ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության եւ ազգագրության ինստիտուտը գործարկել է «Արցախի մշակութային ժառանգության մշտադիտարկում» եռալեզու (հայերեն, անգլերեն եւ ռուսերեն) ակադեմիական հարթակը: Այն աշխարհին է ներկայացնում Արցախի մշակութային ժառանգությունը, հետեւում դրա արդի վիճակին, արձագանքում ադրբեջանական վանդալիզմի դեպքերին: Տվյալների հավաքմամբ եւ մշակմամբ զբաղվում է ինստիտուտում ստեղծված «Արցախի մշակութային ժառանգության մշտադիտարկում» խումբը եւ «Monument Watch» թիմը:
Հարթակի հիմնական նպատակն Ադրբեջանին անցած Արցախի անշարժ մշակութային ժառանգության, թանգարանների, մշակութային օջախների քարտեզագրումն ու գույքագրումն է՝ վիճակը մինչեւ պատերազմը, ընթացիկ վիճակին հետեւելը եւ փոփոխությունների վավերացումը (ավերում, ձեւափոխում, վերօգտագործում, քանդակների, պատկերների, արձանագրությունների ջնջում ու փոփոխում, նոր սիմվոլների կիրառում եւ այլն), այն միջազգային գիտական ու մշակութապահպան հանրությանը ներկայացնելը: «Հարթակը հատուկ ձեւաչափով մշակված գիտական հոդվածների տեսքով ներկայացնում է Արցախի մշակութային ժառանգությունը՝ սկսած հնագույն ժամանակներից մինչեւ մեր օրերը. հնավայրերը, հուշարձանները, կոթողները, քաղաքացիական կառույցները, թանգարանները, հավաքածուները եւ այլն: Ահազանգերի բաժնի հոդվածները ներկայացնում են Ադրբեջանի բռնայուրացման քաղաքականությունը եւ նման դեպքերը, գնահատում դրանք միջազգային մշակութապահպան կոնվենցիաների լույսի ներքո:
«Մշակութային ժառանգության հետազոտության, ահազանգման եւ պահպանության ասպարեզում թիմի հետազոտական աշխատանքը հիմնվում է միջազգային կոնվենցիաների, տեսական ու մեթոդաբանական մոտեցումների վրա: Դրանք հայաստանյան իրականության մեջ նորարարական են, հավասարակշռված եւ անկողմնակալ: Թիմը համապատասխան տեսական, գործնական ու տեղեկատվական աջակցություն է ցուցաբերում ՀՀ անվտանգության խորհրդին, ՀՀ արտաքին գործերի նախարարությանը, ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարությանը, ՀՀ Առաքելական եկեղեցուն: Միջազգային եւ հայաստանյան մշակութապահպան կառույցները, լրատվամիջոցները հաճախ են օգտագործում «Monument Watch»ի նյութերը որպես չեզոք գիտական արդյունք եւ իրավիճակների անկողմնակալ փաստագրում: Արդյունքները ներկայացվել են Եվրախորհուրդ, Երեւանում Եվրոպայի խորհրդի գրասենյակ, ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանատուն:
Հարթակի ստեղծմանն աջակցել են ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարությունը, Ֆորդի հիմնադրամը, Գյուլբենկյան հիմնարկությունը, Հայկական բարեգործական ընդհանուր միությունը, ինչպես նաեւ անհատ հովանավորներ:
ՍՏԵՓԱՆ ՊԱՊԻԿՅԱՆ
Ռուսաստանի բնագիտության ակադեմիայի պրոֆեսոր
