Ամերիկյան ազգային տոնի` Գոհաբանության նախօրերին ամենագործածականը` «թըրքի» (turkey) բառն է եւ դրան առնչվող առտնին հոգսերը, որին մասնակցում է երկրի գրեթե ողջ բնակչություննՙ անկախ ազգային, կրոնական, ռասայական պատկանելությունից: Միակ բառն է ամերիկյան լեզվապաշարում, որն իր աշխարհագրական նշանակությունից բացի, նույն ուղղագրությամբ ու խոսքով վերաբերում է նաեւ խնդրո առարկա թռչունին եւ իր հետ տեղի ունեցող խոհանոցային բոլոր արարողություններին: Ասում են էրդողանին դուր չի գալիս ամեն տարի, նոյեմբերի վերջին հինգշաբթի օրը «թըրքի» սպանդ իրականացնելու ամերիկացիների աճող եռանդը, մանավանդ` թուրք-ամերիկյան ներկայիս լարված քաղաքական մթնոլորտում: Այստեղ գյուլենականների մատը դժվար թե խառը լինի, տոնն ունի մոտ երկուհարյուրամյա ավանդույթ, սակայն երեւույթը լիովին համընկնում է թրքությունը վիրավորելու համար նախատեսված թիվ` 301 հոդվածի դրույթներին, համաձայն որի` եվրոպացիները մեղավոր են այն հանցանքի մեջ, որ գալով Ամերիկա «թուրք» են անվանել հյուսիս- ամերիկյան ծագում ունեցող այդ խոշոր, անհրապույր թռչնին: Էրդողանն ամենաքիչը պահանջելու է Սպիտակ տնից փոխել այդ թռչնի անվան աշխարհագրական կողմնորոշումը «դեպի Հնդկաստան», ինչպես է եվրոպական շատ երկրներում:
Հումորը մի կողմ դնենք եւ պարզենք, թե իրապես ինչպե՞ս է ստացվել, որ այս զուտ ամերիկյան ծագում ունեցող թռչունը ժառանգել է «թուրք» անվանումը: Ամերիկյան կայքն այս փաստի բացատրությամբ վկայակոչում է Կոլումբիայի համալսարանի պրոֆեսոր Մարիո Փեյի կարծիքը, ըստ որի` 1500 ական թվերին, թռչունը Մեծ Բրիտանիա է բերվել Կոստանդնուպոլսից, ուր այն ներկրվել է Ամերիկայից (կարծես, հայի մատը խառն է): Բրիտանացիները կոչել են այն «թուրքի աքլոր», ինչը հետագայում կրճատվելով դարձել է` «թըրքի» (turkey): Հետո պիլիգրիմները գալով Ամերիկա ցամաքամասՙ այդ անունը տեղայնացրել են, Մասաչուսեթսի անտառներում հանդիպելով իրենց արդեն ծանոթ թռչնին: Նույնիսկ Շեքսպիրն է հիշատակել իր «Տասներկուերորդ գիշեր» պիեսում (81-րդ էջ) «թըրքի աքլորի» մասին, ինչը վկայում է այդ տերմինի լայն ժողովրդայնության մասին Անգլիայում:
Նշենք, որ նույն Թուրքիայում «թըրքին», իհարկե, կոչվում էՙ «Hindi» (հնդկահավ), նույնն է եվրոպական շատ երկրներում: Սա էլ բացատրվում է այն վարկածով, որ Կոլումբոսը ցանկացել է գտնել Հնդկաստանը եւ տեսնելով վայրի թռչնին իր էկզոտիկ արտաքինով, հուսադրվել է որ, այնուամենայնիվ, հայտնաբերել է Հնդկաստանը: Ի դեպ, ամերիկացիներն էլ գոհ չեն իրերի այսպիսի վիճակից: Դուրս է գալիս, որ իրենց սիրված թռչունը` “turkey” է, “Hindi”, Peru bird (պորտուգալերեն), Dutch chicken (մալայերեն), բայց ոչ ամերիկացի ու չունի ամերիկյան «ծննդական»:
Սակայն այս պատմության մեջ թուրքերի համար շահեկան մի բան կա, այն է` «թըրքի պարդոնը»: Սպիտակ տան դարավոր ավանդույթն է, որ Գոհաբանության տոնից մեկ օր առաջ ԱՄՆ նախագահը գթասրտորեն խնայի խոհանոց ուղարկվող երեք «թըրքի»- ներից երկուսի կյանքը: Այս ավանդույթը պահպանում են ամերիկյան բոլոր նախագահները, Լինքոլնից սկսած մինչեւ Թրամփ: Ու ինչ էլ որ անեն թուրքերը` Վաշինգտոնում ծեծեն ամերիկացի ցուցարարներին, բանտ նետեն Ամերիկայի քաղաքացիներին, խախտեն դաշնակցային հարաբերությունները, միեւնույնն է` «թըրքի» նկատմամբ միշտ գործում է ԱՄՆ նախագահական Pardon-ը:
Սրանից էլ լավ բա՞ն:
