Սիրիայից իր զորքը դուրս բերելու նախագահ Պուտինի որոշումը վստահաբար տխուր հուշեր արթնացրեց հայ ժողովրդի պատմությանը ծանոթ մարդկանց մեջ: Ճիշտ 99 տարի առաջ, հենց այս օրերին, Արեւմտյան Հայաստանից եւ ամբողջ Անդրկովկասից ցարական բանակների անակնկալ հեռացումը ողբերգական հետեւանքներ ունեցավ մեր ժողովրդի համար, որի ցեղասպանությունից փրկված մնացորդացի համար բոլշեւիկյան ՊՏՎՏռ (դեպի տուն) կոչը համազոր էր արյունարբու գազանի դիմաց լքված ու մենակ մնալուն…
Վստահ եմ, սիրիացիներից շատերին ռուսական զինուժի հեռացումը լքվածության նույն զգացողությունը առթեց, հակառակ նախագահ Ասադի վստահեցումներին, թե կառավարական ուժերն ի վիճակի են երկրում խաղաղությունն ու կարգուկանոնը վերահաստատելու: Մարդիկ դժվար թե հավատան այդ պնդումներին, նրանց հնգամյա տառապանքը փորձ ունի, շատ դառը փորձ: Ավելի քան 270 հազար զոհ, դրա տասնապատիկը վիրավոր ու հաշմանդամ, 6,5 միլիոն բռնագաղթված կամ փախստական, տնտեսապես քայքայված, քանդված ենթակառույցներով երկիր, որտեղ մոլեգնում է թալանը, կողոպուտը, ատելությունը: Դժվար է նման բազմատանջ ու բարոյալքված ազգաբնակչությանը հուսադրել:
Մանավանդ որ երկրի շուրջ 60 տոկոսը դեռեւս գտնվում է ահաբեկիչներիՙ «Իսլամական պետություն» կազմակերպության տիրապետության տակ, որը թեեւ վիրավոր ու ինքնամեկուսացած, բայց այնտեղ է դեռ եւ պատրաստ միշտ օգտվելու տարածաշրջանային ու միջազգային հակասություններից եւ թաքուն թե բացահայտ հակամարտություններից: Այնտեղ են նաեւ մյուսՙ չափավոր թե անչափ ընդդիմադիրներըՙ իրենց մեծ ու փոքր պահանջներով: Ու տակավին այնտեղ են հազարավոր ավազակախմբերը եւ ավազակի վերածված հարյուր հազարավոր անհատները, վարձկաններն ու կողոպտիչները:
Այս օրերին բազմաթիվ են Պուտինի անակնկալ քայլի միջազգային մեկնաբանությունները, որոնց անդրադարձել է նաեւ, ներկա համարում, մեր ռազմական մեկնաբանը 7-րդ էջում: Հարկ չեմ համարում անդրադառնալու այդ վերլուծություններին, որոնց իրավացիության ճշգրտումը կկատարվի հետոՙ ըստ դեպքերի հետագա զարգացմանը: Ինչպես ասում ենՙ կյանքը ցույց կտա: Սակայն պետք է հաստատել, ավելի ճիշտՙ վերահաստատել տրիվյալ ճշմարտությունըՙ Ռուսաստանի նախագահը ապահովեց, գոնե այս պահի համար, իր երկրի շահը: Ժնեւյան բանակցություններում Մոսկվայի դիրքը այսուհետեւ լինելու է գերիշխող, եւ հետայսու տարածաշրջանային բոլոր խնդիրներում նրա խոսքը լինելու է վճռական նշանակության:
Ներկա պահին, սակայն, հարցերի հարցը Սիրիա պետության ու սիրիացի ժողովրդի ճակատագիրն է. ի՞նչ է վերապահված այդ երկրինՙ անհետացո՞ւմ, մասնատո՞ւմ, թե՞ վերականգնում: Այդ ճակատագրից է կախված նաեւ, ինչպես միշտ, հարեւան Հորդանանի, Իրաքի եւ առաջին հերթին Լիբանանի ապագան: Այդ եւ նման երկրների ներքին հարցերի լուծումը, ի դժբախտություն տվյալ ժողովուրդների, միշտ էլ ակնկալվում է դրսիցՙ արտաքին միջամտություններից ու որոշումներից: Այդ երկրների ճակատագրից է կախված նաեւ մերձավորարեւելյան մեր գաղթօջախների, ավելի շուտՙ դրանցից մնացած բեկորների ապագան, հետեւաբար, ուղղակի կամ անուղղակի կերպով, մեր երկրի ապագան:
Պահը իսկապես շրջադարձային է:
