| Ստեփան ՊԱՊԻԿՅԱՆ, Հայկական էներգետիկական ակադեմիայի հիմնադիր նախագահ, տեխնիկական գիտությունների թեկնածու«Երեւանի էներգետիկան» վերտառությամբ գիտական մենագրությունս ամբողջականացնելու առիթով այցելեցի Երեւանի Հրազդանի կիրճում գտնվող հիդրոէլեկտրակայանի տարածք: Այստեղ դեռեւս 1926թ շահագործման հանձնվեց առաջին հզոր հիդրոէլեկտրակայանը ԱԹամանյանի ղեկավարությամբ: Ի դեպ, ՀԷԿ-ի շենքը պահպանված է, սակայն որպես էլեկտրակայան չի աշխատում: Նրա հարեւանությամբ ներկայումս գտնվում է Երեւանի ՀԷԿ-ը, որը կառուցվել եւ շահագործման է հանձնվել 1962թ: Այստեղ շահագործվող տուրբինները փոխվել են: Տեղադրվել են նոր տեխնոլոգիաներով պատրաստված հիդրոագրեգատներ: Նրանք աշխատում են բարձր արդյունավետությամբ:Հարկ է նշել,որ այս տարածքը Երեւանի պատմական վայրերից է: Չէ որ դեռեւս 100 տարի առաջ այս վայրում աշխատել են Երեւանի ջրաղացները:Նրանց տեղում 1907թ կառուցվեց Երեւանի առաջին «Ամպեր» ընկերության հիդրոէլեկտրակայանը: Նրա տեղումՙ 1926թ Նոր ՀԷԿ: Ցավոք, նշված տարածքում ոչ մի ցուցատախտակ գոյություն չունի:Առաջարկում եմ հետեւյալըՙԵրեւանում նախագծել եւ կառուցել ջրաղացների համալիրՙ պահպանելով նրանց բնորոշ որոշ ճարտարապետական լուծումներ: Այսպիսի կառույցները կարող են կամուրջ դառնալ հնի ու նորի միջեւ եւ ունենալ տուրիստական կարեւոր նշանակություն:Ջրաղացների համալիրի կողքին կարելի է ունենալ առանձնացված տարածք,որտեղ կարելի է ցուցադրել ոչ միայն Երեւան քաղաքի ,այլեւ Հայաստանի եւ աշխարհի ջրաղացների վերաբերյալ անհրաժեշտ նյութերՙ նկարներ, մակետներ, գրքույկներ եւ այլն: Այն կարող է դառնալ յուրօրինակ թանգարան ջրաղացների մասին:Կարծում եմ ճիշտ կլիներ, որպեսզի աչքի ընկնող վայրում հայերեն եւ այլ լեզուներով գրել հետեւյալըՙ «Այստեղ ավելի քան հարյուր տարի առաջ աշխատել են Երեւանի ջրաղացները: 1907թ «Ամպեր» ընկերության ՀԷԿ-ը, իսկ 1926թ շահագործվեց Ա. Թամանյանի նախագծով հզոր հիդրոէլեկտրայկայան»:Պարտավոր ենք գոնե այս ձեւով մեր դարավոր մշակույթը ներկայացնել գալիք սերունդներին եւ մեր քաղաքի հյուրերին: Առաջարկությունը իրականություն դարձնելը առանձնապես մեծ ծախսերի հետ կապված չէ: Ներկայումս Երեւան քաղաքում գործող ոչ մի ջրաղաց չկա: Գոնե առայժմ այս ձեւով ներկայացնենք անցյալը:19-րդ դարի 20-ական թվականների վերջին Ռուսական կայսրության այս մարզում գոյություն ունեին 1456 ջրաղաց, 138 դինգ, իսկ Երեւան քաղաքում` 47 ջրաղաց, 6 դինգ: Ջրաղացներն ունեին շատ պարզ կառուցվածք:1892թ. Երեւանում շարք է մտել Ավետովի դինգը` բրինձ մաքրող ջրաղացը: 1910թ. Երեւանում շահագործվել է Կիրիլ Սիլչենկոյի ալրաղացը, որն աշխատել է էլեկտրական էներգիայով: Երեւան քաղաքում 1829/1832թթ. եղել են 23 ջրաղացպան, 1851թ.` 15, 1865թ`. 12, 1879թ` 14: Ինչպես երեւում է բերված թվերից, ջրաղացպան վարպետների թիվը գնալով պակասում է: 1950-ական թվականներին էլեկտրական աղացների երեւան գալու հետ ջրաղացներն աստիճանաբար կորցրեցին իրենց նշանակությունը: 20-րդ դարի սկզբին Երեւանի մեծահարուստ Հաջի Իրզան Զանգվի ափին ունեցել է ջրաղացներ եւ ցանկություն է ունեցել իր ջրաղացների տեղում կառուցելու հիդրոէլեկտրակայան: Էջմիածնի սինոդի տվյալներով 1901թ. Զանգու գետի վրա իրենց պատկանող ջրաղացը բերել է 1000 ռուբլի շահույթ: Ջրաղացի աշխատելու համար կառուցել են նաեւ արհեստական ջրամբարներ: 1808թ. Երեւանում Հրազդան գետի վրա եղել է 9 ջրաղաց: