Միջազգային օլիմպիական կոմիտեն (ՄՕԿ) հունիսի 21-ին Լոզանում որոշեց Ռուսաստանի անխտիր բոլոր թեթեւատլետներին չզրկել Ռիոյի օլիմպիադային մասնակցելու հնարավորությունից, բայց ուժի մեջ թողեց Թեթեւատլետիկական ֆեդերացիաների միջազգային ընկերակցության (IAAF) ավելի վաղ ընդունած որոշումը, որով արգելվում է ՌԴ թեթեւատլետիկական պատվիրակության մասնակցությունը խաղերին: Սա պատմության մեջ առաջին դեպքն է, երբ դոպինգի (խթանիչի) օգտագործման պատրվակով մի ամբողջ պատվիրակություն զրկվում է օլիմպիադային մասնակցելու հնարավորությունից, հայտարարել է Օլիմպիադաների պատմաբանների միջազգային ընկերության նախագահ Դեյվիդ Վալլեչինսկին ամերիկյան «Foreign Policy» պարբերականին տված հարցազրույցում:
ԱՄՆ լրատվամիջոցները փաստորեն միահամուռ կերպով հավանություն են տալիս IAAF-ի որոշմանը: Խոշոր թերթերից միայն «USA Today»-ն է, որ իր ծավալուն հրապարակման մեջ բերում է Ռիոյի օլիմպիադային Ռուսաստանի մասնակցության «թեր» եւ «դեմ» փաստարկներ: Թերթը գրում է, որ մոլորակի ամենամեծ երկիրը մեղադրվում է տասնամյակի խոշորագույն դոպինգային սկանդալի մեջ, ներառյալ համատարած խաբեությունը ամենաթանկ օլիմպիադայում: «Խթանիչների մասին ազդարարած երեք անձինք սարսափահար փախել են երկրից, իսկ փետրվարին երկու նախկին հակադոպինգային պաշտոնյաների մահը միայն խորացրեց վախի մթնոլորտը», նշում է թերթը:
Ռուսաստանցի թեթեւատլետներին օլիմպիադայից չզրկելու օգտին բերվում է այն փաստարկը, որ խթանիչներ օգտագործում են նաեւ ուրիշ երկրների (այդ թվում ԱՄՆ-ի) բազմաթիվ մարզիկներ:
«USA Today»-ը ընդգծում է, որ այս տարի ամերիկացի օլիմպիականների մեջ են անցյալում դոպինգի համար պատժված արագավազորդներ Թայսոն Գրեյը եւ Ջաստին Գեթլինը: Ինչ վերաբերում է հեծանվորդ Լենս Արմստրոնգին, նա դոպինգի պատճառով ցմահ արտաքսված է սպորտից:
Ռուսաստանցի մարզիկներին օլիմպիադա չթողնելու փաստարկն այն է, որ Արմստրոնգը չուներ ՀԴԲ-ում եւ ԿՀՎ-ում աշխատող հովանավորներ, որոնք «կփոխեին մեզի նմուշներըՙ արգելված դեղերի օգտագործման պատճառով չբռնվելու համար, ինչպես թերեւս անում էին ՌԴ պետանվտանգության մարմինները Սոչիի օլիմպիադայում»:
ՄՕԿ-ի նախկին փոխնախագահ Դիկ Փաունդի խոսքերովՙ Ռուսաստանին զիջում անելը կմեկնաբանվի որպես զիջում նրա մեծությանն ու հզորությանը, ինչը կստեղծի անպատժելիության զգացում եւ կվնասի օլիմպիական շարժմանը եւ թեթեւ ատլետիկային:
«Նյու Յորք թայմսը» գրում է, որ օլիմպիադայի արգելքը հավանաբար կտարածվի ռուսաստանցի ոչ բոլոր մարզիկների վրա: Թերթը հիշեցնում է, որ դոպինգային խաբեությունները մերկացնողներից մեկըՙ վազորդուհի Յուլիա Ռուսանովան, հեռացել է Ռուսաստանից եւ այժմ ապրում է ԱՄՆ-ում: Նա միջնորդել է, որպեսզի օլիմպիադային մասնակցի «չեզոք թիմի» կազմում, այսինքն օլիմպիական դրոշի ներքո:
«Ուոլ Սթրիթ ջոռնըլ» թերթը նշում է, որ ռուսաստանցի թեթեւատլետների ստացած մերժումը «աննախադեպ է օլիմպիական շարժման պատմության մեջ, որն անցյալում խուսափում էր դոպինգային խախտումների համար կոլեկտիվ պատասխանատվության ենթարկելուց»: Թերթը ընդգծում է, որ պայծառ սկանդալը երկընտրանքի առջեւ է կանգնեցնում նախագահ Պուտինին. ՌԴ թեթեւատլետների մասնակցության արգելքի պահպանման դեպքում արժե՞ արդյոք առհասարակ մասնակցել Ռիոյի օլիմպիադային: Նման տարբերակը լրջորեն կվնասեր միջազգային սպորտում Ռուսաստանի վարկի վերականգնմանն ուղղված պուտինյան ուղեգծին: Ադ դեպքում էլ ավելի կդժվարանար Ռուսաստանում միջազգային խոշոր մրցաշարերի, մասնավորապես 2018 թ. աշխարհի առաջնության անցկացումը:
Ո՞ւմ է ձեռնտու դոպինգային սկանդալը
Անցյալ շաբաթ Համաշխարհային հակադոպինգային գործակալությանՙ WADA-ի հրապարակած զեկուցագրում նշվում է, որ Ռուսաստանում դոպինգային ստուգումների անցկացումն առաջվա պես կապված է դժվարությունների հետ: Փետրվարի կեսից մինչեւ մայիսի կեսը բրիտանացի փորձագետները կատարել են ռուսաստանցի մարզիկների 455 դոպինգային ստուգում: Եվս 736 ստուգումների անցկացումը ձախողվել է:
Պատճառները WADA-ին կասկածելի են թվացել: ՌԴ մարզիկները կամ հայտնում էին սեփական սխալ կոորդինատներ, կամ էլ տալիս էին օտարերկրացիների համար փակ քաղաքների հասցեներ, նշում է BBC-ն: Ուժայինները փորձագետներին սպառնում էին արտաքսել երկրից: Մարզիկները մրցումների ժամանակ զանգվածաբար խույս էին տալիս փորձագետներից:
Զեկուցագրի հրապարակումից հետո բազմաթիվ երկրների մարզիկներ IAAF-ից եւ ՄՕԿ-ից պահանջում էին արգելել ռուսաստանցի մրցակիցների մասնակցությունը օլիմպիական խաղերին: Նման շրջադարձը լրջորեն կազդեր խաղերի արդյունքների վրա, որտեղ իշխում են ՌԴ թեթեւատլետները. ԽՍՀՄ փլուզումից ի վեր նրանք 78 մեդալ են նվաճել:
«Ֆորբս» հանդեսի թղթակից Բրյուս Լին կարծում է, որ ՌԴ թեթեւատլետիկական ֆեդերացիայի նկատմամբ պատժամիջոցի կիրառումը կարող է օգտակար լինել Ռուսաստանի մարզիկների համար: Երբեւէ խթանիչ չընդունած մարզիկները կանցնեն բոլոր ստուգումները եւ կկարողանան հանդես գալ օլիմպիադայումՙ թեկուզեւ չեզոք դրոշի ներքո: Ճնշման պայմաններում խթանիչ ընդունած մարզիկները դա կխոստովանեն եւ ազատ շունչ կքաշեն: Եվ վերջին հաշվով ամենքը կազատվեն այն ահավոր հետեւանքներից, որ կարող են ունենալ խթանիչները մարդկանց առողջության վրա:
Մեր կողմից ավելացնենք, որ այս ամենի մեջ, ինչպես ողջ սպորտում, տիրապետում են նաեւ քաղաքական հաշվարկներըՙ մեկուսացնել Ռուսաստանին տարբեր կողմերից:
