ԵԽ ԽՎ-ում, ապա եւ Բաքվում անցկացված` ԵԱՀԿ խորհրդարանական միջոցառման ողջ ընթացքում մարդու իրավունքների եւ ազատությունների հարցով «քոթակ» ստացած իլհամալիեւյան վարչախումբի համար Ֆրանսիայի նախկին նախագահ Սարկոզիի հայտարարությունը, թե իր դեմ հարուցված մեղադրանքը «քաղաքական հետապնդում է», ըստ երեւույթին, «երկնային պարգեւ» է:
Նախկինում խղճի կալանավոր, այսօր Բաքվի քրեա-ռազմական խունտայի գլխավոր գաղափարախոս Էյնուլլա Ֆաթուլլաեւը հանդես է եկել «Պարոն Ալիեւ, ազատություն պահանջեցեք Նիկոլա Սարկոզիի համար» ամբարտավան խորագրված հոդվածով, որտեղ Եվրոպային խորհուրդ է տալիս «ինքն իրեն արգելափակել հոգեբուժարանում» եւ պնդում, որ «Արեւմուտքը վերջնականապես հայտնվել է հիմար վիճակում»:
Ի՞նչն է այդքան ոգեւորել Ֆաթուլլաեւին: Պարզվում է, նա ոչ մի տարբերություն չի տեսնում Սարկոզիի եւ իրավապաշտպան Լեյլա Յունուսովայի հանդեպ ֆրանսիական եւ ադրբեջանական արդարադատության վերաբերմունքի միջեւ եւ միջազգային իրավապաշտպան կառույցներին հռետորական հարց է ուղղում. «Դուք պատրա՞ստ եք Ֆրանսիայի նախկին նախագահին կոչել քաղբանտարկյալ, եթե դատարանը նրան կալանքի վերցնելու որոշում կայացնի»:
Հետաքրքրական հարցադրում է, ոչինչ չես ասի: Բայց, խոստովանենք, այլ բան է, երբ նախկին նախագահը մեղադրվում է կոռուպցիայի մեջ եւ բոլորովին այլ` ինչ կատարվում է Ադրբեջանում: Ֆաթուլլաեւը վարկածաբար պնդում է, որ Ֆրանսիայի գործող եւ նախկին նախագահի միջեւ, հօգուտ վերջինիս, վարկանիշային ահռելի տարբերություն կա, եւ դա է Սարկոզիի դեմ մեղադրանքի «քաղաքական շարժառիթը»:
Մենք էլ կարող ենք վարկածաբար ընդունել, որ, «այո, Ֆրանսու Օլանդը գալիք ընտրություններին իր հիմնական մրցակցին չեզոքացնելու հարց է լուծում»: Բայց այդ ինչպե՞ս է պատահում, որ մի քանի տարում Օլանդի վարկանիշը հասնում է «աննախադեպ ցածր մակարդակի», իսկ երրորդ ժամկետով նախագահ «ընտրված» Իլհամ Ալիեւը ոչ միայն կորուստներ «չի ունեցել, այլեւ աննախադեպ բարձր մակարդակի վստահություն է վայելում»:
Եվրոպական կառույցներում Ադրբեջանի հանդեպ ձեւավորված կայուն անվստահ վերաբերմունքի հիմքը դա է: Արեւմուտքն իր մոտեցումները պայմանավորում է Ադրբեջանում «անցկացված հանրաքվեով», երբ Իլհամ Ալիեւը սահմանադրական փոփոխություն կատարեց, ինքն իր առջեւ «կանաչ լույս վառեց»` իշխանությունը ցմահ բռնազավթելու եւ այն ժառանգաբար փոխանցելու ճանապարհին:
Վաղը Ֆրանսիայում կարող է սկսվել «Ի պաշտպանություն Նիկոլա Սարկոզիի» հզոր շարժում, եթե հասարակությունը համոզվի, որ նախկին նախագահն, իրոք, «ենթարկվում է քաղաքական հետապնդումների»: Ադրբեջանում դա բացառված է: Այդ երկրում հասարակությունը լիովին զրկված է իշխանություններին քննադատելու սահմանադրական իրավունքից:
Եւ հիմարություն, ոչ, ավելի ճիշտ` լկտի փարիսեցիություն է, երբ Ֆաթուլլաեւը Սարկոզիին համեմատում է Լեյլա Յունուսովայի կամ նախկին նախարար Ֆարհադ Ալիեւի հետ, որին, իբր, «նույնպես դատել են կոռուպցիայի համար»: Իրականում, սակայն, Ֆարհադ Ալիեւը, Ալի Ինսանովը եւ մի քանի այլ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ նախապես մեղադրվել են «պետական հեղաշրջում կազմակերպելու» մեջ, քրեական գործը հարուցվել, նրանց հանդեպ կալանքի որոշում է ընդունվել հենց այդ «հիմքով»: Միայն նրանց «հասարակությունից» մեկուսացնելուց հետո է, որ վարչախումբը վերաորակավորել է «հանցանքը»: Շուրջ 10 տարի է, ինչ իլհամալիեւյան գործակալներն առողջապահության նախկին նախարար Ինսանովին համառորեն «հորդորում են», որ ներման խնդրագիր հղի, իսկ վերջինս կտրականապես հրաժարվում է:
Պետք է վստահ լինել` Նիկոլա Սարկոզին Իլհամ Ալիեւի «օգնության» կարիքը, ինչպես եւ` «խղճի կալանավոր հռչակվելու» կարիք չունի. ֆրանսիական արդարադատությունը նախկին նախագահի իրավունքների պաշտպանն է: Եւ ոչ ոք չի պատրաստվում Սարկոզիին անմիջապես արգելափակել ճաղերից այնկողմ: Այդ միայն Ադրբեջանի նման բռնապետական երկրներում է, որ մարդու հանդեպ քրեական գործ հարուցելու որոշման «թանաքը դեռ չչորացած»` նրան յոթը փականի տակ են առնում, ընդ որում` գերազանցապես ԱԱ նախարարության քննչական մեկուսարանում` դեռեւս ցարական ժամանակներից հայտնի Բայիլի բանտում:
Եվրոպական հանրության առջեւ կատարելաապես հեղինակազրկված Ադրբեջանն, ինչ խոսք, Նիկոլա Սարկոզիի «գործի» առիթն օգտագործելու է նաեւ հետագայում: Բացառված չէ, որ ԵԽԽՎ հաջորդ նստաշրջանում ադրբեջանական պատվիրակությունը բանաձեւի նախագիծ ներկայացնի` պահանջելով Ֆրանսիային զրկել ձայնի իրավունքից, «մինչեւ Սարկոզիի հանդեպ քաղաքական հետապնդումը չդադարեցվի»:
Հիշու՞մ եք, մի ամբողջ տարի խորհրդային «Վրեմյա» տեղեկատվական ծրագրի էկրանից չէր իջնում ամերիկացի աստղագետ Հայդերի «հացադուլի» պատմությունը: Ամենայն հավանականությամբ, դա Իլհամ Ալիեւի պատանեկան տարիների սիրած հաղորդումն է եղել: Փարիսեցիության դասեր նա առել է մանկուց: Չէ՞ որ խորհրդային իրականությունը գունազարդողներից մեկն էլ Հեյդար Ալիեւն էր, որի գլխավորած հանրապետությունը մինչեւ ականջները թաղված էր կոռուպցիայի մեջ, սակայն քարոզչությունն ամեն ինչ ներկայացնում էր որպես «անողոք պայքար հանուն սոցիալիստական արդարության»:
Ադր. ԽՍՀ ՊԱԿ-ի վերջին նախագահ Վագիֆ Հուսեյնովն «Ավելին, քան մեկ կյանք» հուշերի գրքում հիշում է, թե ինչպես դատախազի պաշտոնից ազատված, բայց դեռ պատգամավոր` Գանբոյ Մամեդովը Գերագույն խորհրդի նստաշրջանում ինչպես է բացեիբաց հայտարարել, որ Հեյդար Ալիեւն է կոռուպցիայի կնքահայրը: Նույն օրը Մամեդովը Թբիլիսիից թռել է Մոսկվա եւ այդպիսով ազատվել վրեժխնդրությունից: Բայց նա հասցրել է ասել, որ «թագավորը մերկ է»:
Ո՞վ է լինելու Ադրբեջանի նոր «Գանբոյ Մամեդովը», որ կարողանալու է հրապարակայնացնել այդ երկրում իշխող կեղծիքն ու երեսպաշտությունը: Բայց դրա կարիքը կա՞: Խորհրդային Ադրբեջանը փակ էր աշխարհի համար: Այսօր, որքան էլ իլհամալիեւյան վարչախումբը ճիգեր է գործադրում, միջազգային հանրությունն, այնուամենայնիվ, քաջատեղյակ է պաշտոնական Բաքվի անմարդկային եւ կոռումպացված նկարագրին: Ամենավերջին բացահայտումն արեց Իլհամ Ալիեւը` ԵԽԽՎ ամբիոնից:
Այնպես որ` նախկինում խղճի կալավոր Ֆաթուլլաեւը որքան էլ եվրոպացիներին «երկակի ստանդարտներից» հրաժարվելու կոչեր հղի, միեւնույն է` Լեյլա Յունուսովային Նիկոլա Սարկոզի «դարձնել» չի կարող: Ոչ էլ, մանավանդ, Իլհամ Ալիեւին` Ֆրանսուա Օլանդ:
Ստեփանակերտ
