ՌՈՄԵՆ ԿՈԶՄՈՅԱՆ
Ճիշտ 50 օր առաջ դժբախտ պատահարի զոհ դարձավ մի հրաշալի անձնավորություն, համեստՙ հետեւաբար շատերին անճանաչ: Նա ավտովթարի հիմար արկածի զոհ գնաց Թաիլանդի մայրաքաղաքում, խոր սգի ու տխրության մատնելով իր հարազատներին եւ ընկերներին, որոնց կարեւոր մի մասըՙ սփյուռքում: Շատ երիտասարդ տարիքից էր նա ընդգրկվել Սփյուռքահայության հետ մշակութային կապի կոմիտեի աշխատակազմում, շնորհիվ անգլերեն լեզվի իր քաջիմացության եւ ջանասիրության: Այդ հանգամանքով էլ նա ուղեկցել էր բազմաթիվ արվեստագետների ու գործիչներիՙ նրանց հայաստանյան այցերի ժամանակ: Այնուհետեւ էլ, մինչեւ իր ողբերգական մահը, զբաղվում էր սփյուռքահայերի հյուրընկալությամբ, որոնց միշտ հիացրել է նրա ճշտապահությունը, պարտաճանաչությունը, նաեւՙ բազմակողմանի զարգացածությունը հատկապես կերպարվեստի բնագավառում:
Աշոտ Շաբոյանի գործընկերն ու երբեմնի ղեկավարը նույն Կոմիտեիցՙ Ռոմեն Կոզմոյանը, մահվան քառասունքի կապակցությամբ խմբագրությանս է հղել հետեւյալ կարճ եւ իմաստալից գրությունը:
Ո՞վ գիտե, որ Վիլյամ Սարոյանի աճյունասափորը Օշին Քեշիշյանի հետ Աշոտ Շաբոյանն է բերել Երեւան: Ո՞վ գիտե, թե Աշոտն է, որ քանդակագործ Խորեն Տեր-Հարությանի աճյունն է հասցրել Հայաստան, իսկ Հնդկաստանից Երեւան ուղեկցել ճանաչված նկարիչ Սարգիս Խաչատրյանի ոչ պակաս հայտնի նկարչուհի տիկնոջՙ Վավա Սարգիսինՙ վերջինիս ու ամուսնու նկարներով:
Վստահ եմ, թե, ինչպես ասում են, մատների վրա հաշված մարդիկ գիտեն վերը գրված փաստերը, որոնք արդեն պատմության մեջ են մտել, իսկ Աշոտի արած շատ աշխատանքներ հիշարժան ու միշտ էլ օրինակելի են եղել:
Ինչ հաշվարկ էր արել Արարիչը, որ տարիներ առաջ գործող Սփյուռքահայության հետ մշակութային կապի կոմիտեի ավագ խորհրդական, երեւանցի մի տղեկի «բաժին» էր տվել աճյուններ, այն էլ ինչպիսի, ոչ միայն հասցնել Հայրենիք, այլեւ գործող կազմակերպիչը լինել նրանց հուղարկավորության:
Ճակատագի՞ր է սա, բա՞խտ, թե նախախնամություն, թող ընթերցողը որոշի, սակայն ինչ անուն էլ այն ունենա, առջեւում գրվելու էՙ անարդարություն:
Արդեն քանի օր է մեր կողքին չէ բացառիկ պարտաճանաչ, հանձնակատար, ազնիվ, անարդարարության դեմ միշտ անհաշտ պայքարող Աշոտը, համեստ ընտանիքի ծնունդ ու անմայր մեծացած Աշոտը, երեք չքնաղ, բարեկիթ ու առինքնող օրիորդների հայրը, օրինակելի ամուսինը, համեստագույն ու անհիշաչար այրը:
Երկար տարիներ է, ինչ Աշոտը շփվում է, աշխատում է Սփյուռքի հետ, որի կողմից ընդունված ու սիրված, փնտրված մեկն էր: Նրա մեծ կորուստը ցավով եմ հայտնում ի սփյուռս, քաջ գիտակցելով, որ նրան ճանաչող յուրաքանչյուր մարդ կհասկանա, թե որքան ծանր է ընտանիքի ու ընկերների վիշտը:
Կարծես գողտրիկ տան մի պատ փլվեց, լուսավոր սենյակի մի դուռ կոտրվեց ու քամի է… քամի …
Շատ կուզենայի եւ պատիվ կլիներ Աշոտի նման մեկի մասին գրել միայն որպես իմ բարեկամ, ընկեր, մտերիմ, գործակից, սակայն հիշելով իր կերպարը, «ես»-ը, «իմ»-ը, «ինձ-ը երբեք առջեւում չդնելու սկզբունքն ու, առավել եւս, հայր ու որդու հասնող հարաբերությունները, չեմ ուզում նրան սեփականացնել ու միայն անձիս վերագրել կորուստը, ուստի, ասում եմ, թե մենք բոլորս կորցրեցինք լավ ընկերոջ ու թանկ բարեկամի:
