ՎԱՐՈՒԺԱՆ ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովում պատրաստվում են հերթական նստաշրջանին, որը տեղի կունենա հունիսի 23-27-ը Ստրասբուրգում: Պաշտոնական կայքէջում տեղադրված օրակարգի նախագծի համաձայն, Ստրասբուրգում պատրաստվում են լսել Եվրոպայի խորհրդի նախարարների կոմիտեում մայիսի 14-ից 6 ամսով նախագահող Ադրբեջանի ինչպես արտգործնախարար էլմար Մամեդյարովին, այնպես էլ նախագահ Ալիեւ կտրսերին, որոնց հարցեր տալու հնարավորությունն այս անգամ, թվում է, օգտագործվելու է ըստ նպատակի:
Եվրոպայի խորհրդում Ադրբեջանի վարած «ձկնկիթային դիվանագիտությունը» կարծես արժեզրկվել է կամ կորցրել զորությունը: Սակայն ավելի հավանական է, որ ուղղակի այդ երկրում իրավիճակն այնպիսին է դարձել, որ այլեւս աչքակապությամբ զբաղվելու աներեսություն չունի ոչ մի ձկնկիթասեր եվրոպացի վեհաժողովական:
Մինչեւ վերջերս Ադրբեջանն իր հարցերը լոբբիստական գործունեության ու առատ կաշառքների միջոցով լուծում էր ԵԽԽՎ-ում ճիշտ այնպես, ինչպես դա անում է նմանատիպ շատ այլ ատյաններում` արդյունքում ադրբեջանանպաստ ձեւակերպումների պակաս չունենալով: Սակայն այսօր, բավականին բացառիկ իրավիճակում, Ադրբեջանը թեեւ նախագահում է ԵԽ նախարարների կոմիտեում, սակայն գրեթե բոլոր հնարավոր տարբերակով երկիրը բոյկոտվում է:
Այնպիսի մի կառույցում, որտեղ մարդու իրավունքների պաշտպանությունը իրավունքի գերակայության հետ մեկտեղ անկյունաքարային է, երկար ժամանակ աչք փակեցին այն ամենի վրա, ինչ կատարվում էր Բաքվում մինչեւ այն պահը, երբ Բաքվի «անհնազանդությունը» արտահայտվեց վեհաժողովականներից մեկին` ԵԽԽՎ փոխնախագահ, վեհաժողովում ֆրանսիական պատվիրակության ղեկավար Ռենե Ռուքեին բյուրոյի նիստին մասնակցելու համար Բաքու մուտքն արգելելու քայլով:
Ու թեեւ մինչ այդ էլ, օրինակ, Ադրբեջանի հարցով ԵԽԽՎ զեկուցողներից մեկին էին ամեն կերպ խոչընդոտում մտնել Ադրբեջան, ինչի պատճառով զեկույց գրվեց առանց այդ երկիր այցելության, ԵԽԽՎ-ում «խիղճը» չարթնացավ, մինչեւ ադրբեջանական իշխանությունները չոտնահարեցին ԵԽԽՎ գլխավոր համաձայնագիրը անձեռնմխելիության ու արտոնությունների մասին: Մայիսի 22-ին ԵԽԽՎ կայքում հայտնվեց հայտարարություն այն մասին, որ ԵԽԽՎ բյուրոն որոշում է կայացրել 2014թ. հունիսի 1-ից երկու տարվա ընթացքում վեհաժողովի որեւէ հանձնաժողովի հանդիպում չանցկացնել Բաքվում:
Հենց Բաքվում ընդունված այս որոշման նման մի որոշում էլ կայացվել էր Վրաստանի առնչությամբ` 2013թ. նոյեմբերին: Ինչպես այն ժամանակ, այս անգամ էլ որոշմամբ տեղեկացվում է, որ եթե Ադրբեջանի իշխանությունները երաշխավորեն վեհաժողովի անդամների ազատ տեղաշարժը Ադրբեջանում վեհաժողովական գործերի առնչությամբ ճանապարհորդելիս, ապա նախաձեռնված բոյկոտը կարող է հանվել:
Իհարկե, ողջ խնդիրն այն էր, որ Ռուքեն այցելել է Լեռնային Ղարաբաղ, որից հետո հայտնվել է ադրբեջանական իշխանությունների տխրահռչակ «սեւ ցուցակում»: Այդուհանդերձ, իրականությունը ցույց է տալիս, որ Ադրբեջանի պարագայում մարդու իրավունքների կամ այլ իրավական հիմքերի որեւէ տեսակի ոտնահարում արվում է առանց երկմտանքի, բայց եվրոպական կառույցներում հարեւան երկրում տիրող իրավիճակին արձագանքում են, երբ տրորում են եվրոպացու ոտքը:
Ի դեպ, եվրոպացու, ավելի կոնկրետ` ֆրանսիացու ոտքը տրորելու համար յուրօրինակ արձագանքել է նաեւ Ստրաստբուրգի քաղաքապետարանը, որի որոշմամբ Ադրբեջանի նախագահության ընթացքում երկրի խորհրդանիշների ու այլ տարբերակներով Ադրբեջանը չի երեւա քաղաքի փողոցներում, ինչպես մնացյալ նախագահող երկրների պարագայում: Այսինքն` Ադրբեջանը Ստրաստբուրգում տեսանելի չի լինի` ամենուր կախվող ու փակցվող դրոշներն եւ այլ տարբերանշաններն արգելելու հետեւանքով:
Ամեն դեպքում, նստաշրջանը մոտենում է, եւ կարելի է ակնկալել, որ Ադրբեջանի ինչպես արտգործնախարարին, այնպես էլ նախագահին հարցեր կուղղվեն մարդու իրավունքների առնչությամբ: Դժվար թե նախկինում եւ ներկայումս ձկնկիթ նախընտրածները խուսափելն իրենց հարմար ձեւակերպումներով հարցադրումներ անելու նաեւ արցախյան հարցի առնչությամբ:
