Գերմանիայի նախագահը սեղմում է Էրդողանի, կանցլերն ու արտգործնախարարը՝ Ալիեւի ձեռքը
Ամեն տարի Ապրիլի 24-ին Գերմանիան քննություն է հանձնում: Անցյալի եւ ներկայի մի քանի ցեղասպանությունների ոճրագործն ու մեղսակիցը նոր եռանդով է հեգնում տնտեսապես տկար պետություններին, ուրանալով ուրանում Զոհերին, վերաշարադրում ի՛ր անփառունակ պատմությունը: 2016 թվականի հունիսի 2-ին Հայոց ցեղասպանության ճանաչման բանաձեւից հետո, որ կառավարության համար պարտադիր բնույթ չէր սահմանում, ԳԴՀ տարեցտարի ավելի է մոռանում եւ մոռացնել տալիս գերմանացիների նախընտրած ձեւակերպմամբ՝ «համապատասխանատվության» մասին: Քրիստոնյայի համար մի բառեզր կա՝ «մեղսակցություն»: Այս բառը Գերմանիայում հիշում են, երբ որեւէ երկիր ՌԴ-ին սատարում է:
Գերմանիայի ուրացումը հստակ նշաններ ունի՝ սկսվում է այդ երկրի նախագահ, մասնագիտությամբ իրավաբան Ֆրանկ Վալտեր Շթայնմայերից: Նա հաստատակամ է՝ 2015-16-ին էլ դեմ է եղել Հայոց ցեղասպանության ճանաչմանը, երբեւէ փոփոխություն չենք նկատել նրա դիրքորոշման մեջ, ավելին՝ 2024-ի ապրիլի 24-ին նա Անկարայում էր, եռօրյա այցի վերջին օրը սեղմում էր ձեռքը Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի, որ նույն օրվա ուղերձով սպառնում էր հայերին, Հայաստանին: Գերմանական ռադիոն նույն օրն առավոտյան եթերում հաղորդեց, թե Միջազգային համաներում( Amnesty international) կազմակերպության 2023-24 տարեկան զեկույցի համաձայն, աշխարհում աճել է վայրագ, բիրտ ուժի կիրառումը՝ հիշատակելով 3 օրինակ՝ Իսրայել- Պաղեստին, Ուկրաինա- ՌԴ, Սուդան: Ոչ մի խոսք Արցախի, Ադրբեջանի մասին:
Առավոտյան ստուգեցի դաշնության պաշտոնյաների, քաղաքական գործիչների սոցցանցային գրառումները: Անցյալ տարվա լռությունն էր. Միայն Բունդեսթագի արտաքին հարաբերությունների հանձնախմբի նախագահ Միշայել Ռոթն էր գրառում արել X-ի հարթակում (հաջորդող օրերին մի քանիսն էլ մի տող գրեցին):
Ապրիլի 24-ին նախորդող եւ հաջորդող օրերին Գերմանիայի տարբեր քաղաքներում գերմանահայ համայնքը հիշատակի երեկոներ, ոգեկոչման արարողություններ է կազմակերպում: Այս տարի էլ հիշողության ավանդույթը շարունակվեց: Սակայն նկատելի է, որ տարբեր քաղաքներում գերմանացի հրավիրյալ բանախոսները տեղական կառավարման մարմինների ցածրակարգ պաշտոնյաներ են, որ հաճախ նախորդ տարիներին գրած ելույթի պատրաստի տեքստն են կարդում… էլ ունկնդրել չի լինում…«Այլեւս երբեք-ը հիմա է» նախադասությունն էլ թե՛ հրեաներին, թե՛ հայերին են ուղղում, հետո հավելում ժողովրդավարության աղը՝ ինքնաքննադատության մի քանի բյուրեղ, թե «դժբախտաբար ԼՂ-ի շրջափակման, այնուհետ հայերի արտաքսման հարցին մեդիան նվազ ուշադրություն է հատկացրել»… ու փորձում ազատագրել իրենց, արդարացնել իրենց լռությունը: Պաշտոնյային մեդիա՞ն է շարժում: Ուրեմն Ադրբեջանի մասին մարտի 6-ին գերմանական ARD-ի հեռասփռած «Անդունդի եզրին» հետաքննական ֆիլմը, որ ցուցադրվել է ամենադիտարժան ժամին՝ 20.15-ին, դրանից առաջ եւ հետո նաեւ գերմանական Բունդեսթագում, ինչո՞ւ գոնե բարոյապես չի ճնշել այնքան, որ սոցիալ-դեմոկրատ պատգամավոր Ֆրանկ Շվաբեին «Ադրբեջանի պետության թշնամի» որակած Ալիեւին ապրիլի 26-ին Շվաբեի կուսակից կանցլերը չհյուրընկալի Բեռլինում:
Կռահելի չէ՞, որ Գերմանիայի ուրացման երկրորդ խորհրդանիշը դաշնային կանցլերն է՝ Օլաֆ Շոլցը: 2020-ի պատերազմից հետո, Արցախի շրջափակման, հայության բռնագաղթի, Հայաստանի վրա հարձակման, ՀՀ 200 քկմը բռնազավթած, հայ գերյալներին Բաքվի բանտում անարգող, ՀՀ-ն Արեւմտյան Ադրբեջան սահմանող Ալիեւի արյունոտ ձեռքը Շոլցը սեղմում է, ուրեմն փոխանցում նաեւ, թե արդարացնում է ագրեսիան, հայերին «շների նման հալածելու» Բաքվի ֆաշիստի հետեւողական քաղաքականությունը…իմ դեմ փակ դուռ չկա, հոխորտում է Ալիեւը:
Ապրիլի 24-ին Մայնի Ֆրանկֆուրտի սուրբ Պողոսի տաճարում ժամը 19.15-ին հրավիրված հիշատակի գլխավոր երեկոյին գլխավոր բանախոս Լուիս Մորենո Օքամփոն բացեց մի դուռ, որ Գերմանիան ճանաչում է…Նյուրնբերգից:
Եւ երբ մասնագիտությամբ իրավաբան կանցլեր Շոլցը ապրիլի 26-ին սեղմում էր Ալիեւի ձեռքը, իսկ մասնագիտությամբ իրավաբան Կանաչների կուսակցության ներկայացուցիչ ԳԴՀ արտգործնախարար Աննալենա Բերբոքը (երրորդ ուրացողը) նույն օրը Ալիեւին ողջունելով հայտարարում, թե «COP29 -ը Բաքվում անցկացնելը դիտարկում է որպես Հարավային Կովկասում լավ ապագայի հնարավորություն», տեղյակ էին, որ սուրբ Պողոսի տաճարում հնչել է նախազգուշացումը՝ « 109 տարի հետո, Հոլոքոսթից եւ 1948-ի Ցեղասպանության կոնվենցիայից հետո, Գերմանիայի կառավարությունը, որպես կոնվենցիան ճանաչած կողմ, իրավական պարտականություն ունի կանխելու ցեղասպանությունը: ԼՂ հայերին անվտանգ վերադարձի երաշխիք պիտի տրվի, իսկ նրանց բանտված առաջնորդներին՝ ազատարձակում Բաքվի բանտից», ինչպես իր ելույթում զգուշացրեց Հաագայի Արդարադատության միջազգային դատարանի նախկին գլխավոր դատախազ Մորենո Օքամփոն:
«Ալիեւին եւ Ադրբեջանին Գերմանիայի հատկացրած ցանկացած օգնություն կարող է դիտվել՝ որպես ցեղասպանության մեղսակցություն», ասաց Մորենո Օքամփոն:
Նրա այդ օրվա ճառը մի բանալի է, որ դուռ է բացում՝ արդարության հույսի: Եւ ոչ միայն՝ նաեւ արդարադատության հաստատման, որ մեզանից հավաքական, տեւական ջանք է պահանջում:
Մարդու իրավունքների միջազգային ընկերակցությունը ցեղասպան Ալիեւի դեմ հայց է ներկայացրել ՄՔԴ:
Կանդրադառնանք:
ԱՆԱՀԻՏ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ
Մայնի Ֆրանկֆուրտ
