Երբ ասում ենք Այնշթայն, միանգամից մտաբերում ենք դեռ դպրոցից հայտնի ՙ Հարաբերականության տեսություն, տարածություն, ժամանակ, սեւ խոռոչ հասկացությունները, իսկ այն, որ հանճարի որդին տառապել է հոգեբուժարանում, որ խնամատարին հանձնված նորածին դուստրը մահացել է վաղաժամ, դրա մասին դասագրքերում տող անգամ չկա:
«Էդուարդ Այնշթայնի անկումը» վերնագիրն է կրում բեսթսելլերների հեղինակ ֆրանսագիր Լաուրենթ Սեկսիկի նոր վեպը, որ հանճարեղ ֆիզիկոս Ալբերտ Այնշթայնի շիզոֆրենիայով տառապող որդուՙ Էդուարդի մասին է: Գերմանական «Շթեռն» հանդեսն իր մայիսվերջյան համարում Քերսթին Հերրնքինդի հեղինակած «Այնշթայնի գաղտնիքը» վերնագրյալ հոդվածում անդրադառնում է գրքի գերմաներեն 336 էջանոց թարգմանությանը:
Երբ 1910-ին Միլեւա Այնշթայնը լույս աշխարհ բերեց Էդուարդին, նրա ամուսինը զբաղված էր այլ նշանակալի գործովՙ Հալեի գիսաստղն առավել կարեւոր էր, քան Ցյուրխիում ծնված լացկան փոքրիկը, գրում է հեղինակըՙ Էդուարդի դառնությունը նկարագրելով ու ընթերցողին փոխանցելով:Հայրն անընդհատ զբաղված էր, անընդհատ կողքին չէր, իսկ երբ նույնիսկ տանն էր, բազմոցին նստած, ապա այնպես էր վարվում, ասես այդ տարածքը գրավյալ իր երկիրն է, ինքըՙ տեր, տանը երկրաշարժ էրՙ առավոտից իրիկուն, լուրջ պատճառ չկար, նվազ մի առիթ էր պետք, որ կնոջ ու երեխաների հետ դյուրաբեկ խաղաղությունը փշրվեր: Երբ Էդուարդը 4 տարեկան էր, ծնողները բաժանվեցին: Նա մոր ու եղբոր հետ Ցյուրիխ տեղափոխվեց, հորը տարիներով չէր տեսնում: Իսկ հայրը ոչ միայն զույգ որդիներին էր միայնակ թողել, այլեւՙ Միլեւայի հետ հարսանիքից առաջ ծնված դստերըՙ Լիզերլին աղքատ լինելու պատճառաբանությամբ հանձնել էր ուրիշի խնամատարության: Դուստրը երկար չէր ապրել: Էդուարդը 20 տարեկան էր, երբ հիվանդացավ շիզոֆրենիայով: Համոզված էր, որ կարող էր թռչել, կամենում էր «Ցյուրիխի գիսաստղը» լինել: Ինչ-որ տեղ գերխելացի հորն հակազդելու տարբերակ էր գտել: Ալբերտ Այնշթայնը, որ արդեն Նոբելյան մրցանակակիր էր եւ նացիների հետապնդումների պատճառով ապաստանել էր ԱՄՆ-ում, միայն մի անգամ եկավ հոգեբուժարանՙ Էդուարդին այցելելու: «Ինչո՞ւ հենց իր որդին պիտի խելագարվի» միտքը հանգիստ չէր տալիս ֆիզիկոսին, իսկ նա հարցին մի պարզ բացատրություն ուներՙ գենն է մեղավոր, իր կնո՛ջ գենը:
Սեկսիկը դատավորի դերում հանդես չի գալիս, գրում է «Շթեռնի» մեկնաբանը, նա մերթ որդու, մերթ հոր, մերթ մոր հոգում կատարվող տուրեւառությունների փոխանցողն է, նա գրողի իր երեւակայական միտքն այնքան լավ է հունցում փաստերին, որ վեպի ավարտին Այնշթայնն առավել կենդանի է դառնում, քան շատ կենսագրականներից է պարզ ուրվագծվում: Առաջին հերթին այն, որ տիեզերքի ամբողջականության, միասնականության գաղտնիքն հասցրել էր յուրացնել, իսկ ներտիեզերական իր ամբողջականությունը ճաքեր էր տվել, կամ ինչպես Էդուարդն է ձեւակերպումՙ «երջանկության բանաձեւը թվերի մեջ չես գտնի»:
