Գիրք Շիրակի զբոսաշրջային ներուժի մասին

Շիրակի մարզում ու իր երբեմնի արդյունաբերական համալիրից զրկված մարզկենտրոն Գյումրիում այսօր տնտեսության մի կարեւոր ոլորտ է դառնում աշխուժացում ապրող զբոսաշրջությունը: Վերջինս այստեղ, ինչպես ամբողջ Հայաստանում, նախկինում էլ իր տեղն ուներ, այն տարբերությամբ սակայն, որ «հայրաքաղաքի»  տնտեսությունում առաջատար չէր: Մինչդեռ Գյումրին որպես քաղաք հիմնականում նյութական արդյունք ստեղծողից այժմ ավելի շատ վերածվում է ծառայություն մատուցողի:

   Իսկ մարզի ու քաղաքի զբոսաշրջային ներուժը բավական հարուստ է: Այն հանգամանալից ներկայացված է վերջերս լույս ընծայված «Շիրակի զբոսաշրջային ռեսուրսները» ծավալուն՝ 320 էջանոց գրքում (հեղինակներ՝ Լեւոն Մարտիրոսյան, Վարդիթեր Աբրահամյան, Ռուդոլֆ Սարգսյան): Ինչպես նշված է հրատարակության կարճ հանձնարարականում, նման հետազոտություն ընթերցողին ներկայացվում է առաջին անգամ: Աշխատությունում տրված են մարզի ռեկրեացիոն-զբոսաշրջային ռեսուրսների տեղաբաշխման առանձնահատկությունները եւ դրանց օգտագործման հնարավորությունները:

Զբոսաշրջային ռեսուրս ասելով նկատի են առնվում բնության, պատմության, սոցիալ-մշակութային օբյեկտները, այլ կերպ ասած՝ բնության եւ մարդածին բոլոր այն համալիրները, որոնք ունեն որոշակի գրավչություն եւ կարող են հետաքրքրել զբոսաշրջիկներին: Սրա հետ կապված է նաեւ ռեկրեացիոն ներուժի հասկացությունը: Ռեկրեացիան (լատիներեն recreatio` հանգիստ, առողջացում) բնության մեջ հանգստի կամ զբոսաշրջային ուղղություններով տեսարժան վայրեր այցելելու եղանակով մարդկանց առողջության եւ աշխատունակության վերականգնումն է: Շիրակի մարզի զբոսաշրջային եւ ռեկրեացիոն առավել հայտնի հուշարձանների թվում են Արագած լեռնազանգվածը, Ախուրյան գետի հովիտը, Ախուրյանի ջրամբարը, «Արփի լիճ» ազգային պարկն իր բնական կենսաբազմազանությամբ, Մարմաշենի, Հառիճի վանական համալիրները, Երերույքի տաճարը, Լմբատավանքը, ընդհանուր առմամբ նման մեծ ներուժ ունեն մարզի տարածքի երկրաբանական ձեւերն ու ռելիեֆը, կլիմայական պայմանները, ջրերը (այդ թվում՝ չօգտագործվող հանքային աղբյուրները), առավել հայտնի պատմական բնակավայրերը, մեծաթիվ այլ  պատմամշակութային, ներառյալ՝ հնագիտական հուշարձանները եւ այլն: Առանձին հետաքրքրություն է ներկայացնում Գյումրի քաղաքը հատկապես իր պատմական միջուկով եւ այլ գրավչություններով:

Այս ամենից բացի ուսումնասիրությունում անդրադարձ է կատարվել նաեւ այնպիսի հարցերի, ինչպիսիք են աշխարհագրության տեղը եւ դերը զբոսաշրջության համակարգում, զբոսաշրջության ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա, դրա հեռանկարները Շիրակի մարզում: Զետեղված են մեծ թվով տեղեկատու աղյուսակ-հավելվածներ, օգտագործված եռալեզու հարուստ գրականության ցանկ:

Գիրքը նախատեսված է ընթերցող լայն շրջանների, զբոսաշրջության ոլորտի աշխատողների եւ զբոսավարների համար: Այն օգտակար կլինի աշխարհագետների, բնապահպանների, ուսանողների եւ այլ բնագավառների մասնագետների համար: Գիտական մակարդակով գրված աշխատությունը հրատարակության է երաշխավորվել Շիրակի պետական համալսարանի գիտխորհրդի կողմից: 

ԳԵՂԱՄ ՄԿՐՏՉՅԱՆ

Գյումրի