Ջրաղացի կառուցումը եւ շահագործումը թանկ արժեր: Այդ իսկ պատճառով այն ունեին հարուստ մարդիկ միայն: Ջրաղացները եկամտաբեր էին: Հետեւաբար շատ հաճախ նրանք անցնում են խոշոր ֆեոդալական կամ վանքապատկան տնտեսություններին: 1736թ. Էջմիածնի վանքին է պատկանել 10-ը ջրաղաց: Որոշ դեպքերում վանքերին տրվել է ջրաղացի օգուտի մի մասը:Ներկայումս աշխարհում գոյություն ունեցող ջրաղացների քանակը նվազում է: Սակայն դեռ շատ վայրերում կարելի է հանդիպել ջրաղացների: Օրինակՙ Ռուսաստանի Դաշնության Բրյանսկի մարզում: Գործող ջրաղացներ կան նաեւ Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Շվեդիայում: Իսկ Հոլանդիայում պահպանվել են տասնյակ հողմային աղացներ, հիմնականում տուրիստական նպատակների համար: Օրինակՙ Կիրխբերգ գյուղում:Այստեղ ոչ միայն կարելի է տեսնել ,թե ինչպես էին հին դարերում ալյուր ստանում, այլեւ ջրաղացի երկրորդ հարկում գոյություն ունի հնամենի գյուղատնտեսական իրերի թանգարան: Ընդ որում, այստեղից այցելուն կարող է տանել իր հետ ինչ-որ նմուշ:Երեւանի քաղաքապետարանը եւ շահագրգիռ բոլոր կազմակերպություններն ու անձինք կարող են իրենց լուման ունենալ այս կարեւոր միջոցառման իրականացմանը:Առավել եւս, որ շուտով նշելու ենք Երեւան քաղաքի հիմնադրման 2801-ամյա հոբելյանը:Նկար 1. Ջրաղացներ Զանգվի ձորում, Երեւան, 1921թվական |
Wildberries-ը նվազեցնում է միջնորդավճարը այն վաճառողների համար, ովքեր ապահովում են արագ առաքում մինչև գնորդ
ԱՐԺԵՎՈՐԵՆՔ ԱՆՑՅԱԼԸ
Լրահոս
Ալիևը բացահայտ ուրախանում է Սամվել Կարապետյանի տնային կալանքով. Ռոբերտ Ամստերդամ
Ուշագրավ է, որ Իլհամ Ալիևը Բաքվում բացահայտ ուրախանում է Երևանում իմ վստահորդ Սամվել Կարապետյանի տնային կալանքով։ Ինչո՞ւ են Բաքվի և...
Լավրովը կայցելի Իրան. Իրանի ԱԳՆ խոսնակ
Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը պլանավորում է այցելել Իրան. հայտարարել է Իրանի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Էսմայիլ Բաղային։ «Ռուսաստանի...
Տուրիստները խնդրում են, որ գոնե իրենց համար բացենք գործարանը, բայց բոլորին ստիպված մերժում ենք. կոնյակի գործարանի զբոսավար
Երկուշաբթի օրվանից բավականին մեծաթիվ խմբեր ենք ունեցել գրանցված, բայց անգամ չենք կարողացել ասել, որ գործարանը փակ է, և չենք կարող...
Առանց աշխատելու ո՞նց ենք պահելու մեր ընտանիքները. թող բացեն գործարանը. «Երևանի Արարատ կոնյակի-գինու-օղու կոմբինատի» աշխատակից
Մի շաբաթից ավելի է՝ պարապուրդի մեջ ենք, ոչ մի պատասխան չունենք։ Գլխավոր տնօրենը չի կարողանում պատասխանել՝ սա ինչքան է տևելու,...
Փաշինյանին «անհարմար» հարց տված մանկաբարձ-գինեկոլոգին աշխատանքից ազատեցին. 21 տարի այդ հաստիքն ունեին, հիմա չունեն
Փաստաբան Տաթև Սողոյանը հայտնում է, որ նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ՝ մայիսի 18-ին, Արաբկիր վարչական շրջանում Փաշինյանին մոտեցած, 44-օրյա պատերազմում անհետ կորածների...
Այո՛, աջակցում ենք պարոն Ծառուկյանին, ամեն րոպե իր կողքին ենք. ակցիայի մասնակից
«Երևանի Արարատ կոնյակի-գինու-օղու կոմբինատի» աշխատակիցներից մեկը, որն այսօր մասնակցում էր բողոքի ակցիային, լրագրողների հետ զրույցում հիշեցրեց՝ արտադրությունն արդեն մեկ շաբաթից...
“Վահան Թեքեյան” Սոցիալ-Մշակութային Հիմնադրամ
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են։ Կայքի նյութերը տարածելիս հղումը կայքին պարտադիր է։©2026 «ԱԶԳ» վերլուծական