Բոննում այսօր էլ լսվելու է հայերի ձայնը՝ «Ալիեւին՝ Հաագա», «Ռազմագերիներին՝ անհապաղ վերադարձ»
Հունիսի 3- 13-ը Բոննում ՄԱԿ-ի հովանու տակ անցկացվող Կլիմայի փոփոխություններին նվիրված համաժողովին, որ Բաքվում նոյեմբերի 11-24-ին գումարվելիք COP29-ի համաժողովի նախապատրաստական փուլն է, մասնակցում է մոտ 6000 պատվիրակ՝ աշխարհի տարբեր երկրներից: Բոննը ՄԱԿ-ի Կլիմայի հարցերի քարտուղարության նստավայրն է եւ ամեն տարի հունիսին դառնում է Կլիմայի համաշխարհային համաժողովի նախապատրաստման վայր: Հավաքի նպատակն է լուծում գտնել կլիմայի ֆինանսավորման վիճահարույց խնդրին: 2009-ից ի վեր սահմանվել է, իսկ 2015-ին Փարիզի կլիմայի համաձայնագրում մինչեւ 2025 թվականի համար հաստատվել, որ արդյունաբերական զարգացած երկրներն ամեն տարի 100 միլիարդ դոլար տրամադրեն աղքատ երկրներին: Սակայն հիմա միլիարդները չեն բավարարում, տրիլիոններ են պահանջվում կլիմայական վնասի վերացման եւ կլիմայի պաշտպանության համար, մեկնաբանում են մասնագետները, ընդգծում, որ շատ երկրներ չեն կարողանում հրաժեշտ տալ հանածո վառելիքին, ներդրում կատարել քամու, արեւային, կանաչ էներգիայի կիրառման մեջ:
Ի՞նչ կլինի 2025-ից հետո, հստակ որոշում պիտի կայացվի Բաքվում, որ թե՛ հանածո վառելիքով, թե՛ արեւի եւ քամու, կանաչ էներգիայի խոստումով, դրանից առաջ եւ հիմա էլ խավիարով ու դոլարով կապել է համաշխարհային հանրության լեզուն, իսկ Բոննում, Գերմանիայում նույնիսկ բնապահպանները, Կանաչները Բաքվի անունը քննադատությունից հանել են… ում հետ խոսում ես, ԼՂ-ի մասին էլ շատուքիչ գիտեն, ինչպես նաեւ այն, որ Բաքուն վտանգավոր քաղաք է, բայց նոյեմբերին տեղում հետեւելու որոշում ունեն, հիմա չեն խոսում …բնապահպան ակտիվիստները, որ քաղաքական գործիչներից ընդօրինակել են դատարկ խոստումներով «լռեցնել» լրագրողներին, վստահեցնում են, թե Բաքվում կխոսեն… նրանք չ՞են դիտել գերմանացի հետաքննողների ֆիլմը (տե՛ս «Ազգ»ի 2024-ի մարտի 7-ի մեր անդրադարձը-Ան. Հ.), որ հուշում է, թե Բաքվում խոսողը կա՛մ բանտում է հայտնվում, կա՛մ պատահարի զոհ դառնում: Բոննի համաժողովին ջանում են առավելագույն նախապատրաստական աշխատանքն անել՝ ոչ միայն փորձագիտական քննարկումների, այլեւ բանակցությունների միջոցով՝ փորձելով հասնել առարկայական արդյունքի:
Այդպիսի հաջողված բանակցության մասին էր ոգեւորված պատմում հեռուստալրագրողների մի թիմ, որ դրսում հարցազրույցը վերջացնելուց հետո դրա մասին մեզ ծանուցեց: Գլոբալ հյուսիսի հարուստ երկրների պահանջներից մեկն այն է, որ Ծոցի երկրներն էլ մաս կազմեն կլիմայի պահպանման համար վճարվող ահռելի գումարներին: «Ադրբեջանին էլ Ռուսաստանն է վճարում», ինձ փորձեց լուսավորել համաժողովին մասնակից մի բնապահպան նորզելանդացի լրագրող, երբ հասկացավ միտքս, թե քաղաքակիրթ աշխարհը 2020-ից հետո պիտի բոյկոտեր Բաքվում որեւէ բան, մանավանդ բնապահպան համաժողով գումարելու գաղափարը՝ ֆոսֆորով Արցախի անտառներն ու մարդկանց այրելուց հետո… Նրան զարմացրեց, երբ ասացի, թե ՄԱԿ-ին էլ, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին էլ, Վատիկանին էլ Ալիեւն է վճարում, դրա համար էլ լռում են, բնիկներին՝ հայերին սպանելով, տեղահանելով, նրանց բնական հարստությունները՝ հատկապես լիթիումը վաճառելով էլ Ալիեւը չի հագենում, բանտում է պահում հայ ռազմագերիներին, եւ բնությունն անպատիժ չի թողնելու այս ամենը:
Հունիսի 3-ին ժամը 15-18-ին Բոննի համաժողովից դուրս եկող պատվիրակները, դիտորդներն ու լրագրողները տեսնում, լսում էին գերմանահայերի գերմաներեն, անգլերեն «Ազատություն Բաքվի բանտում անօրեն պահվող հայ ռազմագերիներին», «Ալիեւին՝ Հաագա» վանկարկումները: Վերջինը երեւի շատ էր դուր եկել ադրբեջանցի պատվիրակներից մեկին, որ համաժողովի դահլիճ էլ չէր ուզում մտնել, ցինիկ ժպիտով հետեւում, լուսանկարում էր հայ ցուցարարներին:
Այսօր՝ հունիսի 7-ին ժամը 14-18-ին նույն վայրում կշարունակվի բողոքի ցույցը՝ UN, stop greenwashing the genocidal and fossil energy azerbaijani dictatorship! «ՄԱԿ, դադարեցրո՛ւ մոլորեցնել, թե ցեղասպան և հանածո էներգիան կիրառող ադրբեջանական դիկտատուրան բնապաշտ է » կոչով: (Շատերը greenwashing-ը չեն թարգմանում, համապատասխան բառեզր չկա, մենք փոխանցել ենք իմաստը-Ան. Հ.): Հուսանք աշխատանքային օրով գերմանահայերի ցույցը բազմամարդ կլինի, իսկ պահանջները՝ բնապահպանների համար նվազագույնը սթափեցնող:
ԱՆԱՀԻՏ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ
Բոնն
