Պրոթեզ տալ չի նշանակում բուժել…
-Դե, վերքը լավացել է, դուք միանգամայն աշխատունակ եք:
-Մերը վերք չի, բացակայող վերջույթ է…
Փորձաքննիչ բժիշկը 44-օրյա պատերազմի մասնակից, լեյտենանտ Արամ Քալանթարյանի հաշմանդամության կարգը որոշելիս այդպես էլ չի կարողացել բացատրել, թե ինչպես է մի վերջույթ կորցրած անձնավորության կարգավիճակը հավասարեցրել խրոնիկական ճնշում ունեցող անձի կարգավիճակին:
Արամը պատերազմական գործողությունների ընթացքում վիրավորվել է, զրկվել մեկ ոտքից, սկզբում ստացել է 2-րդ կարգի ընդհանուր հաշմանդամության, ապա` զինհաշմանդամի կարգավիճակ, որի համար Զինծառայողների ապահովագրության հիմնադրամից նշանակվել է հատուցում ամսական 200.000 դրամի չափով: Այժմ նրա հաշմանդամության խումբն իջեցրել են երրորդի եւ զրկել հատուցումից:
«Մեկ տարում իմ առողջական վիճակի մեջ ոչինչ չի փոխվել: Հաշվի չեն առնում, որ չնայած շարժունակություն ապահովող պրոթեզի առկայությանը, վերջույթից զրկված անձինք զգալի սահմանափակումներ ունեն ինչպես կենցաղում, այնպես էլ հասարակական վայրերում, ինչպես նաեւ այն փաստը, որ պրոթեզները նախատեսված չեն մշտական կրման համար, ասում են՝ պրոթեզ ենք տվել, գնացեք աշխատեք»,- ասում է Արամը:
2022 թվականի փետրվարի 1-ից մինչ օրս իրականացվել է 44-օրյա պատերազմի հետեւանքով հաշմանդամություն ձեռք բերած շուրջ 553 անձի բժշկասոցիալական փորձաքննություն: Վերափորձաքննության արդյունքում 2-րդ խմբից 1-ին խումբ բարձրացվել է 1 անձի հաշմանդամությունը, 2-րդ խմբի 79 անձի մոտ կարգի փոփոխություն չի եղել: 2-րդ խմբից 3-րդ խումբ է իջեցվել 94 անձ, իսկ 3-րդ խմբի հաշմանդամություն է սահմանվել 314 անձի մոտ: Հաշմանդամ չի ճանաչվել 159 անձ:
Մատաղիսում ռմբակոծությունից ձեռքը կորցրած Վլադ Վարդանյանի հաշմանդամության երկրորդ կարգը մի քանի ամիս առաջ երրորդ է դարձել: Վստահ է, որ կարգն իջեցրել են հիմնադրամի գումարից իրեն զրկելու համար: Նա վստահ է, որ փորձաքննություն իրականացնող մարմինը ճիշտ գնահատում չի իրականացրել.
«Ձեռքի պրոթեզը ձեռք չէ: Պրոթեզը ինչքան էլ լինի ֆունկցիոնալ, ինչքան էլ այն գերժամանակակից լինի, նորագույն տեխնոլոգիաներով լինի, բնական ձեռքի ֆունկցիոնալությանը չի կարող լիարժեք փոխարինել»:
Զինվորի տան իրավաբան Լիլիթ Նալբանդյանն այժմ մի քանի հայցադիմումներ է ներկայացրել: Նրա խոսքով` վիճելի է, երբ նշվում է, թե անձը հարմարվել է պրոթեզին կամ անձի ֆունկցիոնալությունն ինչ-որ չափով բարելավվել է:
«Մենք ունենք իրավական բաց եւ իրավական նորմերը յուրովի մեկնաբանելու խնդիր: Այս օրենսդրական բացերը պետք է լուծվեն համակարգային մոտեցմամբ»:
2022 թվականի փետրվարի 1-ից մինչ օրս իրականացվել է պատերազմին մասնակցած 77 անձի բողոքարկման եւ հսկողական կարգով բժշկասոցիալական վերափորձաքննություն, որի արդյունքների մասին նախարարությունն այլ մանրամասներ չի հայտնել:
Մարդիկ, որոնք իրենց առողջությունը զոհաբերել են հանուն վիրավոր հայրենիքի պաշտպանության, զգում են իրենց անտեսված, այդ նույն պետության կողմից:
ՀԱՍՄԻԿ ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
