Գիշերվա 2-ն անց սկսվում է կինոն, կռիվ կինոն, ինչպես սովոր էինք ասել խորհրդային տարիների կրակ ու շառաչ հնչեցնող ֆիլմերին, երբ պայթյունն ու ճայթյունն այնքան շատ էր ֆիլմում, որ ուրիշ բան ոչ հասկացվում, ոչ էլ լսվում էր: Երեւանի ոչ բանուկ փողոցներից մեկում, անգամ ցերեկային ժամերին խաղաղ փողոցներում հանկարծ ՍՈՒ ինքնաթիռներ են հայտնում, շառաչն աշխարհ է բռնում ու ոտքի հանում աշխատանքային ու շոգ օրերի բեռից հոգնած-քնած մարդկանց:
Ուզում ես դուրս գալ պատշգամբ ու մի ծանր բան շպրտել այդ անկոչ «ինքնաթիռների» հետեւից: Այդ ժամին պատշգամբ դուրս գալու դեպքում էլ կարելի է կասկածել, թե ինչպես կենսաբանական, այնպես էլ տան ժամացույցների հետ մի բան պատահել է, քանի որ այլ պատշգամբներում էլ են մարդիկ հայտնվում: Նայում են մարդիկ հեռացող «ինքնաթիռների» հետեւից` փողոցի ուղղությամբ ու արդեն անհանգստությամբ սպասում, թե մեկ էլ երբ են վերադառնալու:
Երեւանյան փողոցներով, իհարկե, ՍՈՒ կործանիչները չէ, որ թռչում են. ընդամենը գիշերային Երեւանի մի խումբ տարօրինակ բնակիչներ սկսում են իրենց արշավը` հաչում են շարժիչները, աղմուկ-աղաղակ լցնում փողոցում, հրթիռող արագությամբ անցնում երեւանյան երկրորդական նեղլիկ փողոցների շենքերի արանքով:
Երեւանյան երթեւեկության երկարամյա մասնակից լինելու հանգամանքը թույլ է տալիս հայտարարել, որ իրենց Շումախեր երեւակայող երեւանաբնակներից երթեւեկության կանոնների վերաբերյալ քննություն վերցնելու պարագայում նրանք հաստատ կզրկեն վարորդական իրավունքից: Մերօրյա, այն էլ` հայ շումախերնե՞ր… ներեցեք, զավեշտալի է: Բայց սա հարցի մի կողմն է:
Մեկ այլ բան է, որ գիշերվա կեսին ադրենալինի պակասը փողոցներում մրցավազք կազմակերպող երիտասարդների ձեռքն ինչո՞ւ բռնող չկա: Սա է անհասկանալի, հատկապես երբ հայրենական ճանապարհային ոստիկանությունը ցերեկվա ժամերին ակտիվ չափչփում է առանց տեսախցիկների ու արագաչափերի մնացած փողոցները` «մուկ» բռնելու հույսով:
Դե, իհարկե, ճանապարհային ոստիկանությունն էլ սովորական աշխատանքային ժամեր ունի, պիտի տուն գնա, հանգստանա, ու դրանից օգտվեն մարդիկ, որոնք իրենց մեքենաների բոլոր ձայնարձակող դետալները «արդիականացրել», «թյունինգավորել» են այնպես, որ սոդոմ-գոմորին երնեկ կտաս:
Ձայնային ազդանշաններն էլ, հատկապես «բոշ», ոստիկանական ու այլ տեսակի «աղմկիչների» տեսքով, կաթվածահար անելու չափ հանկարծակի են հնչում, խանգարում հանգիստ ու անդորր, թեեւ այդպիսիք ունենալու համար հատուկ թույլտվություն է պետք: Մեկ այլ հարց էլ այս համատեքստում, թե ում եւ ինչու են տալիս նման թույլտվություն:
Որ մարդ իրեն Շումախեր է երեւակայում, ու դա անում է մեկուսի վայրում, գլուխը` քարը: Բայց այդ երբվանի՞ց են երեւանյան փողոցները Փարիզ-Դակար մրցավազքի անցկացման վայր դարձել: Այդ ինչպե՞ս է ստացվել, որ Երեւանում, գիշերվա կեսին, ում խելքին եւ որքան փչի` կարող է գերազանցել արագությունը, արագ ընթացքի պատճառով ճոճել նեղլիկ փողոցների վրա կախված շենքերն ու դիվադադար անել հանգիստ քնելու հեռանկարով շենքերում ծվարած բնակիչներին, հատկապես` փոքրիկ բնակիչներին, որոնք ոչ միայն աղմուկից արթնանում են, այլեւ վախենում:
Հենց այդ ժամանակ է, որ Շումախեր-վարորդների ուղղությամբ մի ծանր բան ուղարկելու ցանկությունն անհաղթահարելի է դառնում: Բայց դե… դրա համար հաստատ պատասխանատվության կկանչեն, իսկ այ` իմ ու ինձ նմանների հանգիստը, քունն ու անդորրը խանգարելու, խաթարելու, նյարդայնացնելու ու բարկացնելու համար պատասխանատվության կանչվողներ չեն լինում:
Բար ու ռեստորանների բարձր, մեծամասամբ անճաշակ ու նյարդեր քայքայող երաժշտության ձեռքը կրակն ընկած բնակիչները Երեւանում քիչ չեն: Բողոքում ու բողոքում ենք, տեղ չի հասնում: Հիմա էլ գիշերային վարորդ «թիթեռներն» են շատացել, ու հիմա էլ դրանց ձեռքն ենք ընկել կրակը: Ի՞նչ անես, որի՞ ճանապարհը փակես…
Մի խոսքով` Երեւանում երթեւեկությանը պետք է հետեւել ինչպես ցերեկը, այնպես էլ գիշերը…
Խե՜ղճ ճանապարհային ոստիկանություն:
