Իսպանացի, լատինամերիկացի եւ հայ գիտնականների համագործակցությամբ վերջերս Սալոբրենյայի (Գրանադա) «Ալուլիա» հրատարակչությունը լույս է ընծայել աննախադեպ մի հատոր՝ նվիրված հայ-իսպանական պատմամշակութային կապերին: «Հայաստանն իսպանական աշխարհում» հոդվածների ժողովածուն հրատարակվել է Իսպանիայի կառավարության եւ կրթության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարության աջակցությամբ: Խմբագիրն է Գրանադայի համալսարանի արվեստի պատմության պրոֆեսոր, արվեստի պատմության ամբիոնի ակադեմիական քարտուղար Միգել Անխել Սոռոչե Կուեռվան:
Ժողովածուն կազմված է նախաբանից, ներածությունից եւ 13 հոդված-ուսումնասիրությունից: Դրանք են՝ «Իսպաներենի ուսուցումը Հայաստանում. Ծագումներ, ընթացիկ իրադարձություններ եւ հեռանկարներ» (Հասմիկ Բաղդասարյան, Երեւանի պետական համալսարան), «Հայերը Նոր Իսպանիայում, 16-րդ, 17-րդ եւ 18-րդ դարերում» (Արտուրո Պոնսե Գուադիան, Միչոականի Սան Նիկոլաս դե Իդալգոյի համալսարան, Մեքսիկա), «Նշումներ հայի պաշտամունքի եւ կերպարի մասին. սուրբ Բլազը վաղ ժամանակակից Իսպանիայում» (Լուիս Գորդո Պելաես, Կալիֆորնիայի պետական համալսարան, Ֆրեզնո, ԱՄՆ), «Հայ վաճառականները Իսպանական միապետության սահմաններում. Ֆիլիպինների կաթոլիկ եկեղեցու հետ հաշտեցման երկակի դեմքը, 18-րդ դար» (Ալբերտո Բաենա Սապատերո, Սալամանկայի համալսարան, Իսպանիա, Խաբիեր Լամիկիս, Բասկերի Երկրի համալսարան), «Հայաստանը իսպանական ֆոնդերում եւ հավաքածուներում» (Միգել Անխել Սոռոչե Կուեռվա եւ Անա Ռուիս Գուտիերես, Գրանադայի համալսարան), «Ալֆոնսո XIII-ի մարդասիրական միջամտությունը Հայոց ցեղասպանության ընթացքում» (Վարդան Մատթեոսյան, Հայ առաքելական եկեղեցու ԱՄՆ Արեւելյան թեմի առաջնորդարանի գործադիր տնօրեն), «1915 թվականին հայերի դեմ իրականացված ցեղասպանության հանցագործության ապացույցներն ու վկայություններն իսպանական դիվանագիտական եւ հյուպատոսական նամակագրության մեջ» (Իվան Գաստանյագա, անկախ հետոզոտող, ԱՄՆ), «Հայերն Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմում (1936-1939)» (Արծվի Բախչինյան, ԳԱԱ պատմության ինստիտուտ, Հայաստան), «Պայքար հայոց ցեղասպանության ճանաչման համար Իսպանիայում» (Ֆեռնանդո Կամաչո Պադիյա, Մադրիդի ինքնավար համալսարան) եւ «Տիխուանայի հայ համայնքի ծագումը 1924 թվականին: Քվոտայի օրենքը եւ «սպիտակ» լինելու իրավունքը» (Կառլոս Անթառամյան, Միչոականի քոլեջ, Մեքսիկա), «Հայ ներգաղթ եւ պարբերական մամուլ. հանդիպումների կետեր եւ ներքին լարվածություն՝ ցեղասպանությունից մինչեւ խորհրդայնացում» (Մարսելո Կարապետյան, Լատինական Ամերիկայի եւ Կարիբյան ուսումնասիրությունների ինստիտուտ, Բուենոս Այրեսի համալսարան, Արգենտինա), «Արգենտինայի հայ համայնքը» (Խուան Պաբլո Արթինյան, Բուենոս Այրեսի համալսարան, Արգենտինա) եւ «Մշակութային, կրթական եւ հետազոտական հարաբերություններ Իսպանիայի եւ Հայաստանի միջեւ զարգացման համագործակցության համար» (Ֆրանսիսկո Ա. Սուրիան Էռնանդես, Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարան):
Ա. Բ.
