք, եւ դա նույնիսկ մեզ ավելի է ուժեղացնում:

-Մի փոքր պատմե՛ք ձեր ղեկավարության ժամանակաշրջանից սկսած համերգների, նախագծերի մասին. ի՞նչ գաղափարներ եք արդեն հասցրել իրականացնել:

-Մենք արդեն հասցրել ենք փոխել համերգային ծրագիրը, դարձնել այն ավելի բազմապրոֆիլ: Ունեցել ենք բազմաթիվ համերգներ թե՛ մեծ, թե՛ փոքր կազմով: Նվագախումբն ունի երիտասարդների կազմ, որոնք արդեն շատ բան են սովորել: Փորձում ենք սերնդափոխություն անել եւ երիտասարդներին ներգրավել տարբեր ոճերի մեջ:

-Նոյեմբերի 30-ին Երեւանում կայանացավ Արցախի պետական ջազ նվագախմբի համերգը: Կարելի՞ է ասել, որ սա հայ երաժշտական ասպարեզում կոլեկտիվի ներկայացման եւ իր տեղը գտնելու առաջին լուրջ հայտն է: Պատմե՛ք մի փոքր համերգային ծրագրի, համագործակցությունների մասին:

-Այո՛, սա Երեւանում ներկայանալու մեծ հնարավորություն է, այն շատ կարեւոր է նվագախմբի համար: Մենք պատրաստվում ենք ավելի հաճախ նման միջոցառումներ կազմակերպել, եւ եթե հաջողվի, ապա կփորձենք հյուրախաղերով մեկնել արտերկիր: Եվ, իհարկե, կարեւոր է, երբ մեզ միանում են երեւանյան ջազի ասպարեզի արտիստները: Սա փորձի փոխանակման շատ մեծ առիթ է:

-Ի՞նչպիսին եք տեսնում Արցախի պետական ջազ նվագախմբի ապագան: Հարցս թերեւս ուղիղ կապ ունի նաեւ Արցախի գոյաբանական խնդրի, այնտեղ հայ մարդու ապրելու եւ արարելու իրավունքի, հայ հողի պահպանման հետ: Խոսե՛նք մի փոքր ապագայի ծրագրերի մասին, եթե դրանք ուրվագծվում են:

-Արցախի պետական ջազ նվագախմբի ապագան չեմ կարող կանխատեսել: Միայն կարող եմ ասել, որ մենք արդեն ընկերներ ենք եւ ինչ էլ լինի՝ շարունակելու ենք մեր գործը: Եվ երաժշտությունը պետք է միշտ հնչի: Հուսով եմ՝ ամեն ինչ լավ կլինի, եւ արցախցի երաժիշտներն ապահով կշարունակեն իրենց գործն իրենց հայրենի հողում:

-Եվ վերջում՝ ո՞րն է որպես մարդ եւ երաժիշտ Տիգրան Սուչյանի կյանքի տեսլականը կամ հավատամքը:

-Սա թերեւս ամենադժվար հարցն է: Փորձեմ հեռվից գալ: Շատերն ասում են՝ իբր հայրենասեր եմ ու նման պաթոսային մտքեր: Բայց ես այդպես էլ չհասկացա այդ բառի բուն իմաստը: Ես կասեի` ատում եմ այդ բառը եւ չեմ ուզում կապել իմ գործունեության հետ: Ես երաժիշտ եմ եւ սիրում եմ իմ գործը: Սիրում եմ հաղորդել իմ փորձը թե՛ փորձառու, թե՛ սկսնակ երաժիշտներին: Սա, կարելի է ասել, իմ էգոն է, եթե կարելի է այդպես արտահայտվել: Սա իմ անձնական հաճույքն է, որով երեւի փորձում եմ ինքս ինձ գոհացնել: Եվ վերջապես, կարելի է ամբողջ կյանքում սովորել թե՛ ինձնից ավելի փորձառու մասնագետներից, թե՛ սկսնակներից: Ես կարծես մտել եմ մի հորդառատ գետ, որն ինձ տանում է այն տեղը, որը ես միայն երազում եմ տեսել: Վայելելով նավարկությունս՝ սպասում եմ նավահանգիստ հասնելուն…

-Շնորհակալությո՛ւն հետաքրքրական զրույցի համար, Տիգրա՛ն, մաղթում եմ ձեզ եւ նվագախմբին նորանոր հաջողություններ:

ԱՆՆԱ ԱԴԱՄՅԱՆ

Երաժշտագետ