Ի՞նչ է ուզում Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի տարում ընդունված Հռչակագրից: Չէ որ առաջին,կամ ինչպես շատերն են վստահ` «միակ ընտրված» նախագահը նման` ազգային նշանակություն ունեցող հարցերը քննարկելու նպատակով ցանկություն է հայտնում հանդիպել գործող նախագահի հետ, այն էլ այն պարագայում, երբ ինքը լուրջ քաղաքական, եւ ոչ միայն ու ոչ այնքան քաղաքական տարաձայնություններ ունի վերջինիս հետ, դա լավ է, բայց, օրինակ ինչո՞ւ ազգային նշանակություն ունեցող այլ հարցերում Տեր-Պետրոսյանը ցանկություն չի հայտնում երկխոսել Սերժ Սարգսյանի հետ, ավելին` հրաժարվում է այդ առաջարկությունից, բայց, ահա, Ցեղասպանության հարցում ինքն է առաջարկում:
Հայաստանում առաջին նախագահական ընտրություններն անցկացվեցին 1991-ին. ընտրված Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը, 1996-ին` վերընտրվելով ՀՀ նախագահի պաշտոնում, հրաժարական տվեց 1998-ին, այսինքն Հայաստանի նախագահը եղավ` 1991-98-ին: Այս 7 տարիների ընթացքում, երբ, ինչպես հիշում ենք, ՀՀ արտաքին քաղաքականության առաջնահերթությունների ցանկում Ցեղասպանության միջազգային ճանաչման գործընթացն ամենեւին էլ ընդգրկված չէր, աշխարհի միայն 6 երկիր է ընդունել Ցեղասպանությունը` տարբեր մակարդակներով: Արգենտինան` Սենատի որոշմամբ, Ռուսաստանը` Դումայի որոշմամբ, Կանադան (Համայնքների պալատ), Հունաստանը (խորհրդարան), ԱՄՆ-ի Ներկայացուցիչների պալատը եւ Լիբանանի Պատգամավորական պալատը:
Այնինչ, Տեր-Պետրոսյանից հետո, այսինքն, երբ Ցեղասպանոթյունը հռչակվեց որպես արտաքին քաղաքականության առաջնահերթություն, մինչեւ այսօր Հայոց ցեղասպանությունն ընդունել են ավելի քան 13 երկիր, մի շարք միջազգային կազմակերպություններ, Հռոմի պապը… Հետեւաբար, կոնկրետ Ցեղասպանության հարցում, թույլ տվեք` գործում, մեր գործերն ավելի լավ են եղել առանց Տեր-Պետրոսյանի, քան նրա ղեկավարությամբ կամ ներկայությամբ:
Ավելին, երեք տարի անընդմեջ ՀՀ առաջին նախագահն անձամբ ապրիլի 24-ին չի լինում Ծիծեռնակաբերդում: Անշուշտ, սա կարող էր լրիվ պատահականություն լինել, բայց խնդիրն այն է, որ ամեն տարի Տեր-Պետրոսյանը չի բարձրանում Ծիծեռնակաբերդ` միեւնույն պատճառաբանությամբ` հիվանդ է: Համաձայնեք, երբ հայ մարդն ամեն տարի ապրիլի 24-ին հիվանդանում է, ուրեմն նա կա՛մ հուզվելու աստւիճան հայրենասեր է, կա՛մ… Դա դուք ասացիք:
Այս համատեքստում, այսինքն այն պարագայում, երբ Տեր-Պետրոսյանի համար Ցեղասպանության հարցը երբեք չի եղել ազգային առաջնահերթություն, առնվազն տարօրինակ է, թե ի՞նչ է նա ուզում Հռչակագրից: Ավելին, առաջարկում է Ցեղասպանության հարցում համազգային տեսակետ ձեւավորել` այդ կապակցությամբ անցկացվելիք քննարկումներով ընդգրկելով մի շարք սփյուռքահայ մտավորականների եւ գործիչների, որոնց, ինչպես նաեւ Սփյուռքում ապրող մեր ողջ հայրենակիցներին, ժամանակին` «նարինջ ուտող» էր կոչում:
Ամեն դեպքում, արժի Ցեղասպանության հարցով լսել ՀՀ առաջին նախագահին` երկու պատճառով. նախ հնարավոր է Տեր-Պետրոսյանն այսօր շատ բան վերաիմաստավորել է, հասկացել, հետեւաբար նրա խորհուրդներն ու ունակությունները կարող են օգտակար լինել: Երկրորդ, եթե Տեր-Պետրոսյանը այս հարցում իր տեսակետները չի փոխել, կարելի է էլի լսել նրան եւ անել հակառակը, որը ճիշտը կլինի:
