Ռուսական «Մոսկովսկի կոմսոմոլեց» լրատվականի ապրիլի 13-ի այս հրապարակումը թարգմանաբար ներկայացնում ենք կրճատումներով:
Ապրիլի 12-ին Էջմիածնում, Հայաստանի թեմերի երիտասարդ ուխտավորների հետ հանդիպման ժամանակ Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գարեգին Երկրորդը հայտարարեց երկրի իշխանությունների կողմից եկեղեցու վրա աննախադեպ ճնշումների մասին: Նա հակասահմանադրական անվանեց Եկեղեցու բարեփոխման «Քաղաքացիական պայմանագրի» պլանները, որոնք իշխող կուսակցությունը ներառել է իր նախընտրական ծրագրում: Հրապարակված փաստաթղթում առաջարկվում է Հայ Առաքելական եկեղեցու ներկայիս ղեկավարի հեռացում, տեղապահի ընտրություն, նոր կանոնադրության ընդունում եւ նոր Կաթողիկոսի ընտրություն:
…Փաշինյանի կառավարության առճակատումը Հայ Առաքելական եկեղեցու հետ մտնում է նոր փուլ: Արդյոք նախկինում եղե՞լ են նախադեպեր, որ որեւէ քաղաքական կուսակցություն եկեղեցու պառակտման պլաններ մտցնի իր նախընտրական ծրագրում: Մենք այս թեման քննարկեցինք ԱՊՀ երկրների ինստիտուտի Ռուս ուղղափառ եկեղեցու հետ կապերի բաժնի ղեկավար Կիրիլ Ֆրոլովի հետ:
– Կուսակցության ծրագրում եկեղեցու պառակտում ներառելը իսկապես ինչ-որ նոր բան է, աննախադեպ իրողություն, համաշխարհային պրակտիկայում նման բան չկա, – կարծում է փորձագետը:- Այստեղ Փաշինյանը գերազանցել է անգամ Զելենսկուն: Զելենսկին իր «Ժողովրդի ծառա» կուսակցության ծրագրերում եկեղեցու պառակտում չի ներառել, չնայած նա ստեղծում է այն՝ հետեւելով Պորոշենկոյին… Ես տեսնում եմ միայն մեկ պատմական նմանադեպ: Փաշինյանը գնում է Լենինի եւ Տրոցկու հետքերով, որոնք կազմակերպեցին պատրիարք Տիխոնի հեռացման եւ Ռուս ուղղափառ եկեղեցու ղեկավարության փոփոխության նորացումային պառակտումը: Փաշինյանն այժմ նման «նորացումային» պառակտում է անում Հայ Առաքելական եկեղեցում: Մեթոդներն էլի նույնն են: Հարցն այն է, թե արդյո՞ք այս համարը կանցնի:
– Դուք ի՞նչ եք կարծում, կանցնի՞:
– Ամեն ինչ կախված է Հայ Առաքելական եկեղեցուց ու հավատացյալներից: Որովհետեւ այս տեսակի ճնշումը միշտ մոբիլիզացնում է կողմնակիցներին: Հիշենք, որ պատրիարք Տիխոնը, ինչքան էլ ուժեղ էր բոլշեւիկների ճնշումը, չնայած բոլոր հալածանքներին, կանգուն մնաց: Հիշեցնեմ նաեւ, որ Ռուս ուղղափառ եկեղեցու նորացումային պառակտումը 1920-ականներին պաշտպանվել էր Կոստանդնուպոլսի պատրիարքության կողմից: Եթե Գարեգին Բ-ն այժմ զինվի Սուրբ պատրիարք Տիխոնի փորձով, այդպիսի պառակտման դեմ Ռուս եկեղեցու պայքարի փորձով, նա կհաղթի: Բայց այն, ինչ արել է Փաշինյանը՝ պառակտման պլանները ներառելով իր կուսակցության նախընտրական ծրագրում, նման բան նույնիսկ բոլշեւիկները չեն արել: Նրանք ունեին միայն աթեիզմի ընդհանուր գաղափարներ: Այո, պառակտումներ ստեղծելու պրակտիկա նրանք ունեին, բայց դա չէր ներառվում կուսակցության ծրագրում: ՀամԿ(բ)Կ ծրագրերում գրառվում էր միայն աթեիզմը, այլ ոչ թե եկեղեցական պառակտում ստեղծելը:Թարգմանեց
Գ. ՄԿՐՏՉՅԱՆԸ
