Երուսաղեմը Իսրայելի մայրաքաղաք ճանաչելու եւ ԱՄՆ դեսպանությունը այնտեղ տեղափոխելու Դոնալդ Թրամփի որոշման ֆոնի վրա Իսրայելի քննդադատությամբ հանդես գալովՙ Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը փորձում է ներկայանալ որպես իսլամական աշխարհի առաջնորդ: Բայց իրականում նա հետապնդում է միանգամայն այլ նպատակներ, կարծում է գերմանական DieWelt թերթի մեկնաբան Բորիս Կալնոկին :
«Երուսաղեմը կարմիր գիծ է մահմեդականների համար», հայտարարեց Էրդողանը Թրամփի որոշման հրապարակումից հետո: Տարածաշրջանի մահմեդականների համար եկել է վճռականորեն գործելու ժամանակը, վստահ է Էրդողանը :
Նրա ռուս պաշտոնակից Վլադիմիր Պուտինը Անկարա կատարած այցելության ժամանակ Վաշինգտոնի որոշումն անվանեց տարածաշրջանն ապակայունացնող գործոն: Իսլամական համագործակցության կազմակերպության Անկարայի գագաթաժողովում եւս Էրդողանը հանդես եկավ Իսրայելի քննադատությամբՙ նրան անվանելով ահաբեկչական պետություն, որը Երուսաղեմը դարձնում է մահմեդականների բանտ: Էրդողանի խոսքերով, «նրանք, ովքեր կարծում են, թե իրենք հրեական պետություն են ստեղծել, վաղը չեն գտնի մի ծառ, որի հետեւում կկարողանային թաքնվել»:
Սակայն Իսրայելին Էրդողանի ուղղած սպառնալիքները Իսլամական համագործակցության կազմակերպության շրջանակներում, ամենայն հավանականությամբ, չեն ունենա որեւէ գործնական շարունակություն: Նույնիսկ թուրքական լրատվամիջոցները գրեցին, որ Թրամփի որոշումը նախօրոք համաձայնեցված է եղել Սաուդյան Արաբիայի հետ:
Այնպես է ստացվում, որ Թրամփը զանգահարել է տարածաշրջանի ամենակարեւոր պետության ղեկավարությանը, բայց անտեսել է Թուրքիայի նախագահին, որը համոզված է միջազգային քաղաքական ասպարեզում իր նշանակալիությանը: Հենց միայն տվյալ փաստը շատ բան է ասում Թուրքիայի հանդեպ ԱՄՆ-ի վերաբերմունքի եւ այն բանի մասին, թե Վաշիգտոնն Անկարային ինչպիսի դեր է հատկացնում մերձավորարեւելյան քաղաքականության մեջ:
Վերջին տարիներին Իսրայել-Թուրքիա հարաբերություններ փաստորեն գոյություն չեն ունեցել, գրում է DieWelt թերթը: 2010թ. սկսած Էրդողանը հանդես է գալիս հակաիսրայելական կոշտ հռետորաբանությամբ, որպեսզի յուրատեսակ «թուրքական ընկերակցություն» ստեղծի Մերձավոր Արեւելքումՙ փոխանակ շարունակելու Եվրոմիություն ընդունվելու անպտուղ ջանքերը: Սակայն իսլամական աշխարհի առաջնորդ դառնալու Թուրքիայի ճիգերը ի դերեւ ելան Սիրիայի եւ Լիբիայի քաղաքացիական պատերազմների քաոսում:
Էրդողանի հակաիսրայելական եւ հակաամերիկյան մեծադղորդ հայտարարությունների հետեւում առնվազն մասնակիորեն թաքնված են ներքաղաքական բնույթի պատճառներ: 2019 թվականին Թուրքիայում անցկացվելու են նախագահական ընտրություններ: Հաղթանակի համար Էրդողանը պետք է ստանա քվեների առնվազն 50 տոկոսը, սակայն վերջին ամիսներին նրա վարկանիշը չի անցնում 47 տոկոսից:
Ինչպես ցույց է տալիս նախընտրական վերլուծությունը, ընտրողների 10-20 տոկոսն ասում է, որ Էրդողանն իրենց դուր է գալիս, բայց դուր չի գալիս նրա ստեղծած կառավարման նախագահական համակարգը: Մահմեդականներից շատերի համար կարեւոր են դարձել այնպիսի սկզբունքներ, ինչպիսիք են ժողովրդավարությունը եւ իրավահավասարությունը: Ամենքը չէ, որ ուզում են իբրեւ պետության ղեկավար տեսնել ամենազոր սուլթանի, պարզաբանում է հոդվածագիրը:
Թրամփի որոշումը դատապարտելիս Էրդողանի դրսեւորած կրոնական-քարոզչական տոնը կոչված է ապահովելու նրա ավանդական պահպանողական ընտրազանգվածի պաշտպանությունը, ինչպես նաեւ օգնելու Ազգայնական շարժում կուսակցության համակրանքի ձեռքբերմանը:
